IL Güyji ایــل گـویـجـی

بیلدیریش

2010-12-18T10:19:00.002+01:00

بیلدیریش

حورماتلی ایلدشلر! بیلشینگیز یالی تورکمن آکتیویستلری حالق کؤپچولیگی بیلن بیله لیکده باریپ ۳۱ یئل موندان اوزال "تورکمن حالقی نینگ مدنی و سیاسی اوجاغی" آتلی قورامانینگ دویبونی توتوپدیلار. بیرگیدن کمچیلیکلره غارامازدان، "اوجاق/کانون" بار گویجی بیلن شوگونه چنلی اؤز میسسیاسینی/ وظیفه سینی دوام اتدیریپ گلیأر. شو دؤورینگ ایچینده "اوجاغیمیزی" سؤندورجک بولوپ، ایچرکی هم داشارقی دوشمانلار الدن گله نینی اتدیلر و ادیپ گلیأرلر، دوین اوجاغی موقاددس ساییپ اونونگ اودونا چویون تورکمن آکتیویستلری بولسا ایندی اوندان آراسینی آچیپ، پاسسیولاشیپ، اؤز ایشلری بیلن بولدولار. داشارقی حیله گأرلرینگ آلداووینا هم دوزاغینا دوشنلر بولسا، بو ملی حرکتی پارچالاپ اونی بؤلک- بؤلک اتمأگه سینانشدیلار، اما اولارینگ بو حیله لری هم پاشمادی.

گچن یئل سوئده گلیپ یرلشمدن سونگرا "مدنی و سیاسی اوجاغینگ" بو یورتدا اؤز ایشینی بس ادندیگینه گؤز یتیردیم و"کانونی "غایتادان دیکتمأگه سینانشدیم. شول اساسدا "ایل گویجی" آدی بیلن شو وبلاگی یولا قویدوم. ماقصادیم "اوجاغینگ" آدینا حرکت ادیأنلرینگ غایتادان آغزی بیر، بیر سوپرانینگ داشینا یئغناشماقلاریدی، غینانساغام اولار ییغنانشیپ بیلمه دیلر، پاسسیولاشان ایلدشلریمیز بولسا آکتیولاشمادیلار.

شونگا گؤرأ حأضیرکی گلوبال دؤویرینگ طالابینا لایئقلیقدا حالقیمیزینگ میللی آزاتلیغینا هم ارکینلیگینه قوللوق ادیانلری تاریخی، ادبی و مدنی مسئله لره دگیشلی دورلی ماغلوماتلار بیلن اوپجین ادیپ دورماق اونسیمی چکدی شول اساسدا بولسا "تورکمنی اؤره نیش مرکزی" دیین وبلاگی یولا قویدوم

مومکینچیلیک لریمی هم تجربه لریمی گؤز اؤنگونده توتوپ بو یولدا ادیپ بیلجک ایشلریمینگ، ایله- گونه پیدالی بولارینا اومید ادیأرین.

شو آز دؤورینگ ایچینده منی قولدان ایلدشلریمه منتدارلیغیمی بیلدیریپ، موندان بئیلأک وبلاگ لاریندا یا- دا اینترنت سایت لاریندا "ایل گویجی- سوئد" لینکی نینگ یرینه شو آشاقداقی تأزه وبلاگیمی نینگ لیکینی برسه لر منتدار بولارین.

http://turkmeniowrenis.blogspot.com/

حورمات بیلن: آقمیرات گورگنلی

دکابر۱۷، ۲۰۱۰- نجی یئل

سیاسی

2010-12-16T08:11:00.002+01:00

ویکی لیکس؛ دستور احمدی نژاد برای آزار و اذیت اهل سنت

سنی نیوز: تلگراف های دیپلماتیک ایالات متحده که سایت ویکیلیکس آنرا افشا نموده حاکی است که احمدی نژاد مرتکب اقدامات خصمانه و تحریک آمیر علیه اهل سنت در ایران شده است. اين مدارک وی را مسئول آشوب و نا امنی در استان سیستان و بلوچستان که اکثریت جمعیت آنرا اهل سنت تشکیل میدهند دانسته است.

در تلگراف صادر شده توسط سفارت امریکا در پایتخت آذربایجان باکو آمده است: منابع نظامی آذربایجان نگرانی خود را در مورد تشدید خشونت حکومت ایران علیه اقلیت های این کشور اظهار داشته اند. کشور آذربایجان که همسایه شمالی ایران با طول مرز مشترک بیش از 430 کیلومتر است از همسایه ای که اوضاع داخلی آن نا آرام و متوتر است هراس دارد.

تلگراف ارسال شده به تاریخ 12 ژوین سال 2009 به واشنگتن با استناد به همین منبع افزوده است: احمدی نژاد مرتکب شیوه های خصمانه و تحریک آمیز علیه اهل سنت ایران شده است مانند آزار و اذیت علما و بزرگان اهل سنت و منع برپا داشتن نماز های جماعت و یورش بر مساجد آنها. همچنین احمدی نژاد طی چند سال گذشته به منظور بررسی واکنش اهل سنت به چندین مورد حملات آزار و اذیت علیه اهل سنت دستور داده است.

سیاسی

2010-12-15T15:15:00.000+01:00

بیان نامه کنگره ملیتهای ایران

کنگرۀ ملیتهای ایران فدرال » که به حل « صلح آمیز و انسانی » اختلافات موجود میان ملتها وملیتها وهمزیستی انسانی ودوستانۀ آنهامعتقد است، با توجه به موقعیت ژئوپلتیک کشورایران واینکه هریک از ملیتهای هفتگانه که درسرزمین خود اکثریت اند، درآنسوی مرزهای سیاسی ایران، همزبانان وفامیل های ترکهای آذربایجانی، کُردها، لُرها، عرب ها، بلوچ ها، فارسها و ترکمن ها، بصورت کشورهای مستقل یا فدرال زندگی می کنند، استقرارسیستم فدرال درایران، زمینه را برای ایجادِ اتحاد کشورهای منطقه که تصادفاً ایران در مرکز آن قراردارد، فراهم می کنند و برخلاف تنگ نظری های دشمنان «فدرالیسم

،. باعث شکوفائی فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی کشورهای منطقه خواهد بود

متن کامل بیان نامه را از اینجا بخوانید

http://www.iranfederal.org/fa/

وقتی تاریخ تحریف می شود

2010-12-14T18:31:00.001+01:00

وقتی که وقایع تاریخی را تحریف می کنند

با روی کار آمدن رژیم پهلوی در ایران اقدامات وسیعی در زدودن هر آن چه بوی غیرفارسی می داد، شد. از آنجمله با تغییر اسامی شهرها و اماکن تاریخی مربوط به ملل غیرفارس سعی شد تا حافظه تاریخی آنان زایل و نابود گردد. اسامی شهرها و روستاهای تورکمن را به فارسی تغییر دادند تا گذشته تاریخی آنان را از ذهن باشندگان این سرزمین محو کنند. جالبتر از همه اینکه اسم شهر تاریخی گرگان (جرجان- گنبدقابوس فعلی) را به استرآباد دادند و از این طریق سعی کردند تمامی افتخارات گذشته این شهر را به استرآباد منتسب کنند و این اقدامات فاشیستی تا اندازه ای ثمره خویش را هم داد و سبب گمراهی واقعیات تاریخی گردید. در صورتی که گرگان و دهستان دو مرکز اصلی تمدن سرزمین تورکمن می باشند. حتی نام گرگان (که عرب ها آنرا جرجان نامیدند) برگرفته از حیوان افسانه ای/میتولوژی باستانی ملت تورکمن که گرگ (قورت) می باشد، است.

حالا وقت آن رسیده است که برای بازگرداندن نام قدیمی شهرمان به گرگان بجای نام بی مسمایی چون گنبدقابوس و در راستای بازسازی افتخارات ملی گذشته مان تلاش کنیم.

در این رابطه یعنی متمایز ساختن گرگان از استرآباد نقشه ای را که در سال 309 هجری قمری یعنی بیش از هزار و یکصد سال پیش توسط جغرافیادان مشهور ابوزید بلخی ترسیم شده است را نشان می دهیم. این نقشه را بعدا اصطخری در کتاب الممالک و المسالک خویش هم آورده است

و این هم نقشه جغرافیایی است که در نیمه اول قرن هیجدهم بنا به دستور پادشاه روسیه در هلند ترسیم شده است. این نقشه را "دلیسیلی گولیامو" ترسیم کرده و در دایره المعارف مشهور فرانسوی موسوم به لاروس بزرگ آمده است. در این نقشه جغرافیایی محل استقرار "دهستان"، "گرگان" و "استرآباد" بطور مجزا و مشخص نشان می دهد.

آ. گورگنلی

اسناد ساواک درباره غصب اراضی ملت تورکمن

2010-12-13T17:33:00.000+01:00

اسناد ساواک در مورد غارت اراضی مزروعی ملت تورکمن

سند یکم:

گزارش اطلاعات داخلی اداره یکم اطلاعات

تاریخ 16/10/1341

منبع خبر: مأمور ویژه

اخیرا از طرف مالکین بین مردم شایعاتی منتشر گردید دایر بر اینکه چون اکثر اراضی گرگان متعلق به اعلیحضرت همایون شاهنشاه و مقامات دربار شاهنشاهی و خانواده سلطنتی است و اعلیحضرت همایونی مقدار زیادی از این اراضی و زمینها را بعنوان خالصه به کارمندان دولت واگذار و بهای آن را دریافت نموده اند و از طرفی اعضای خاندان سلطنتی اراضی وسیع پنبه در این منطقه دارند لذا بدستور شاهنشاه آقای دکتر ارسنجانی از تقسیم املاک در ناحیه دشت گرگان خودداری نموده است در صورتی که دشت گرگان تنها استانی است که امور زراعتی زیادی دارد و رعایای ترکمن در این اراضی در بدترین شرایط زندگی می کنند و سرلشکر بازنشسته منصور مزین نیز از طرف شاهنشاه مامور بازرسی اراضی مناطق مذکور گردیده تا برای خارج کردن اراضی این منطقه از دست متصرفین فعلی که اکثرا زارعین ترکمن می باشند و تحویل آنها به خریداران جدید اقدام نماید و مامورین ژاندارمری نیز شدیدا از هرگونه اقدامی که از طرف زارعین برای تصرف اراضی مذکور بعمل می آید جلوگیری می نماید.

-------------------------------------------

سند دوم

دربار شاهنشاهی

ادراه املاک و مستغلات پهلوی

رونوشت نامه دفتر مخصوص شاهنشاهی

شماره 330- 5/9/1341

تیمسار مزین نماینده مخصوص شاهنشاه در گرگان و دشت

ذات مقدس شاهانه امر و مقرر فرمودند ابلاغ نمایم که به تیمساران سپهبد گیلانشاه، تیمسار سپهبد ضرغام و تیمسار سرلشکر خسروپناه زمین واگذار گردد. دستور فرمائید در اجرای اوامر ملوکانه اقدام لازم بعمل آورند.

رئیس مخصوص دفتر شاهنشاهی

-------------------

تو خود بخوان حدیث فراوان زین مجمل

آ. گورگنلی

بحثی درباره فدرالیسم

2010-12-11T09:56:00.001+01:00

بحثی کوتاه در باره فدرالیسم و حکومت های غیرمتمرکز

این روزها بحث داغ فدرالیسم همراه با نشستها و کنفرانس های گوناگون در کشورهای مختلف توسط ایرانیان ادامه دارد. آنهایی که تا دیروز مثل جن که از بسم الله می ترسید و بخاطر آوردن نام فدرالیسم سه بار دهن خود را آب می کشیدند، یک شبه دمکرات آز آب در آمده هوادار فدرالیسم شدند. و صد البته که فعالیت شخصیت ها و سازمان ها و گروههای منتسب به ملل غیرفارس در ایران که در راستای ایجاد حکومتی غیرمتمرکز تلاش می کنند شایان ارج و تحسین است.

امروزه در دنیا رژیم های دیکتاتور و تمرکزگرا محکوم به نابودی اند. دیگر دوران تخته قاپو کردن ملل دیگر ساکن یک کشور توسط چکمه پوشان مرکز تمام شده است و آنهایی که در برابر این قانون ساده ایستادگی می کنند مزه عواقب آنرا چشیدند و یا می چشند. جای دوری نرویم اتحاد شوروی و یوگسلاوی سابق نمونه های بارز آن هستند.

فدرالیسم چگونه حکومتی و چه نوع اداره کشور است؟

در دایره المعارف اینترنتی "ویکی پدیا" فدرالیسم اینگونه تعریف شده است:

"فدرالیسم (به انگلیسی: Federalism) نظام سیاسی ویژه‌ای که به موجب آن:

• در کنار یک حکومت مرکزی، چند حکومت خودمختار و محلی دیگر هم وجود دارد که اقتدار و وظایف دولت، میان حکومت مرکزی و حکومت‌های محلی تقسیم می‌شود.

• دولت‌های محلی هر کدام بنا به موقعیت، از حاکمیت یا قسمتی از حاکمیت خود به نفع دیگری که قدرتمندتر است و یا به نفع دولت مرکزی، صرفنظر می‌کند و در عوض مورد حمایت آن دولت قرار می‌گیرد. البته روش‌های خاصی برای حل اختلاف میان حکومت مرکزی و حکومت‌های محلی مقرر می‌گردد.

• به بخش‌ها و حوزه‌های محلی کشور، حقوق و وظایف ویژه‌ای واگذار می‌گردد.

• در این روش و جریان سیاسی اغلب دو فاکتور مورد نظر است:

1. تمرکززدایی در کشور و به رسمیت شناختن خودمختاری و قدرتهای منطقه‌ای

2. ایجاد و تقویت فدراسیونی بین کشورهای مختلف دارای حاکمیت ملی".

در دنیای امروز، بطور رسمی بیست کشور فدرال وجود دارند که قریب به نیمی از جمعیت جهان را تشکیل میدهند، لیکن هشتاد در صد کشور ها، بنحوی از مکانیسم های فدرال استفاده میکنند، بی آنکه بطور رسمی فدرال بوده باشند.بعنوان مثال، بریتا نیای کبیر، رسما یک کشور فدراتیو نیست، ولی مناطقی نظیر اسکاتلند ویا ویلز و تا حدی ایرلند شمالی، مجالس محلی خود را داشته واز اختیارات قابل ملاحظه ای بر خوردار هستند.

تفاوت خود مختاری با فدرالیسم.

مفهوم خود مختاری در معانی متفاوتی بکار برده میشود و بیشتر متضمن اقدام به اختیار خود در حوزه های معین است. از نظر توزیع یا پخش کردن قدرت سیاسی، خود مختاری، بمعنی سیاست عدم تمرکز است، لیکن در غالب موارد، از اختیار انحصاری وضع قوانین و اداره امور محل، وگاها حق قضائی در چهار چوب کلی قانون اساسی کشور است.

دراینجا باید بین "خود مختاری اداری " که بیشتر شکلی از عدم تمرکز در سازماندهی اداری کشور است، و« خودمختاری سیاسی» که بمعنی انتقال حق قانون گذاری به یک واحد سرزمینی درحوزه هائی معین است، و همچنین «خودمختاری فرهنگی»، قائل به تمایز شد. خودمختاری فرهنگی، از خودمختاری سیاسی فرق میکند. خود حکومتی فرهنگی، معمولا به گروه های زبانی، مذهبی و یا از نظر قومی متفاوت بکار برده میشود تا گروهها ی اجتما عی ایکه صرفا بر اساس تعلق سرزمینی تعریف میشوند، و دامنه خود مدیریتی آنان محدود به آموزش، فرهنگ و زبان اقلیت و امور مذهبی و رفاهی میشود. نهاد های خود مختار نیز فقط در آن حوزه های معین حق اعمال قدرت را دارند و نه بیشتر .

دامنه خود مختاری سیاسی، همانگونه که اشاره شد، وسیعتر است و درجه و وسعت اختیارات تفویض شده نیز در هر موردی ممکن است که فرق کند. قدر ت خود مختار منطقه ای، عمدتا حوزه های آموزش، فرهنگ، استفاده از زبان، محیط زیست، برنامه ریزی محلی برای منابع طبیعی، توسعه اقتصادی، امور اداری محل، مسکن، بهداشت و دیگر امور اجتماعی را در برمیگیرد. دولت مرکزی نیز امور مربوط به دفاع، سیاست خارجی، سیاست های کلان اقتصادی، نشر پول و امنیتی را بر عهده میگیرد.

فدرالیسم از منظر حاکمان، شوونیست ها، اپوزیسیون و ملل تحت ستم

حاکمان ایران برای پایین کشیدن شعله های اعتراض مردمی که خواهان تعیین سرنوشت خویش به دست خودشان هستند به چماق دوسر متوسل میشوند یعنی هم بر سر ملل غیرفارس می کوبند و هم گاهی سر شیرین چماق را نشان می دهند و با وعده های سرخرمن آنها را سرکار می گذارند. نمونه های آنرا در برنامه های تبلیغات قبل از انتخابات دیدیم که هر کدام از نامزدها (از احمدی نژاد گرفته تا موسوی و کروبی) وعده براه انداختن تدریس زبان غیرفارس ها را وعده داده بودند.

و اما شوونیست های فارس که دائما چماق تجزیه کشور را بر سر طرفداران رژیم های غیرمتمرکز می کوبیدند و آنها را با عناوینی نظیر تجزیه طلبان، از آنسوی مرز آمدگان، پان تورکیست و پان عربیست و غیره می کوبیدند، چون دیدند سمبه پر زور است مجبور شدند مانند قورباغه "ابوعطا" بخوانند و سرزبانی هم که شده خود را تا "اندازه ای، با شرایطی..." طرفدار فدرالیسم و یا حکومت غیرمتمرکز نشان دهند. حتی رضا پهلوی هم می گوید "پادشاه باید سلطنت کند، نه حکومت" چرندیاتی که پدرش نیز وقتی سیلی مردم را چشید از این حرفها می زد. کابوس تجزیه ایران و پایان حکومت فارس ها، خواب را از سرشان پرانده است.

"اپوزیسیون" که تا به امروز در صفحات روزنامه هایشان به ندرت به متون غیرفارسی جا می دهند و به مقالاتی که به زبان دیگر نوشته شده و یا به ادبیات دیگر ملل ساکن ایران ارزشی قائل نیستند که آنها را در نشریاتشان چاپ کنند و یا حداقل به مقالات سیاسی که بزبان غیرفارس در سایت های مختلف منتشر شده است، اشاره ای بکنند، هر از گاهی دم از حکومت فدرال می زنند. البته فدرالیسم مورد نظر آنها دادن اختیاراتی محدود از قبیل فعالیت های فرهنگی و غیره است. مثلا سازمان مجاهدین با صراحت اعلام کرد که ما فقط به کردها خودمختاری می دهیم بقیه فقط می توانند به زبان خودشان تا حد ابتدایی تحصیل کنند و ... فداییان و توده ای هم زیر سبیلی مسئله را رد می کنند و می گویند "زبان رسمی کشور باید فارسی باشد و آنگونه که هست باید بماند... غیرفارسها در حد آموزش به زبان خودشان و یا تعیین مثلا شهردار و غیره اختیارات خواهند داشت. در صورتی که در تز لنینی و استالینی مسئله ملی تا حد جدایی تعریف شده است. یعنی اگر ملتی دلش خواست در اتحادیه کشورش بماند، نخواست جدا شود. حالا شما بیایید و به این "اپوزیسیون های" چند آتشه بگویید که ما تورکمنها دو طرف مرز می خواهیم یکی بشیم، فورا دادشان در می آید که نه به صلاح شماست... با ما بمانید... شونیست هایشان هم جیغ می کشند که "ای بابا، تورکمنیستان که قبلا مال ایران بوده، آنجا را پس گرفت..." و از این چرندیات که علیه کردها، عربها، بلوچها و آذری ها می گویند.

مثالی دیگر از دورویی چپ ها: برخی از گروههای چپی می گویند شمال عراق حق دارد تجزیه شود چون کردها در آنجا هستند. جنوب مراکش (پولیساریو) هم حق دارد که تجزیه شود چون ملتی جدا هستند. با استقلال جنوب سودان هم موافق هستند ولی وقتی قضیه به ما که می رسد می گویند: "ای داد و بیداد... باید جلوی تجزیه طلبی را گرفت... اینجا باید جزیی از ایران باشد!!!

و اما فدرالیسم و حکومت فدراتیو از دیدگاه کانون فرهنگی- سیاسی خلق تورکمن

كانون فرهنگی - سياسی خلق تركمن ايران، سازمان ملی و دمكراتيك ملت تركمن درتركمنستان است كه همگام با نيروهاﻯ ملی، دمكرات، ترقيخواه براﻯ تأمين همه جانبه و برقرارﻯ حكومتی دمكراتيك و فدراتيو درايران و جهت كسب حق تعيين سرنوشت ملت تركمن و ساير ملتها و اقوام تحت ستم ايران مبارزه ميكند.

امحاﻯ هرگونه مظاهر تمركزگرايی و ساختار حكومتی انقياد ملتها و اقوام و برقرارﻯ ساختارﻯ فدراتيو درايران با مشاركت برابر حقوق تمامی آنها.

اصل برابرﻯ و استقلال ملل، صرفنظر از وسعت سرزمين و تعداد جمعيت آنها

. اصل برخوردارﻯ تمامی ملل از حق تعيين سرنوشت خويش بنابه طبيعت خود.

. اصل امحاﻯ تمامی مظاهر نابرابرﻯ ملی موجود دركشور

منطقه جمهورﻯ خودمختار، تمامی سرزمين ملت تركمن درايران را شامل ميگردد. مرزهاﻯ جغرافيائی آن با در نظر گرفتن عوامل تاريخی، جغرافيائی، اقتصادﻯ وفرهنگی وخواست اكثريت ساكنان مناطق تركمن نشين و با درنظر گرفتن امكانات رشد آتی اين ملت، تعيين خواهد شد. حدود وثغورمرزهاﻯ جمهورﻯ خودمختار تركمنستان ايران، بدون موافقت اين جمهورﻯ غير قابل تغيير خواهد بود.حكومت جمهورﻯ خودمختار تركمنستان ايران، داراﻯ قانون اساسی خاص خود خواهد بود كه با درنظرگرفتن خصوصيات ملی، تاريخی و آداب وسنن ملت تركمن و مجموعه شرايط منطقه و براساس قانون اساسی كشورواعلاميه جهانی حقوق بشر، تدوين شده و در شوراﻯ عالی تركمنستان ايران بتصويب خواهد رسيد، حكومت فدراتيو مركزﻯ ايران، حق فسخ آنرا نخواهد داشت.(برای اطلاع بیشتر به طرح برنامه و اساسنامه کانون فرهنگی- سیاسی خلق تورکمن مراجعه نمایید)ر

سینچی

قرارداد شوم 9 دسامبر 1881

2010-12-08T17:03:00.001+01:00

قرارداد شوم تقسیم سرزمین ملی مان
به مناسبت 130 مین سالگرد تقسیم سرزمین تورکمن

درست یازده ماه پس از قتل عام تورکمنها در قلعه گوک تپه توسط ارتش متجاوز روسیه تزاری در تاریخ دوازدهم ژانویه سال ۱۸۸۱، قرارداد شومی برای تقسیم سرزمین تورکمن مابین روسیه تزاری و دولت قاجار در نهم دسامبر همانسال امضاء گردید. در واقع قرارداد مزبور را ایران تحت فرمان انگلستان به امضا رساند.

این قرارداد که "تقسیم سرزمین های متصرفی" موسوم به "آخال" در تاریخ ثبت گردیده نه تنها مورد تأیید ملت تورکمن نبوده، بلکه این قرارداد موقعی به امضا رسید که هنوز تورکمنها شوک قتل عام گوک تپه را پشت سر نگذاشته بودند و سرزمین آنها تحت اشغال ارتش متجاوز روسیه تزاری قرار داشت. به این ترتیب سرزمین واحد ما از ناحیه شرق دریای خزر تا کوههای خراسان ازهم جدا گشت. بسیاری از روستاهای مرزی به دو قسمت شده، افراد خانواده های زیادی مجبورا در دو سوی مرز قرار گرفتند. و این جدایی ظالمانه تابه امروز ادامه دارد.

با اینکه رژیم های روسیه تزاری و قاجار ساقط گشتند، دول جانشین آنها یعنی حکومتهای بلشویکی لنینی و حکومت پهلوی قرارداد مزبور را فسخ نکردند که هیچ، کنترل بر مرزها را نیز تشدید نمودند. هر دو طرف تمامی روستاهای نوار مرزی را ویران و ساکنین آنها را مجبور به ترک ماواء و کوچ اجباری به قسمت های داخلی کردند.

بعد از تقسیم اجباری سرزمین ملی و واحد ما در هر دو طرف رفتار وحشیانه ای علیه ملت تورکمن روا گردید. از بیگاری گرفته تا شرکت اجباری در جبهه جنگی که هیچ ربطی به تورکمنها نداشت، از رفتار وحشیانه شلاق بدستان و قداره بندان حکومت مرکزی گرفته تا تحقیر ملت تورکمن توسط عمال تزار در سرزمین تورکمن... که قلم از بیان تمامی آن عاجز است.

در سالگرد نهم دسامبر خاطره قربانیانی را که در راه وحدت سرزمین ملی مان جان باختند را گرامی داشته با فریادی رسا به جهانیان اعلام می کنیم که ملت تورکمن این قرارداد تحمیلی را نپذیرفته و هرگز نخواهد پذیرفت. باشد در فردایی نه چندان دور بار دیگر شاهد یگپارچگی سرزمین ملی مان باشیم.

ادبی میراث

2010-12-05T09:28:00.001+01:00

پارس دیلینه گیـرن توركی سوزلر

(دیل بایلیغیمیزا سین- ساناو)

آقمیرات گورگنلی

دیل دییلیأنی جانلی اورگان شونگا گؤرأ یر یوزینده هیچ بیر دیل یكه باشینا یاشامایار. سیاسی، اقتصادی ایـلایتا- دا مدنی قاتناشیقلاردا دیللرینگ بیری- بیریندن تأثیر آلماغینا سبأپ بولیار. شونگا گؤرا بیزینگ دیلیمیز-م اسلام دینی¬نینگ تورکیستانا یایراماغی، مغوللارینگ چوزوشی، سونگرا روسلاردیر پارسلار بیلن آلنیپ باریلان قاتناشیقلار... اساسیندا بو مدنیتلردن تأثیر آلماغا مجبور بولوپدیر. بیز مونی آدامزادینگ تاریخیندا اؤسوش دییپ دوشونیأریس. اما بار گویجی بیلن شوونیستیك سیاساتی آلیپ باریان كأبیر پارس دیلچیلری توركی دیلیندن آلان سؤزلرینی اؤزلشدیرمك اوچین هر حیل عأمأل ادیپ گلیأرلر، میثال اوچین بو سؤزلرینگ یازیلیش فورماسینی و آیدیلیشینی اویتگه ¬دیپ، اونونگ گلیپ- چیقیشینی باسیرماق ایسله¬یأرلر.

گچن عاصیرلاردا كلاسیك یازیجی- شاهیرلاریمیزی عاراپ مدنیـتینه ایخلاصلارینی گؤركزمك اوچین اؤزلرینده بار بولان «چ، گ، ژ، پ» سسلرینی ادیل عاراپلاداقی یالی فورمادا یازیپ (گؤنگول یرینه كونكول، پالتا یرینه بالتا..) گلدیلر و بیرتوپار سؤزلریمیزینگ یتیپ، یوق بولماغینا سبأپ بولدولار. آیری طاراپدان سونگقی دؤورده تورکمنیستاندا تورکمن الیپ- بیسیندن اوزین چكیملی سس بللیگینی نینگ تاشلانماغی نتیجه سینده سؤزلرینگ دوغری اوقالمازلیغینا سبأپ بولدی.

بیز بو یرده، اتیمولوگ (سؤزلرینگ دویپ كؤكونی بارلایان عالیم) حؤکمینده دأل- ده یؤنه كی بیر علمی درنگووچی حؤكمونده پارسلارینگ اینگ سونگقی دؤورده چاپ بولان 6 جلدلیك "معین"(تهران 1992) و فرهنگ عمید آدلی سؤزلیكلرینه یوزله ی باقیپ، اونداقی توركی سؤزلری گؤرکزدیک. اگر بو مسئـلأ بیر اتیمولوگ گؤزی بیلن باقیلسا بلكی- ده بو سؤزلردن اون اسسه آرتیق سؤز تاپیپ، توركی دیلی نینگ بایلیغینا یئنه بیر گزك دولی گؤز یترسه بولاردی. حأضیر "تایاق یتیأنچا یومروق" دیلیشی یالی بو سوزلری دقت ینگیزا حؤدورله یأریس.

حاص دولوسی

ادبی- مدنی

2010-12-04T09:19:00.000+01:00

جـــاديـلانــان ملت

بيرى بار ايدى، بيرى يوق ايدى، قاديم اييأملرده تانگریدان باشغا ماوى آسمانينگ آستيندا، جـنتـته منگزش توركمن ايلينده عاديل بير سلطان بار ايدى. اونونگ اركين ديين بير اوغلى بار ايدى. بو اوغلان باتير هم پأليوان بير ييگيت بولوپ يـتيشیأر. گپلأنده ايل آغزينگا آنگق بولاردى، يؤرأنده دابانيندان اوت چيقاردى، ناغـرا دارتاندا داغلار تيترأردى. آرســلان يوره كلى اركين، آغزىبير ايلاتينگ ساياسيندا دوشمانلارينا گون برمأن، اييـنلرينى آوى، گه ينلرينى ماوى، گونديزلرينى گيجه ادردى.

گونلردن بير گون، ظاليم طايپانینگ آق ساقغاللارى، ملا- مفـتى لرى بير يره اۆيشۆپ، اركينينگ مأحنـتيندن دينماق اوچين كل كله¬لرينى غاشاشيپ، ساقغاللارينى يولارا گتيريپ، آغير اويا باتيپ، دوزاق قوراماغينگ يوللارينى آغتاريپ باشلايارلار. ماصلاحاتا اويشنلرينگ آراسيندا پارس لی- دا باردى. اونونگ سويجى ديللى گؤركانا غيزى باردى. آخرى بيريسى: "پارس حان! سن غيزينگـى اركينه برجك دييپ اونى غالا چاغير، شو يرده هم اونونگ باشينى كس، شئيله اتمِسک باشغا چأره يوق" دييدى. بو ماصلاحاتى همه لر ماخوللاديلار.

پارس لی نینگ نأچه يئلدان بأرى أره باريپ بيلمأن، باريپ ياتان گلشيكسيز، ديشلرى چۆيرأن، ساچلارى دۆشن «شوون» ديين بير غاررى غيزى بار ايدى، اينه شول غيزى اركينه برمگـى نيت اديأرلر.

ارته سى پارس لی دؤرت يانا چارپار گؤنده ريپ، غالاما- غالا سؤكدوريپ: "پارس حانينگ آوادان هم گؤزل بير غيزى بار، اول كيمى حالاسا، حان غيزينى شونگا برجك، هم-ده اونى اؤز ميراث دۆشرى، يرينه پادشاه اتجك" دييپ جار چكديريپ، آلا- قالماغال توروزيار. شوون ينگ بولسا چۆيريك ديشلرينى تايى گؤرولمديك هينجى صادافلار بيلن بجرديپ، ساچلارينى آتينگ غويروغى نينگ غيللارى بيلن اؤريپ بزه يأرلر، آدينى هم شوو دان « فارسيا» اويتگديأرلر.

گونلرده بير گون ايديپ- بئيديپ، اركين بگـى، پارس حانينگ غالاسينا گتيريأرلر، آياغى نينگ آستينا اينگ آوادان حالى لارى دۆشه يأرلر. يوماقچى سويتارلار اركينى اؤويپ، "بولار يالى ييگيده قيرق قيز قوربان بولسین" دييپ يانگسيرايارلار. اركين بگ غالادا گؤونى نينگ ايسلأن كه يـپـينى اديپ، اييپ-ايچيپ، ذوق- صاپا سوريأر. اما يانى بيلن اؤز ايليندن گتيرن چؤركدن گۆنده بير دؤوم ايمگـى- ده اونوتمازدى. پارس لی نينگ غالاسينا غايتمازدان اؤنگ آتاسى اركينه: «اوغلوم، بو چؤرك سنى پارس لی نينگ پـيس نيـتيندن غورار، اول سانگا تۆكنمز هم ينگيلمز گويچ بره ر» ديیـپدى.

ايندى حابارى كيمدن آلايلی، اركين حانينگ ايليندن آلايلى.

اركين باتيرينگ يورتدن چيقيپ گيده نينى اشيدن اورس حان در حال پارس لا چاپار يوللاپ، اركين بگينگ يوردينى تالاپ ياغمالاماق اوچين آماتلى پورصاتينگ گلنديگينى آيديار. بولارينگ ايكيسى ايكى ياندان اركين بگينگ توپراغينى تالاپ، ايل-اولوسى غيريپ، مال- غارالارینى تالاپ، گلين- قيزلارينگ ساچلاريندان سويرأپ يسير اديپ آليپ غايديارلار و ارکین حانینگ يوردى اؤز آرالاريندا پايلاشيارلار.

ماقصادينا يتن پارس لی، بگنجيندن دونونينا سيغمان، اولى طوى توتوپ، اينگ سونگك دوستلارينى، باشدا اورس حانى طويا چاغيريار. اول، آيرى يورتلاردان باسيپ آلان، طالاپ گتيرن اولجالاردان نؤكرلرينه بول- بول سرپاى بريأر.

اينه، اورس حان، پارس لی نينگ تويونا بو واقعانينگ ايز يانى قوشولوپ دورشودى. اولار شراب دولى بولغورلارينى اؤز ينگيشلرى اوچين غالديريارلار. اورس حان، چين دوستى پارس لی نينگ تويونا الى بوش گلرمى؟ اول يانينداقى كيچيرأجيك صانديغينگ ايچيندن هنيز بو گونه دنگيچ گؤرولمه ديك عجاييپ بير توغالاق چويشأنى چيقارياردا: "اينه بو- ده مندن «فارسيا» غيزيميزينگ تويونا ساوغات" دييأر. پارس لی نينگ گؤزلرى يئلدير- يئلدير اديپ، حاولوغسيراپ چويشأ الينى اوزاداندا، اورس حان چالتليق بيلن اونونگ اليه قاقيپ: "يوق، جان دوست، بو، آيليغانچ هم حاوپلى ياراغدير، گويچلى پارتلايجيدير، اونى نصيب بولسا اركنينگ يوردينا يومورتغا توغلاپ، اونی دولی ير بيلن يگسأن اتجك گونوميزده اوللاناريس" دييپ، برك سارغايار.

بو آرادا پارس لی هم اونونگ آق ساقغاللاريدير ملا- مفتى لرى اركينى اؤلدورملى گؤنى هم اونى نأديپ اؤلدورمه ليديگينى بلله¬يأرلر. اولار اركين بگـى «فارسيا»نينگ كؤشگينه ايبريپ شول يرده هم جللادلارى گيزلأپ غوييارلار.

غيزينگ گؤشگینه گيرن اركينينگ گؤزى، غوللوق اديپ يؤرن غيزلارينگ ايچينده بير غيزا دوشوپ، هوشی باشيندان گيديأر. شار غاراساچلارى بيلينه دۆشن، هينجى ديشلرى یئلدیران، بادام گؤزلرى پارلان، آلما يانگاقلارى غیپ-غیزیل، جنت حۆیریسی. بو غيز ادیل اؤز ايلينگ غيزلارينا منگزه يأردى. اركين بگ، «فارسيا» دأل- ده حيذماتكأر غيزا طاراپ يؤرأبريأر. مگر بو غيز توركمن ايليندن يسير آلنيپ غالا گتيريلن، آيا سن دوغما من دوغدوم، ديين غيزلاردان توركانه آدلى غيزايدى. شو بادا كؤشگينگ ايچينده گيزلنيپ دوران، اللـرى قليچلى جلادلار اركينه توپوليارلار. توركانأنگ شئيله آودانليغيندان هوش باشيندان گيدن اركين، اونونگ بادلى سس بيلن غيغيرشینا اويانيپ، غالانى جلادلارينگ باشلارينا يومروپ، جانلارنى جأهننمه ايبريأر. اركين بيلن توركانه ويرانا اؤوريلن غالانينگ حارابالارىنينگ آراسيندا گزيپ، پارس لی نينگ جان چويشه¬سينى تاپيپ، اونى کول اوورام اديأرلر، شول بادا گينگ بير دروزه پئيدا بولیار، اركين ، توركانأنى آليپ غيراتينا مونيپ، اؤز ايلينه اوغرايار.

اركين اۆز ایلی نینگ دروزه سيندن گيرن بادينا، يورتده انچمه اويتگه شيكليگينگ بولانديغينى آنگيار. بير توپار آدمينگ ايركيلشيپ، بير گؤزلرينى يوموپ، بيرسينى زوردان آچيپ، تيترأن سس بيلن گورلشيأنديگينى، آنگيراق باراسا يئنه بير توپارينگ انتك كيچى بير زادينگ اوستونده بير- بيرلرى بيلن ياقلاشيپ دورانديغينى، غاراوللارينگ بولسا گونألينى دأل- ده گونأسيزى توتوپ آليپ گيديأنديگينى گؤريپ، غاتى گنگ قاليار. انچمه يئلاپ ايل غايغيسيندان باشغا غايغيسى بولمان، شونونگ اوچين- م غايغيسيز آدينى آليپ، عاديلليقدا حؤكوم سورن حان آتاسى نينگ يرينه بولسا «پانگ مراد» ديئن بيريسى نینگ كؤشگه، تاغتا چيقاندیغینی گؤریأر.

ارکین آتاسى نينگ يانينا باريپ، نأمانينگ نأمه¬ ديگينى سوراندا، اول:

" اوغلوم، بيريسى پارس لی نينگ و اورس حانینگ غالالاريندان بير بؤله جيك يئلديراويق سويشه گتيردى، هر كيم اونى آلجاق بولوپ جان سره ك بولدى، بير- بيرينى اؤلدورمك دييرسينگمى، شوغولچيليق اتمك دييرسينگمى، بى ناميسچيليق دييرسينگمى، غاراض هر حيل اربتليگه باش قوشدولار. اولارى هرنأچه اوزالقيسى يالى آغـزى بيرجه بولوپ ياشاماغا چاغيرسامام، سوزومى دينگلأن بولمادى. آلداواچ هم حيله گأر وزيريم «پانگ مراد» بو ياغدايدان پئيدالانيپ، اؤزينه هـواندار تاپماق اوچين سويشه¬دن ايسلأنه بير قيـيلچاجيق بريپ، آداملارى جاديلاپ باشلادى، شئيديپ- م يوردينگ تأج- تاغتينا ايه بولدى. ايندى حاچان هم نأديپ بو طلسيمى چؤزيپ، جاديلانان حالقى اويانديريپ بولارقا؟" دييپ، گؤزلريندن بويور- بويور باغير ياشين دوكدى.

ياغدايا گؤز يتيرن اركين بگ غارشيداقى بـييك داغينگ اوستونه چيقيپ، شأهره سراديپ، چونگ اويا باتيار. اول اؤز حالقى نينگ شئيله آغير گونه دوچار بولانديغينا غاتى توقات بولوپ، يوره گـى آغزيندان چيقارا گليپ، غم درياسينا غرق بوليار. شو بادا روحى تنيندن اوچوپ، اؤزى بولسا اوللوقان بير داشا اؤوريليأر.

شوندان گونلر، آيلار، يئللار اؤتيأر. كؤچه دن اؤتۆپ باريان ياشولى انه-آتالار پانگ مرادينگ قاراقوللاريندان حواطيرلانيپ، اوغرينچا : «حانها، قايغيسيز آتاميزينگ اوغلى اركين بگ اوتير» دييپ، بالالارينا داغينگ اوستونده دونگوپ دوران أپت داشى گؤركزيأرلر.

اركين، شو يردن گؤزى ياش، باغرى باش ايلينه سر اديپ اوتير، سر اديپ اوتير...

آقمـيـرات گورگنلى

Türkmenistandaky diktarorçylyk

2010-11-30T22:03:00.002+01:00

Türkmenistan
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk
Guramasyna agza ýurtlarynyň arasynda

«iň ýaramazlardan» biri
OSCE Rapporteur’s Report on Turkmenistan

30.11.2010

“Freedom Now” halkara guramasy ÝHHG-a agza ýurtlary adam hukuklary bilen bagly borçlaryny ýerine ýetirmäge we syýasy tussaglary boşatmaga çagyryp, press-reliz ýaýratdy.

Bu press-relizde Gazagystanyň, Özbegistanyň hem Türkmenistanyň ÝHHG-niň agza ýurtlarynyň arasynda adam hukuklarynyň bozulmak derejesi boýunça iň erbetleriň hatarynda durandygy aýdylýar.

Press-relizde aýdylmagyna görä, Türkmenistanyň hökümeti Annagurban Amangylyjowy we Sapardurdy Hajyýewi bikanun tussag edipdir.

Bu maglumatlara görä, türkmen resmileri bu aktiwistleri daşary ýurtly žurnalistlere hökümeti tankytlaýan dokumental filmi surata düsürmäge kömek berenlerinden soň tussag edipdirler.
(Azatlyk Radiosy)

*****************

Ýeri gelende aýtsak ýokarda ady agzalan žurnalistler bile tussag edilen Ogulsapar Myradowa türkmen türmesinde näbelli ýagdaýda aradan çykypdy.

گورشجنگ شاهیرا آنناسولطان ککیلوا

2010-11-28T08:39:00.000+01:00

اون ایکی یئللاپ دألیحانا توسساغلئغئندا ساقلانان

و شول یرده پاجیغالی یاغدایدا آرادا چئقان

آنناسولطان ککیلووانئنگ آیلیغانچ ائقبالی

1942-1983

دؤنمرین اؤز پیکریمدن، آتسالار- دا یانیان اودا

عؤمور بویی حیذمات اتجک، انسان دیین بلنت آدا.

توتالیتار رژیم طاراپئندان ظالئملارچا اؤلدۆرلن ‎یاش گلین، زهینلی تۆرکمن شاهئراسئ آنناسولطان سید غیزئ ککیلووانئنگ آجئ ائقبالئ انتک-انتک کؤپ واغتلاپ بیزینگ ‎یۆره گیمیزی آواتسا گرک. تۆرکمن شئغرییتی نینگ سا‎یراق بیلبیلی، ۱۲ ‎یئللاپ قاص بیلن دألیحانا توسساغلئغئندا ساقلانان، اجیز بدنی آتشلی اوکوللار بیلن پرسالا ادیلن گؤرگۆلی آخئر سونگوندا کوشی اوباسئنئنگ "اورازغولئ ایشان" غونامچئلئغئندا قارار تاپدئ.

"من شاهئر حؤکمۆنده، رسپوبلیکانئنگ گراژدانئ حؤکمۆنده بو حاقدا دینگه لیرکی-غوشغولار ‎یازئپ ‎یؤرمگی ‎یترلیک حاساپلامادئم. من ‎یانگئ اونیورسیتتی تماملادئم. بو فاکتلار بارادا ساویت ‎یولباشچئلارئ نئنگ اؤزۆمدن-ده غاوئ بیلـ‎یأندیکلرینه دۆشۆنمـ‎یأردیم."

حاص دولوسی

Goshgy

2010-11-26T21:13:00.003+01:00

Magrupy

Ýüsüp-Ahmat dessanyndan:

Biziñ iller

Aglar biziñ illeriñ,

Hoş geçer ýaz-o gyşlary,

Baglaryny bagban bakar,

Miwelidir agaçlary.

Garrylary öyde ýatar,

Ýigitleri sagdak atar,

Gyz-juwanlar söhbet tutar,

Şowk-o sapadyr işleri.

Öñünde esger dagydyr,

Gyrk ýigidiñ awlagydyr,

Boz atlaryñ ýaýlagydyr,

Kölünde ýaşyl başlary.

Ýüsüp beg diýir şudyr işim,

Hudaýa ýeter nalyşym,

Azat bolar bir gün başym

Doga okar derwüşleri.

***************

Milli Şahsyyetlerıizi yatlap

2010-11-24T18:36:00.001+01:00

Dr.Ahmat Garadaglyny ýatlap

(1901-1977)

Türkmenleriň medeni serdarynyň aradan

çykmagynyň 33-nji ýylyna bagyşlanýar

Akmyrat Gürgenli

Ahmat Garadagly 1901-nji ýylda häzirki Türkmenistanyň çäklerinde ýerleşýän Esenguh obasynda orta ýagdaý bir maşgalada dünýä inýär. Dädesiniň ady Älke, ejesi bolsa Bag¬tygül, ol bu är-aýalyň ikinji ogly. Ahmat 5-6 ýaşlaryndaka, Äalke Ha¬jy Eýrana geçip Kümüşdepede ýerleşýär. Ahmat özünden uly agasy Arazgylyç bilen bile, hem mekdebde okaýar hem-de iş¬läp öýlerine ýardam edýär.

Älke Hajy dindar adam bolarny üçin ogullaryny molla berýär, olaryň ikisi-de din sapaklaryny alyp arap dilini-de öwrenýär¬ler. Ahmat 24 ýaşyndaka daýysy Söýünjalynyň gyzy Annabagta öýlenýär. Olaryň 1926-nji ýylda bir ogly bolýar. Onuň adyna Hajymuhammet dakýarlar.

Ahmat 1927-nji ýylyň maý aýynda Kümüşdepeden Türkiýä okuwa ýola düşýär (Nazdurdy Ýomut bilen bile). Ol ilki Trabzonyň mugallymçylyk mektebine ýollansa-da, öz talaby bilen (şol ýyl) Konýadaky mugalllmçylyk mektebine geçýär. 1932-nji ýylda bu mektebi gutarandan soňra ol. Ankararnyň Gazi lisesine iberilýär (Abdyrahym Ýomut bilen bile). 1935-nji ýylda bu lisäni gutaran Ahmat, şol ýyl İstanbul uniwersitesiniň medisina fakultetine girýär we 1941-nji ýylda bu fakulteti gutanp Almanýanyň Tübingen şäheriniň keselhanasynda hirurg-jerrah bolup işläp başlaýar.

1946-nji ýylda Türkiýä we 1947-nji ýylda-da Eýrana gaýdyp gelen Ahmat şol ýyl Eýranyň Fars welaýatynyň merkezi bolan Şiraz şäherine işe ýollanýar. Soňra ol, 1949-nji ýylda Kazerun we 1950-nji ýylyň ortalarynda Nişabur, 1953-nji ýylda Kümmetgowuz, 1974-nji ýylyň ortalarynda-¬da Gilan welaýatynyň merkezi bolan Reşt şäherlerinde işleýär. Reşt şäherinde işläp ýörka gör¬me-görşe Kümmede gelende Dr. A.Garadagly tussag edilip, 4 aýlap Gürgen şäheriniň zyndanynda saklaýar, soňra-da Ýezd we Maşhad şäherlerine sürgünge ýollanýar. Ol 1976-nji ýylda pensiýa çykarylýar. Dr Ahmat Garadagly 1977-nji ýylyň 11-nji aýynyň 22-si güni 76 ýaşyndaka, Gürgen şäherinde aradan çykýar we ol Kümmetgowuzda jaýlanýar. Ahmat dädemiziň ýatan ýeri ýagty bolsun.

A. Garadaglynyň Eýran häkimiýetleriniň gahar-gaza¬byna duçar bolmagy ýöne ýerden däldi. Ozaly bilen Tähran häkimiýetleri ýurtda azçylykda ýa¬şaýan halklaryň şol sandan türkmenleriň döwrebap okuwlarda okip-ýetişrneklerini islemeýärdi, ikin¬jiden-de Dr.Ahmat Garadagly Türkiýe we Almanýada okip-işläp ýören wagtlarynda-da, Eýrana gaýdyp baranda-da, milli-jemgiýetçilik işler bilen meşgul bolýar. Ol Türkiýäniň Magarif ministerlyginiň, asly gelip çykyşlary türki halklardan bolan daşary ýurtly okuwçylara berýän burslaryndan/stependiýalaryndan peýdalanyp, 1964-nji ýylda 15 sany türkmen gyzy Türkmensähradan, Türkiýäniň İstanbul şäherine okuwa ýollaýar. (Bu, Eýran türkmenlerinden Türkiýa okuwa gaýdan 2-nji uly kerwern boldy). Onuň bu milli işi Tahranyň gaharyny getiripdi.

Türkmen gyzlarynyň hemmesi, İstanbul şäheriniň dürli mekteplerinde okadylar, birnäçesi bolamasa, aglabasy öz okuwlaryny tamamlap ýa Eýrana gaýdyp, ol ýerde, ýa-da Türkiýe we Ýewropanyň dürli döwletlerinde işläp-hyzmat edip ýörler. Dr. A.Garadaglynyň başladan bu haýyrly işi soňraky ýyllarda-da dowam edildi.

Merhum Dr. A.Garadaglynyň bu haýyrly işinden, açan ýolundan peýdalanyp Türkiýede we Ýewroparuň dürli döwletlerinde okap ýetişen we işläp ýören türkmen aýdyňlary oňa "Eýran Türkmenleriniň Medeni Serdary" diýen at berip ony hemişe gowlukda ýatlap, minnetdarlygyny bildirýärler.

“Merhum Garadaglynyň bu haýyrly işine, Türkiýäniň şol wagtlarda Tährandaky ilçisi bolup işlän we soňra, Watikanda, Ermeni terroristleri tarapyndan urlyp öldürilen merhum Taha Jarm,yň, ondan soňraky başilçi, edermen adam Nejdet Kent,iň, şeýle-de ilçyhananyň müsteşar-sekretarlary İlhani Müren,iň, İbrahim Dijlelin,iň, attaşelerden Ali Haýdar Diriözi,niň, Mehmet Turhan Deniz,iň, İbrahim Göktürk,iň we beýlekileriň görkezen ýardamlarnyň uly bolanldygyny agzap, hemmesine minnetdarlyk bildirmek borjumyzdyr, Dr. Ahmed Garadaglynyň Eýranda alyp baran şeýle mukaddes işine Türkiýeden Nazdurdy Ýomut bilen Abdurrahym Ýomudyň-da degerli ýardamlarynyň bolanhdygyny bu ýerde agzap geçmegimiz gerek.” (Dr.M.Kylyç)

مسئله ملی

2010-11-24T10:57:00.000+01:00

ممالک محروسه و ملوک الطوایف

‫مملکت ایران را چه کثیرالمله ‫بدانیم و چه ندانیم، در آن جوامعی زندگی میکنند که هویت های کاملا مشخص دارند، ‫ممالک محروسه یک ساختار سیاسی بود که خود مختاری کلیه این ممالک را در بر داشت. برای مثال، طبق این نظام، هیچ کدام از سلسله های ایرانی، در هیچ زمانی، نماینده و یا حاکمی غیر بلوچ، در بلوچستان مستقر نکرده اند.

‫فرمان مشروط بنام ممالک محروسه امضا گردید. تا چند سال بعد از امدن رضا شاه، این اصطلاح و نظام وجود داشت. تمبر ها هم این اصطلاح را بر خود داشت. این نظام یک توازن قدرت بین دولت مرکزی و ملوک آلطوایف ایجاد کرده بود. دولت مرکزی در کار آنها دخالت نمیکرد و ممالک محروسه موظف بودند که مقداری مالیات و سرباز در موقع جنگ به دولت مرکزی بدهند. هیچ رابطه مشخص دیگری بین انها نبود. در چنین شرایطی، هر گاه ایران از هر سو مورد حمله قرار میگرفت، شاه از هر مملکت سر باز جمع میکرد و بجنگ میرفت. اما هر گز سابقه نداشته است که هیچ کدام از پادشاهان ایران از مرز های بلوچستان دفاع کرده باشد.

‫ مبارزات شدیدی برای خود مختاری، جدایی، حق تعیین سرنوشت، فدرالیسم و عدم تمرکز انجام گردیده است. جمهوری های آذربایجان و کردستان بخشی از این مبارزات بی انتها هستند‫که تا رسیدن به نتیجه مطلوب ‫ادامه خواهند یافت.

‫ایران در ذات خود یک مملکت چند فرهنگی،چند مذهبی، چند نژادی، چندزبانی و چند میلیتی است. همیشه همینطور بوده اگر بعلت ستم های ملی تجزیه نشود. عربها، خود را از یک نژادسامی میدانند، ترکمن ها و ترک ها خود را از نژاد دیگری میخوانند. بلوچ ها و کرد ها هم انقدر ستم از حکومت های متفاوت دیده اند که میخواهند فقط خود شان باشند. شوونیسم فارس هم تا توانسته از آریا گری بنفع خود استفاده کرده و به کردها و بلوچها و ... ستم نموده اند.

‫ممالک محروسه چه معنایی دارد؟ ممالک جمع مملکت یعنی کشور است. فرهنگ های انندراج، غیاث الغات، دهخدا این کلمه را به کشور ترجمه کرده اند. بنا بر این ممالک محروسه، یعنی کشورهای حراست شده است.

‫علت این اسم هم خیلی روشن بود. ایران از ممالکی تشکیل شده بود که بصورت ملوک طوایف اداره میگردید.

ملوک هم جمع ملک است و ملک هم به معنای پادشاه است.

‫اولین نظام ملوک طوایفی در زمان اشکانیان که از شرق ایران بودند پدید امد. اصولا ممالک شرقی ایران همیشه غیر متمرکز بوده اند.اشکانیان نظام ملوک طوایفی را بطور رسمی در ایران بر قرار کردند. ساسانیان فارس آنرا ضعیف کردند و همین باعث تضاد و درگیری بین انها و اشکانیان شد. فارس ها همیشه دو خصوصیت داشته اند: مذهبی کردن دولت و متمرکز کردن نظام.

‫‫ سرنوشت ایران به دو عبارت ممالک محروسه و ملوک طوایفی و هفت ملیت: عرب، بلوچ، کرد، ترک، ترکمن، لر و فارس بستگی دارد. تحریف هر کدام ضربه بزرگی به هویت ملی است. هر یک از این ها را باید بر اساس واقعیت های عینی تعریف کرد، نه برداشتهای شخصی، حزبی، ایدئولوژیک. ‫نظامی که صد ها سال در کارکرد خود موفق بوده است، اینک به عنوان فدرالیسم، خود گردانی و یا غیرمتمرکز، مورد بحث است و تبدیل به گفتمان مسلط شده است. بسیاری از کارشناسان آنرا تنها راه برقراری دمکراسی، ثبات، امنیت و جلو گیری از تجزیه ایران میدانند.

‫عده ای هم هستند که میخواهند از درون یک نظام متمرکز، دمکراسی را بیرون بکشند ولی هیچ نظام متمرکزی نیست که در آن دمکراسی وجود داشته باشد.

لندن، ۲۳نوامبر ۲۰۱۰ میلادی

رضا حسین بر

برگرفته از : ایرانگلوبال (مقاله تخلیص گردید)

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

2010-11-23T15:57:00.002+01:00

اسب های وارداتی تهدیدی جدی برای اسب های اصیل تورکمنی

(سایت: دانشجویان تورکمن)

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران به نقل از میراث خبر همواره اسب‌های اصیل تورکمنی به لحاظ چابکی، استقامت و زیبایی مورد توجه بوده‌اند. این درحالی است که امروزه با واردات اسب‌های خارجی و تغییرات ژنتیکی بوجود آمده، نژاد و اصالت اسب های تورکمنی به خطر افتاده است. چنانکه امروزه در ترکمن صحرا تنها حدود هفتصد(700) راس اسب اصیل ترکمن وجود دارد.

حکیم ایگدری مدیر مجموعه سوارکاری گنبد کاووس در خصوص جلوگیری از به خطر افتادن نژاد اسب اصیل ترکمن به گفت: با اینکه اسب های اصیل ترکمن صحرا از استقامت بالایی برخوردارند و نسبت به اسب های سایر کشورها بسیار متمایز هستند اما در دهه 40 یکسری اسب از پاکستان وارد ایران شدند که به دلیل برخورداری از سرعت بالا در مسافت های کوتاه، مردم منطقه شیفته سرعت خارق العاده این اسب ها شدند به طوری که مادیان های ترکمن را با تروبرد جفت می کردند در واقع از آن موقع به بعد نسلی را به وجود آوردند به نام دخون.

وی گفت: در شرایط فعلی تعداد دخون ها به وفور یافت می شود واز تعداد اسب های اصیل ترکمن کاسته شده است

زنان چینی در تهران زیر بار حجاب اجباری نرفتند

غرفه ‌داران چینی در نمایشگاه بین ‌المللی قطعات، لوازم و مجموعه‌ های خودرو در تهران در دو روز آغاز به کار این نمایشگاه با وجود تذکر چندین باره از سوی حراست، حاضر به تن ‌دادن رعایت حجاب اسلامی اجباری نشدند شایان ذکر است نخست وزیر پیشین تورکیه خانم تانسو چیللر نیز بعلت تن در ندادن به حجاب اجباری ایران، سفر خود را به تهران لغو کرده بود.

اعتراض دانشجویان هنر به نصب تابلوی حجاب اجباری
گزارش دریافتی: دانشجویان دانشگاه هنر روز شنبه در اعتراض به نصب تابلویی در رابطه با حجاب اجباری توسط حراست در محوطه دانشگاه از رفتن به کلاسها خودداری کردند. در پی این اقدام ماموران حراست برای جلوگیری از گسترش اعتراضات دانشجویان تابلوی مزبور را برداشتند.

احمدی نژاد: سن ازدواج دختران 16 سال
احمدی‌نژاد روز یکشنبه اعلام کرد، باید سن ازدواج را برای دختران به 16 سال برسانیم. یک استادیار دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در واکنش به سخنان احمدی نژاد گفته است، ازدواج دختر 16 ساله سنت زندگی قبیله‌ای است، نه جوامع شهر‌نشین.

اژه ای: قطعنامه حقوق بشر ارزش حقوقی ندارد

صدا و سیمای رژیم: سخنگوی قوه قضائیه در باره قطعنامه سازمان ملل درباره نقض حقوق بشر در ایران گفت: این قطعنامه از نظر حقوقی هیچ ارزشی ندارد.

ادامه اجرای حکم وحشیانه قطع دست در مشهد
روزنامه خراسان: به موجب حکم صادره از سوی قضات شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی یک سارق حرفه ای و خطرناک که به اتهام دو فقره سرقت از گاو صندوق و منزل دستگیر و زندانی و تحت محاکمه قرار گرفته بود به قطع ید محکوم و حکم صادره قبل از ظهر روز گذشته در مورد وی اجرا شد.

زن زندانی در آستانه اعدام: من بی ‌گناهم
روزنامه وطن امروز: وکیل مدافع «شهلا جاهد» در آستانه قصاص موکلش به ملاقات وی در زندان اوین رفت.
عبدالصمد خرمشاهی با اعلام این خبر گفت: شهلا همچنان محور حرف‌هایش این است که قاتل نیست و بی‌گناه پای چوبه دار خواهد رفت.

تعداد زندانیان بیش از دو برابر ظرفیت زندان‌های کشور است
خبرگزاری هرانا - وزیر دادگستری با بیان اینکه سقف نگهداری از زندانیان در زندانهای کشور 85 هزار زندانی است گفت: این در حالی است که بیش از 200 هزار زندانی در زندانها نگهداری می‌شوند.

یکصد و بیست فرزند دیپلماتهای رژیم با تابعیت دوگانه
سایت آینده نیوز: روزنامه ابتكار خبر داد برخی گزارش‌ها حكایت از آن دارد در سالیان اخیر بیش از 120 تن از فرزندان دیپلمات‌ها و كاركنان سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در خارج از كشور از طرق مختلف مبادرت به اخذ تابعیت دوگانه كرده اند
حابارچی

درد دل همسر یک زندانی سیاسی تورکمن

2010-11-21T21:53:00.000+01:00

:همسر یک زندانی سیاسی تورکمن

یک سال سکوت کردیم، حتی یک روز هم مرخصی ندادند

یک سال سکوت کردیم، ولی حتی یک روز هم اجازه مرخصی به همسرم ندادند تا حداقل فرزند پنج ساله ام از حق دیدن پدر محروم نماند و در این یک سال دچار افسردگی شدید روحی نشود.

این گفته همسر آرش ساقغار یکی از اعضای ارشد ستادانتخاباتی میرحسین موسوی در گنبدقابوس است که نام او نیز مانند بسیاری دیگر از زندانیان پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران کمتر در رسانه های خبری مطرح شده است.

برخی از این زندانیان به دلیل سکوت خبری، کماکان ناشناس باقی مانده اند، آرش ساقغار فعال سیاسی ترکمن یکی از آنهاست که از اول آذرماه سال گذشته پس از آنکه در ساعات اولیه صبح در منزل خود بازداشت شده بود، تا امروز همچنان در بند ۲۰۹ اوین به عنوان یک زندانی بی مرخصی به سر می برد.

گفتگوی تلفنی کوتاه جرس با آ. قرنجیک، همسر آرش ساقغار :

با گذشت یک سال از بازداشت آقای آرش ساقغار چرا تا کنون ایشان از امکان مرخصی بهره مند نبوده اند و پیگیری های شما چگونه بود؟

حقیقت این است که خودمان هم نمی دانیم. ما هر کاری که خواسته بودند را گوش دادیم تا پرونده همسرم دچار مشکل نشود، یعنی در این یک سال مصاحبه ای انجام ندادیم و سکوت کردیم به این امید که حسن نیت مان را نشان دهیم که جز آزادی همسرم نمی خواهیم اما هیج فرجی حاصل نشد و حتی در عید نوروز که خودشان گفته بودند که احتمال اعطای مرخصی وجود دارد باز هم ما چشم به راه ماندیم و ایشان سال نو را هم در اوین ماند.

یعنی وثیقه صادر شد و مراحل اعطای مرخصی انجام شده بود؟

به ما گفته بودند بروید وثیقه جور کنید ما هم رفتیم و نزدیک به صد میلیون وثیقه فراهم کردیم اما نشد.

همسر شما آیا فعالیت سیاسی دیگری هم داشت؟ در واقع دلیل بازداشت و محکومیت وی چه عنوان شده است؟

ایشان عضو فعال ستاد آقای موسوی بودند. یعنی نماینده اهل تسنن در این ستاد انتخاباتی بودند ولی در پرونده ایشان اتهام جاسوسی را مطرح کرده اند در حالی که هیچ مدرکی در این مورد واقعا وجود ندارد و همسرم نیز همه اتهامات را در بازجویی ها رد کرده است ولی ما ترجیح دادیم این پرونده روال عادی را طی کند.

شما خودتان مشخصا در مورد وضعیت پرونده ایشان چه پیگیری هایی انجام داده اید؟ آیا دیدار با دادستانی، گفتگو با قاضی پرونده و یا کار خاصی که بتواند کمکی به این وضعیت بکند انجام داده اید؟

چندین بار با آقای صلواتی قاضی پرونده صحبت کرده ایم، حتی نامه ای را به تازگی فرستاده ام و در این نامه نوشته شده که من و همسرم هر دو تركمن ايراني و از اهل سنت (هموطنان و همدينان) شما هستيم كه در پي دستگيري غيرقانوني و محاكمه ناعادلانه همسرم، بسيار مظلوم واقع شده ايم و حقوق ما به شدت و به طور گسترده پايمال شده است. در این نامه همچنین نوشته شده : من طي يك سال گذشته مصائب و مشكلات بسيار شديد مالي، جسمي و روحي را تحمل نموده ام اما اكنون توان از كف داده ام . همچنين به علت عدم توانايي پرداخت اجاره بها و بي جواب گذاشتن درخواست صاحبخانه براي اجاره اش مجبور شدم منزل مسكوني را تخليه و اندك وسايل زندگي خود را در منزل يكي از دوستان به طور موقت جابجا نموده و به امانت بسپارم

وضعیت خانواده شما از روز دستگیری ایشان تا امروز چگونه بوده است؟

از اول آذر ماه سال گذشته تا امروز هم پدر و مادر ایشان و هم فرزند پنج ساله ام شرایط خوبی ندارند. پسر پنج ساله ام به شدت دچار افسردگی شده است. به عنوان یک مادر واقعا نمی دانم برای یک کودکی که هیچ گناهی ندارد چه باید بکنم تا از حق دیدار پدرش بهره مند شود.

http://www.rahesabz.net/

Ene dilim

2010-11-20T10:34:00.000+01:00

Dilime guwanýaryn, ýok onuň çaky,

Ýeke-täk myrasdyr enemden baky,

Hiç haçan hiç zada çalşyp bilmen,

Bu meniñ baýlygym, ýüregimdäki baky.

Dädebaý Allabaýew

Dilleriň ölmegi bilen öz kimligini

ýitirýän halklaryň sany-da barha artýar

Nobel edebi baýragynyň eýesi Mekzikaly ýazyjy Ostavo Peziň aýtmagyna görä ölen her dil bilen adamzadyň bir keşbi öçýär. Diller we şonuň bilen birlikde bir halkyň kimliginiň saldamly bölegi geçen asyrlarda hiç haçan häzirkisi ýaly beýle çalt ýitip gitmändi. Mysal üçin mundan 10,000 ýyl ozal ýer ýüzünde 1 million çemesi ynsan ýaşaýarka 15,000 dil bolupdyr. Häzirki wagtda bolsa alymlaryň çaklamalaryna görä ýer ýüzündäki dilleriň sany 7000 töweregi, geljek 100 ýylyň dowamynda bularyň hem üçden biri ýogalyp gitjek. Käbir alymlaryň çaklamalaryna görä dilleriň ýüzden 90-sy ýitip gitjek. Düsseldorf-niň Heinrich-Heine adyndaky uniwersitetiň dilçi alymy Dieter Wunderlich-yň pikriçe “aman galjak dilleriň sany diňe 600”.

Herniçik-de bolsa, bir zat mese-mälim. Ol hem— tutuş dünýäde dilleriň bir syýhylly ýogalyp gelýänligi. Bilermenler muny azlykda ýaşaýan milletleriň agalyk sürýän režimler tarapyndan ala tutulmagy bilen düşündirýärler.

Has-da beteri, Awstraliýa kontinentinde dilleriň ölüp aradan gitmegi diýseň aýlyganç. 18-nji asyryň aýagynda ol ýerdäki dilleriň sany 250 bolan bolsa, bu gün diňe 25. İň pajygalysy-da “Jaminjung” dili. Bu dilde gürleýänleriň sany diňe 4 adam. Demirgazyk hem latin Amerikada-da Gyzyl derileriň dilleri, agalyk edýän kloniýal güýçler tarapyndan yzygiderli basgylanyp geldi. Mysal üçin Guatemalada bolşy ýaly köp hökümetler uzak wagtlap diňe bir resmi dile rugsat etdiler. Bu kontinentde beýleki dilleriň ýogalmagyna sebäp bolan ýewropa dilleri afrikada bolsa ýerli dil beýlekileri ýuwudýar. Şeýlelikde bu ýerde 1000 dilden häzir 220 dile çynlakaý ölüm howpy abanýar.

Bir diliň ölmegi bilen şol dilde gürleýän adamlaryň taryhy hakda hem maglumat edinmek mümkinçiligi-de ýitirýär. Filosof Johan Gottfried von Herder-iň 18-nji asyrda belleýşi ýaly «Bir halkyň heý öz ene dilinden başga mährem, eziz zady bolarmy? Olaryň däp-dessury, taryhy, dini, durmuş prensipleri, pikir baýlyklary, ýüregi, ruhy, barja zady şonda ýaşaýar ahyryn.»

Akmýrat Gürgenli

خبر

2010-11-19T08:43:00.003+01:00

فعالیت نژادپرستهای هیتلری در کنار فاشیستهای اسلامی

سایت تابناک: مدتی است كه انجمن نازیسم ایران و هوداران آدولف هیتلر اعلام موجودیت کرده است و جالبتر آن كه در تابلو اعلانات سایت هم زدند: «این تارنما طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران و تحت نظارت کارگروه رسانه های دیجیتال وزارت

فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند!»

نکته جالب اینجاست که این سایت افراطی که فقط به گسترش تفکرات فاشیستی هیتلر می پردازد، یک بار فیلتر شده و مجددا رفع فیلتر شده است و این بدان معناست که فعالیت این فرقه افراطی مورد تایید مسئولان قرار گرفته است؟!

توقیف گذرنامه یکی از علمای اهل سنت کردستان

سایت حکومتی البرز: به گزارش زاهدان پرس، کاک حسن امینی از علمای تندرو کردستان که رابطه نزدیکی با مولوی عبدالحمید و مسجد مکی زاهدان دارد اخیرا گذرنامه اش پس از آمدن از امارات توقیف شده است .

وی که در سابقه عملکردیش سخنرانی بر علیه نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی در مسجد مکی زاهدان را دارد از جمله علمای تندرویی می باشد که در کردستان با مسجد مکی و مولوی عبدالحمید رابطه نزدیکی دارد.

قتل يک نوجوان 16 ساله بدست نيروی انتظامی سردشت

گزارش دریافتی: صبح روز پنج شنبه مورخ 27/08/89، نوجواني 16 ساله به نام " ريباز اسماعيلي " فرزند " مصطفي بابكري " اهل روستاي " دوله شير " از توابع شهرستان سردشت در منطقه " دشت وزينه " بدست نيروهاي انتظامي با ضربه گلوله بقتل رسيد، به گفته شاهدان عيني ايشان سوار بر ماشين تويتا در حال عبور بودن كه در كمين نيروهاي انتظامي قرار گرفتن .لازم به اشاره است در يك ده روز گذشته اين چهارمين كاسبكار است كه بدست نيروي انتظامي در سردشت بقتل مي رسد ------------------------------------------

اجرای حکم وحشیانه قطع دست در مشهد

سایت آفتاب: معاون دادستان مشهد در امور اجتماعی و پیشگیری از جرم از اجرای دومین مرحله قطع ید سارقان بنابر دستور دادستان مشهد خبر داد.

جنگل های مینودشت همچنان می سوزد

به گزارش واحد مرکزی خبر، آتش سوزی که در مناطق جنگلی روستاهای ترسه ، ریگ چشمه ، سیجان و جمشید آباد شهرستان مینودشت از دیروز آغاز شده بود ، هم اکنون به منطقه جنگلی جمشید آباد سرایت کرده است .

فرماندار مینودشت پیش بینی کرد: براثر این آتش سوزی بیش از 40 هکتار از عرصه های جنگلی از بین رفته باشد
--------------------------------------------
این هم آخر و عاقبت غارت سرمایه های ملی مان
ماهیان خاویاری خزر در فهرست جانوران در حال انقراض

خبرگزاری مهر: رئیس انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری با تاکید بر اینکه ماهیان خاویاری خزر در فهرست جانوران در حال انقراض قرارگرفته اند، بر لزوم حفظ این فسیل زنده تاکید کرد.
محمد پورکاظمی افزود: صید قاچاق، صید قانونی اما بیش ازظرفیت، آلودگی خزر و ناهماهنگی کشورهای حاشیه این دریاچه در زمینه حفاظت و بازسازی ماهیان خاویاری مهمترین عوامل انقراض تدریجی این گونه های ارزشمند دریایی هستند.
وی عنوان کرد: کاهش استحصال خاویار از خزر در 20 سال گذشته نشان می دهد این عوامل آسیبهایی جدی به روند تداوم حیات ماهیان خاویاری خزر وارد کرده است.
رئیس انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری ادامه داد: در حالیکه 19 سال پیش 76 تن خاویار از خزر استحصال شد این رقم پارسال به931 کیلوگرم کاهش یافت و با روند فعلی پیش بینی می شود استحصال خاویار از خزر تا10سال آینده به طور کامل متوقف شود.

خبر

2010-11-17T07:50:00.000+01:00

پایان پیکارهای قهرمانی نونهالان؛

دوندگان نو نهال بندر تركمني در مشهد مدالهاي طلا و نقره را درو كرده اند

سرویس ورزشی گلشن مهر ـ تیم دو و میدانی نونهالان استان گلستان در مسابقات قهرمانی نونهالان کشور که در مشهد برگزار شد صاحب 6 مدال طلا، 6 نقره و یک برنز شد.

در این مسابقات برای تیم گلستان این نفرات در مواد مختلف صاحب مدالهای طلا، نقره و برنز شدند؛ مهران پور خدر (100 متر) ، بنیامین گلدیخانی (پرش ارتفاع)، علی عقیلی (پرش طول) ، یونس کمی (پرتاب نیزه) ، امیرحسین مازندرانی (پرتاب دیسک) و عماد عقیلی (پرتاب وزنه) ـ مدال طلا

مطلب سقلی (100 متر) و (400 متر)، عبدالباسط کامرانی (پرش ارتفاع)، محمد تراج (پرتاب نیزه) ، فریدون بهلکه پور (پرتاب دیسک) و رضا شهبازی (پرتاب وزنه) ـ مدال نقره نورالله نوری زاده (پرش طول) ـ مدال برنز

منبع: اولکامیز

2010-11-16T07:04:00.000+01:00

Yslam äleminiň

GURBAN BAÝRAMY
gutly bolsun

ادبی میراث

2010-11-14T18:29:00.000+01:00

ماغتیمغولی نینگ تانقیدی تکستینه سین

قولایدا دوستوم، گورگن شأهرینده چاپ بولان "ماغتیمغولی نینگ تانقیدی تکستی" دیین ایکی جلدلیک کتابی ساوغات ادیپ ایبردی. کتابی گؤرنۆکلی ادبیاتچی مرحوم نورمحمد عاشورپور چاپا تاییارلاپ، اونی یاپراق ژورنالی نینگ مدیری یوسف قوجوق و ایرانینگ تورکمنیستانداقی اوزالقی ایلچیسی م.ر. فرقانی چاپ اتدیریپدیرلر. آوادان گؤرنوشده چاپ بولان بو اثرده "فراغی" چاپخاناسی نینگ مهری بار.

اثری تاییارلاماق اوچین مرحوم عاشورپور 19 سانی قولیازمانی دنگشدیریپ چیقیپدیر، اوندان باشغا- دا ایرکی دؤورلرده شاهیرینگ قولیازمالاری حاقیندا دورلی یورتلاردا نشر بولان ایشلره- ده گؤز گزدیریپدیر. باشغاچا آیدیلاندا نوری دأده میز بوتین عمرینی بو اوغوردا صارپ ادیپدیر. یؤنه اول بو غیمماتلی ایشینی یاشان، ایشلأن یوردی بولان تورکمنیستاندا چاپ اتدیریپ بیلمأن یاغتی دونیأ بیلن حوشلاشدی. مونونگ سبأبی بارادا مرحوم، غازیت آرقالی چیقیشلاریندا، ایکی چأک گوررونگدشلیکده کؤپ گزک نیغتاپدی. "اگر بو ایش چاپ ادیلسه اوندا بیر توپارینگ ماغتیمغولی حاقیندا یازان عالیملیق ایشی پوچا چیقار، سبأبی اولارینگ کؤپوسی شاهیرینگ آدینا بریلن غوشغولاری آنالیز ادیپ، علمی ایش یازدیلار. شونونگ اوچین بو ایشه روغصات برمأن گلیأرلر" دییپ نور دأده میز برک نیغتاپدی.

هرنأ بو اثرینگ چاپ بولماغی ایرانینگ چأگینده یاشایان تورکمنلرینگ پایئنا دوشوپدیر. یوقاردا بللأپ گچیشیمیز یالی کتاب ایکی جلددن عبارت. اوندا شاهیرینگ 297 سانی غوشغوسی یرلشدیریلیپدیر. تورکمنیستاندا گچن عاصرینگ 60- نجی 70- نجی یئللاریندا چاپ بولان ییغیندیلاردا شاهیرینگقی دییلیپ 400 چمه سی غوشغی بریلیپدی. اما ادبیاتچی عالیم مرحوم عاشورپور مردوف ینگ (نور دأده میزینگ) پیکریچه ماغتیمغولی نینگ غوشغولارینگ سانی 300- ه یتمه یأر. اول مونی هر طاراپلایین ثبوت ادیجی فاکتلار بیلن دلیللندیریپدیر.

بیرینجی جلدینگ گیریشی 50 صاحیپادان عبارت. اول پارس دیلینده. اونی آوتورینگ (نوری دأده نینگ) اؤزی یا- دا نشریاتچی نینگ پارس دیلینه گچیرندیگینی آنیق دأل. بیزینگ پیکریمیزچه نوری دأده اونی تورکمنچه یازان بولمالی. کأشکی دوشوندیرشلر تورکمن دیلینده بولسادی، اوندا تورکمنیستانداقی عالیملارا- دا پئیدالی بولاردی. اوسته سینه بریلن غوشغولار دینگه عاراپ- پارس الیب- بیی سینده یازیلیپدیر. بو بولسا یئنه بو ایشینگ کمچیلیک ادیأن طاراپی. سبأبی لاتین حاطیندا یازیلان بولسا اوندا کؤپ اوقیجیلار توپارینی اؤزینه چکیپ بیلردی. غالیبرسه ترکمن سؤزلرینی عاراپ- پارس دأل، لاتین حاطی بیلن دوغری یازیپ بولیار.

بیر میثال: 17- نجی غوشغی (ص 88)

کوب نامرده مال بریب سن سن دنیا

گوزی گوکده قیغی سی یوق سیر گیدار

قانی عقلینگ اوده دوشوب یان دنیا

نه مردلار بار یوقسیلَیقده خوار گیدار.

لاتیچا یازیلیشی

Köp namarada mal berip sen, sen dünýä,

Gözi gökde, gaýgysy ýok, sir gider.

Kany aklyň, oda düşüp ýan dünýä,

Ne mertler bar ýoksullykda hor gider.

اثرده باشدان آیاغا چنلی شئیله یازیلیش اصولدان پئیدالانیلیپدیر. موندان اوزال مراد دوردی قاضی نینگ چاپ ادن ماغتیمغولی لاریندا هم شئیله یازیلیش اصولیندان حاییرلانیلیپدی. اول بولسا اوقاماغی و سؤزونگ مانیسینا دوشونمگی غاتی قینلاشدیریاردی. ایندی بولسا کوممت غاویزینگ مدنی- ادبی میراثی و کلاله ده حرکت ادیأن ادبی توپارلاری عاراپ- پارس اساسلی یازوو حاطی اوچین غیمماتلی تکلیبی حؤدورله دیلر. بو تانقیدی تکست شول اساسدا یازیلان بولسا حاص قاوی بولاردی

بو زاتلارا غارامازدان ایلکینجی گزک ملی شاهیریمیز حاقیندا شئیله غیمماتلی اثرینگ چاپ ادیلیپ حالق کؤپچولیگینه حؤدورلنمگی غوتلاما مناسیپ. "حؤوری کؤپ بولسون".

آقمیرات گورگنلی

نویابر 2010

سیاست شوونیستی

2010-11-13T14:22:00.001+01:00

نگاهی کوتاه به سابقه تاریخی تغییر اسامی شهرها و روستاهای تورکمن

تا قبل از کودتای انگلیسی سوم اسفند 1299 و روی کار آمدن رژیم پهلوی، سرزمین ما تورکمنها در اوراق رسمی "حکومت آستراباد و یموت" نامیده میشد.

اولین سری اقدامات رضاخان قلدر بعداز تثبیت حاکمیت کودتایی خود، گسترش هرچه بیشتر سیاست شوونیسم فارس بود. به همین منظور با صدور بخشنامه تغییر اسامی شهرها- بخصوص شهرهای مناطق تورک نشین (تورکمن و آذری) ، عرب، کرد و بلوچ را در برنامه خویش قرار داد.

بدنبال فرمان درباری سرزمین تورکمن به دشت گرگان تغییر داده شد.

شهرهای تورکمن نشین گورگن (گرگان- جرجان در عربی) به گنبدقابوس، کومیش تپه به گومیشان، آق قالا به پلوی دژ، آیدرویش به کلاله، روستاهای اومچالی به بناور (اینک سیمین شهر)، آرق به نزار، ساللاخ به نام سرهنگ جلاد زاهدی ملقب به بصیر دیوان به بصیر آباد، بأش یوسقا به پنچ پیکر، قره تپه (شرق بندرتورکمن) به سبز دشت، آغیزلی به دهنه، قاراسوو (در جنوب بندرتورکمن) به سیاه آب، حاجیلار به مینودشت، غاراتیکن به شاه پسند تغییر داده شد. در مرحله بعدی با نگارش فارسی اسامی اماکن سعی شد که ریشه تورکمنی آنها زدوده شود مثلا ملکه لی دپه-ملک علی، دالیشمان آتا- دانشمند، آریق- آرخ...

رژیم ج.اسلامی پا را نیز فراتر گذاشته برای زدودن کامل وجه تسمیه تورکمن، عنوان ساختگی "گلستان" را به این خطه داد. شهرکهای کتوک- اومچالی- قارقی (به ترتیب در فارسی معانی ریشه- تنه وساقه را می دهند) را به سمین شهر و پورجان را به نگین شهر تغییر داد و این هویت زدایی را با سرعت بیشتر ادامه می دهد. مثلا در همین هفته گذشته یکی از دبستانهای بندرتورکمن با نام امام رضا افتتاح گردید.

آ. گورگنلی

محدودیت بیشتر فرهنگی

2010-11-13T08:24:00.000+01:00

غلامعلی... یا علی

هر روز وقتی معلم آلمانی لیست حاضر و غایب را می خواند همکلاسی ایرانیم چهره اش سرخ می شد. معلم به سختی اسم وی را-(که غلامعلی است) تلفظ میکرد، "گولامالی"... بعد می گفت درست تلفظ کردم. همکلاسی ام به معلم می گفت: "نه... علی فقط علی" معلم می گفت ولی اینجا "گوولامالی" نوشته شده و او را ساکت میکرد. بعد در زنگ تفریح پیش من از پدرش گلایه کرده می گفت: "آخر اسم قحطی بوده به من که حالا درجه مهندسی دارم این اسم احمقانه را انتخاب کنند. چرا من باید "غلام علی" باشم. چرا برام کوروش، داریوش انتخاب نکرده اند..."

اینجا بود که به یاد ضرب المثل "یک سوزن به خود یک جوالدوز به دیگران" افتادم. آقای غلامعلی! حالا می فهمید ما تورکمنها چه عذابی از دست "غلام خامنه ای ها" و "غلام احمدی ها" و دیگران می کشیم. حالا متوجه شدید که انتخاب اسامی تحمیلی آنهم به افرادی منسوب به فرهنگ دیگر چقدر زجر آور است. چرا فرزندان ما تورکمنها بجای اسامی قشنگی چون "جرن" ، "مارال"... زینب و سمیه نامیده شوند.

غوشغی

2010-11-11T19:13:00.001+01:00

بایرام

گیده لینگ دوشمان اۆستـۆنه

ییگیتلریم، سؤزۆم آلینگ گیده لینگ دوشمان اۆستـۆنه!

آت- یاراغلی تاییار بولونگ مۆنه لینگ بدو اۆستـۆنه.

غـوچ ییگیتلر اؤیده یاتماز اوتروپ- توروپ قرار اتمز،

اندیشه دن هیچ ایش بیتمز آبرای آلالئنگ دسسینه.

بیزینگ یانا مردلر گلسین نامارد بولسا اؤیده غالسین،

الده بایداقـلار دیکیلسین بیرلشینگ، ارتجاع قاصدینا.

یاتیرمالئنگ اؤز حوشونا اؤیون سالالئنگ باشینا،

دؤرت یاندان گچیپ داشینا سالالئنگ آیاق آستینا.

آیدار "بایرام" سؤزۆم حاقدیر قاضا یتمأن، اؤلۆم یوقدیر،

باغتینگ آچجاق شول گؤرشدیر چوزالئنگ دوشمان اۆستـۆنه.

**********

محدودیت بیشتر فرهنگی

2010-11-10T17:28:00.000+01:00

باز هم دم از احترام به اسامی تورکمنی می زنند! گویا اسامی تورکمنی برای نامگذاری به این مدرسه قحط است؟ باز هم دم از وحدت شیعه و سنی می زنند. اگر به اهل تسنن احترامی قائل اند چرا از اسامی همانند عمر، ابوبکر و یا عثمان غیره استفاده نمی کنند؟!

باز هم بگویئد که رژیم به تورکمنها اجازه نامگذاری تورکمنی را مدنظر دارد.

عجیب است که خانم رُزماری از خیرینی است که این مدرسه را به نام اما رضا افتتاح کرده است.

خود بخوان حدیث فراوان زین مجمل

-----------------------------------------------------------------------

مدرسه ابتدایی امام رضا (ع) شهرستان بندرترکمن افتتاح شد

چهارشنبه, 19 آبان 1389

پایگاه خبری ایتنا نیوز: مدرسه ابتدایی امام رضا (ع) شهرستان بندرترکمن با 245 میلیون تومان اعتبار و با زیر بنای 465 متر مربع دارای 5 کلاس آموزشی با حضور فرماندار این شهرستان و مدیر کل مشارکت های مردمی نوسازی مدارس کشور افتتاح شد.

به گزارش پایگاه خبری ایتنا نیوز، این پروژه با مشارکت خانم رزماری قفلی و رضا سطوت منش از خیرین مدرسه ساز و اداره کل نوسازی مدارس استان و مجمع خیرین مدرسه ساز احداث شده است .

گفتنی است این مراسم با اجرای برنامه های متنوعی از جمله سرود، و اهدای جوایز به دو تن از خیرین مدرسه ساز همراه بود

خبر خبر خبر

2010-11-09T17:08:00.000+01:00

اعدام پنج تن دیگر در زندان گنبد كاووس

رژیم جنایت پیشه جمهوری اسلامی امروز پنج جوان دیگر را در زندان شهرستان گنبد كاووس اعدام کرد. اتهام این افراد قاچاق مواد مخدر عنوان شده است.

خبرگزاری حکومتی ایسنا نوشت: در اجراي حكم صادره از دادگاه انقلاب اسلامي شهرستان "گنبد كاووس" 5 قاچاقچي مواد مخدر صبح روز سه‌شنبه - امروز- در زندان اين شهر به دار مجازات آويخته شدند.

طی ماههای اخیر اعدامهای دسته جمعی در زندانهای جمهوری اسلامی افزایش یافته است.

بنا به گزارشها، در یکماه گذشته بیش از 30 نفر در زندانهای رژیم اعدام شده اند.

اخباری نیز از اعدامهای مخفیانه در زندان وکیل آباد مشهد منتشر شده است.

آخوند جنایتکار: حكم قطع يد نهايت رحمت است

روزنامه ابتکار: امام جمعه تهران گفت: با اشاره به حكم قطع يد در صورت فراهم بودن شرايط سرقت حدِي گفت: اينها در نگاه كساني كه از عمق اين معارف خبر ندارند، خشونت است، در حاليكه نهايت رحمت است.

یئنه من بار

2010-11-08T20:11:00.001+01:00

یۆره گیمده دۆون آرزولاریما یتمک اۆچین یئنه- ده من بار...

اؤلۆمینگ بأری یانیندان غایدان جبار پ- نینگ یادلاماسیندان

شول گونی یاغنی 1358- نجی یئلینگ فروردین آیی نینگ 15- ینه حکومت بیلن تورکمنلرینگ آراسیندا آتیشیقلاری یاتیرماق اوچین بیر ایلالاشیغا قول چکیلدی. بیز شوندا سنگرلریمیزده قاراویلچیلیق چکیأردیک. مرکزیمیزدن تلفن آرقالی بیزه بویون بولوپ، یاراغلاریمیزی گلجک حاربیلارا برمگمیزی آیتدیلار. من و یولداشیم بریلن بویروغی یرینه یترمکچی بولانیمیزدا، حاربیلار بیلن گلن شخصی اشیکلی ساقغاللی لار، بیزی زور بیلن ایلتر- سیلتر ایدپ باشلادیلار. من یاراغیمی برمزدن اوزال، بولارینگ پأللری نینگ پوچدیغینی آنگیپ، اولارا یرلرینده غیمیلدامانی دورماغینی آیتدیم، یؤنه باشغا بیری آرقامدان گلیپ، بیر زات بیلن کللأمه اوروپ سنگسیره تدی، سونگرا الیمیزی دانگیپ، اؤزمحله لرینه آلیپ گیتدیلر. بیز اولارا: «یاراشیق ایلالاشیغا قول چکیلدی، سیزینگ بیز بیلن بئیله حرکت اتمأگه حاقینگیز یوق» دییدیک. اولار مـونگا غارامازدان بیزی اوروپ حـورلادیــلار. تؤوه رکـده یؤرن بیرنأچه یاش اوغلان- دا بیزه دوپولیپ، دپـیپ اوغرادیلار. اوزاقـداقیلار داشلایاردیلار. یولداشیمینگ کله سی یارالیپ، غان آقـیپ اوغرادی. سونگرا بیزی آتیپ اؤلدۆرملی دیین قارارا گلدیلر.

کوممت ینگ داشیندا اله دۆشن اسیرلری آلیپ، اؤلدورمک اوچین 3 سانی میدانی بللأپدیرلر. اولاردان ایکیسی نینگ دولودیغی مألیم بولاندان سونگ، بیزی 3- نجی میدانا آلیپ گیتدیلر. ماشیندان دوشوردیلر، گؤزلریمیزی دانگدیلار. اولار بیزه: "اون أدیم یؤرأنگ "دییدیلر. بیرنأچه أدیم یؤره مأنکأک، حکومتینگ یاراغلی آداملاری بیزه اوق یاغدیریپ باشلادیلار. من گؤزۆم دانگیغیلی- دا بولسا بیرآزجیق داش- تؤوه رگیمی گؤریپ بیلیأردیم. آتیلان اوقلارینگ بیریسی یولداشیمی نینگ کله سینه دگدی، اول پاخیر شول یرده جان بردی، من بیر بادا اؤزۆمی یره آتدیم، بیر اوق قولوما دگدی، اوقونگ ضارباسیندان بیر گزک داشیما تیرلندیم، ایکینجی اوق- دا الیمه دگدی، قولومینگ سۆنگکی اۆزۆلدی. سونگرا 5 مترلیکدن آتیپ باشلادیلار، 20-أ قولای اوق یاغدیردیلار، اولاردان بیریسی قورساغیمینگ اته گیندن، ایکیسی بیلیمدن، ایکیسی- ده گرشیمه دگدی. غانحورلار منینگ دیردیگیمی بیلیپ، آیاقلارینداقی پوتین لری بیلن ایچیمه دپیپ، دیشلریرینی غیژیردادیپ، غارنیمی دپه لأپ ایچه گیمی چیقارا گتیردیلر. شوندا هوشومدان گیدیپدیرین. اولار منی اؤلدی دییپ اؤیدیپ، تاشلاپ گیتدیلر.

من سۆیره نیپ، بیر یردن اؤتـۆپ باریان ماشینا ال سالغادیم، اولارام منی گؤریپ، کسل حانا یتیشدیردیلر. دکترلر منی عمل اتمکدن چکینیأردیلر، اولار باردی- گلدی اؤلسه، اؤنگوندن گرک بولان کاغیذا قول چکیلمگینی ایسله یأردیلر. کسل حانآ بولسا تورکمنلری قویبرمه یأردیلر. غاراض "آدام یوق" دییپ بهانا ادیأردیلر. من بو یاغدایا دۆشۆندیم. ساغ الیمی نینگ سۆنگکی دؤویلنی اۆچین، سول الیم بیلن کاغیذا قول چکدیم. سونگرا منی عمل اتدیلر.

اوقلارینگ بیریسی یۆره گیمی نینگ یآنجاغازیندان گچیپدیر، باشغا بیر اوق بولسا بیریاریم سانتی متر ایچگی مینگ کسلمگینه سبأپ بولوپ، یئنه بیری سول اؤیکه نی مینگ کسیلمگینه، غاپیرغالاریمی نینگ دؤویلمگینه آلیپ گلدیلر.

دؤرت گۆندن سونگرا کوممت دینگ کسل حاناسیندا اؤزومه گلدیم. یرلی و داشاری یورت ژورنالیستلر منینگ بیلن مصاحبه اتدیلر. اولار منینگ دیری غالاندیغیما گنگ غالدیلار. سونگرا منی تهرانه آلیپ غایدیپ، اول یرده بجریش ایشیمه دوام اتدیردیلر. حأضیر ساغ-آمان یاشاپ یؤرین، یؤنه یۆره گیمده دۆون آرزولاریما یتمک اۆچین یئنه- ده من بار.

مدافع حقوق زنان نسرین ستوده را آزاد کنید

2010-11-07T09:51:00.000+01:00

درخواست فوری برنامه نظارت بر حمایت از مدافعان حقوق بشر

هرچه سریع تر و بدون هیچ گونه قید و شرطی نسرین ستوده را آزاد کنند

با توجه به اطلاعات به دست آمده، خانم نسرین ستوده روز ۹ آبان ۱۳۸۹ (۳۱ اکتبر ۲۰۱۰) در اعتراض به بازداشت خود و بدرفتاری در زمان حبس اش در زندان اوین اقدام به اعتصاب غذای خشک کرد.

خانم ستوده از تاریخ ۱۳ شهریور ۱۳۸۹ (۴ سپتامبر ۲۰۱۰) در زندان بسر می برد و از آن تاریخ امکان ارتباط با وکیل مدافع خود را نداشته است. داشتن ملاقات با بستگان نیز برای او بسیار محدود بوده است.

تکرار جنایت اوقی تپه ولی این بار...

2010-11-07T09:40:00.001+01:00

جنایت رژیم در اوقی تپه این بار در قلعه طرفی تکرار شد

درگیری خونین برای تصاحب زمین

با سلام- در روستای "قلعه طرفی" واقع در جاده اهواز- آبادان بین مردم و ماموران دولتی درگیری خونین روی داده است. ماموران مسلح برای غصب زمین های کشاوزان به این روستا یورش بردند و بر اثر شلیک آنها یک زن زخمی شد.

روستای " قلعه طرفی " در قلمرو طرح توسعه نیشکر قرار دارد و بر اساس این طرح روستای مذکور قرار است مانند شماری روستای دیگر با خاک یکسان شود.

این دومین درگیری خونین در این روستاست. در درگیری گذشته یک جوان به ضربت گلوله کشته شد.

بر اساس طرح توسعه نیشکر تاکنون 120 هزار هکتار از زمین های حاصلخیز کشاورزان در دو کرانه کارون به تملک دولت درآمده است.

کارشناسان اقتصادی و نمایندگان خوزستان در مجلس بارها نسبت به ناکارآمد بودن این طرح هشدارداده اند اما دولت برای رسیدن به هدف خود، پیش می رود.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

غارت سرمایه های ملی توسط پاسداران با شدت تمام ادامه دارد

جلسه قرارگاه خاتم الانبیا

همه گیر شدن مسئله بیکاری در کشور

با توجه به وضعیت کنونی افزایش بیکاری در کشور و تحلیل‌های کارشناسان اقتصادی در این باره به نظر می‌رسد باید منتظر همه گیر شدن مسئله بیکاری در کشور باشیم. اگر تاکنون در خانواده شما یک بیکار وجود داشت، این احتمال دور از ذهن نیست که در آینده نزدیک بیکاران خانواده بیشتر شود

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------.

گرانی، اخراج بی رویه، عدم پرداخت دستمزد و عدم بیمه کار و ... صبر کارگران را لبریز می کند

---------------------------------------------------------------------------------------------------

جانیان عذرخواهی می کنند

2010-11-05T11:34:00.000+01:00

رژیم های جنایتکار عذرخواهی می کنند

Serbia's president apologized for the massacre of Croats in Vukovar

President Boris Tadic became the first Serbian leader, who apologized for the massacre of 200 Croat civilians, who after the conquest of Vukovar in 1991, they killed Serbs. He did so during his unofficial visit this Thursday východochorvatského city.

در بیستمین سالگرد کشتار وحشیانه 200 تن از مردم بی گناه کرواسی (حارواتیا) توسط جانیان صرب، روز پنجشنبه پره زیدنت صربستان بوریس تادیج بر مزار قربانیان حاضیر شده با نثار دسته گل بنام کشورش از مردم کرواسی عذرخواهی کرد.

آیا رهبران کشورهای روس و ایران چنین جسارتی را در برابر ملت تورکمن از خود نشان خواهند داد؟

سینچی

Türkmenistan

2010-11-04T06:51:00.002+01:00

Türkmenistanyň prezidenti G.B.Muhammedow şahsyýet kultuny ösdürmekde Niýazowdan ozdyrýar.

Döwlet binalary-a dursun, hatta ýaşaýyş jaýlarda B.Muhammedowyň suraty asylgy dur. Ol kakasynyň we atasynyň atlaryny metjıtdir mekdeplere dakdyrýar. Radio-TV “hormatly” diýmezden onuň adyny tutup bilenok. Gerekmejek binalar gurdurandan, garyp halkynyň guzeranyny sazlaşdyrmaga synanşsyn. Türkmenistanyň deňi-taýy bolmadyk tebigy baýlyklaryna garamazdan, ýurduň ilatynyň azyndan 30 prosenti garyplyk derejesinde ýaşaýar

Ýurduň daşyndan hem içinden ýaranjaňlar tarapyndan öwlüp pygambere, hatta hudaýa deňlen Niýazow, halkyň ýüreginde ornaşyp bilen bolsa, B.M- hem ornaşar.
Synçy

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

2010-11-03T17:14:00.002+01:00

نگرانی اروپا از حکم اعدام سکینه آشتیانی

به دنبال انتشار اخباری در باره احتمال اجرای «قریب‌الوقوع» حکم اعدام سکینه محمدی‌آشتیانی، کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی عمیق خود از این مسئله، خواستار متوقف شدن روند اجرای این حکم شده و بریتانیا نیز اجرای چنین حکمی را «کاملاً‌ غیر قابل‌قبول» دانسته است.

----------------------

آه و فغان آخوندها؛ وضعیت حجاب بدتر شده است- رئيس ستاد نماز: روحانيون لباسهای شاد بپوشند

رئیس فراکسیون روحانیون مجلس شورای اسلامی با انتقاد از وضعیت حجاب در کشور، رئیس جمهور را مخاطب قرار داد و گفت: وضعیت حجاب در دولت اصولگرا به مراتب بدتر از دوره اصلاحات است.

--------------------------------------

افزایش قیمت‌ تاکسی، میوه و تره ‌بار

از هفته گذشته نرخ کرایه تاکسی های درون شهری در اومچالی (سیمین شهر) از توابع شهرستان کومیش دپه (گمیشان) به طور غیرمنتظره افزایش یافته است.

همشهری آنلاین: قیمت سیب زمینی و پیاز، گوجه‌فرنگی و سیب‌درختی طی 2هفته اخیر با افزایش قیمت مواجه بوده است. این شرایط موجب شده تا نرخ سیب‌زمینی و پیاز از 500 به 750تومان، گوجه فرنگی از 600 به1000تومان و قیمت سیب زرد و قرمز داخلی از 1300به 1800تومان افزایش یابد.

نرخ نان بربری در نانوایی‌های برخی شهرهای گلستان از جمله گرگان و گنبد، از ۵۰ تومان به ۱۰۰ تومان به ازای هر قرص نان در دوماه قبل افزایش یافته است.

-------------------------------------------------------

شکنجه و قتل عام اعضای یک خانواده در بابل

روزنامه خراسان: اعضاي ۴ نفره يک خانواده ثروتمند پس از شکنجه و ضرب و شتم به طرز فجيعي در شهرستان بابل استان مازندران به قتل رسيدند

-----------------------------------------------

نامه اعتراضی به وزارت امور خارجه سوئد

هفت تشکل ایرانی در سوئد: از طریق رسانه‌ها آگاه شدیم که یک هیئت پارلمانی به نمایندگی از سوی مجلس اسلامی ایران در هفته جاری از سوئد بازدید خواهد کرد. مایلیم تنها یادآوری کنیم که اعضای پارلمان اسلامی ایران مردم ایران را نمایندگی نمی کنند بلکه در واقع طی انتخاباتی غیر دمکراتیک و ساختگی به این پست منصو ب شده‌اند.

-------------------------------------------

احمدی نژاد دوباره مخالفین نظام را خس و خاشاک خواند

احمدی نژاد امروز طی سخنانی در خراسان شمالی، دوباره مخالفین نظام را خس و خاشاک خواند

احمدی نژاد: روس ها ما را فروخته اند!

• محمود احمدی نژاد در سخنرانی خود ضمن انتقاد شدید از روسیه، از دولت های غربی خواست بیایند مثل «بچه ی آدم» با ایران حرف بزنند! ...

------------------------------------------------------

براساس گزارش های رسانه های آمريکا، حزب جمهوريخواه توانسته است با پيروزی در انتخابات مياندوره ای اکثريت کرسی های مجلس نمايندگان آمريکا را به خود اختصاص داده و کنترل آن را در دست بگیرد.

---------------------------------------------------------

بخشي از مستند ' اهل تسنن در ايران' در مراوه تپه فيلم برداري مي شود

مراوه تپه - بخشي از مجموعه مستند ' اهل تسنن در ايران '‌ از كه توسط سيماي انگليسي شبكه جهاني سحر تهيه مي شود در شهرستان مرزي مراوه تپه در استان گلستان فيلم برداري مي شود.

--------------------------------------------------------------
1-nji noýabrda, Türkmenistanyň milli walýutasynyň — manadyň dolanyşyga girizilmegine 17 ýyl bolýar.
Häzir 1 dollar 2,85 manada deň.

ملی شاخصیتلاریمیز حاقیندا

2010-11-02T05:13:00.003+01:00

ایلکینجی تـۆرکمن سرهنگی هم یوریستی/حقوقچی عالیم

حان یوموت (یومودسکی)0

۱۹۲۸-۱۸۶۸
حازار یاقا تورکمنلرینگ ۱۹- نجی عاصرینگ بیرینجی یاریمینداقی بللی سرکرده سی قیات حانینگ چاولیغی،

حان یومودینگ دۆرلی دؤوره دگیشلی ایکی سانئ صوراتی

• حان یوموت، گنرال مادریتوف ینگ اترک- گورگن تورکمنلرینه غارشی جزابریجی هجومینی بس اتمک هم- ده تـۆرکمنلره ییتریلن زیانینگ عؤوضینی دولماق اۆچین آشغاباتداقی حاربی فرماندارا شکایت بیلن یوز توتوپدی.

• حان یوموت ایلرکی تـۆرکمنیستانینگ غاراشسیرلیغی اوغرونداقی گؤرشه یارادام بریپ، ارکینلیک باراداقی بیلدیریشلری یازیپ، تورکمن یولباشچیلارینا ایبریپ دوروپدیر.

• اول ایلکینجی گزک، مسکوانینگ اته گینده، تورکمنیستانلی اوقووچیلار اوچین یؤریته یوقاری مکتبی اساسلاندیریار

• حان یوموت، یازان آنالیز ماقالالاری بیلن تورکمنیستاندا روس پاتیشاسی نینگ ظولمونی ییتی پاش ادیپ، بلشویک حرکتینه ده رئال بها برمگی باشاریپدی.

حان یومودونگ ترجیمه حالئ:

نیکولای نیکولایویچ یومودسکی، آنناموحاممت (غاراش) حانئنگ اوغلئ، (آنناموحاممت قیات حانئنگ آغتـئغئ، یاغشی مأمدینگ اوغلئ) آنناموحاممت یاش اوغلانقا، ۱۸۴۵-نجی یئلدا پتربورگا گتیریلیپ، حاربئ مکدپده اوقادئلیار، پولکوونیک/سرهنگ درجه سینه یتن آنناموحاممت ۱۸۸۶-نجئ یئلدا شاغادامدا آرادان چئقیار. نیکولای یومودسکی (حان یوموت) ۱۸۶۸-نجی یئلئنگ ۲۰-نجی آوگوستئندا مسکوانینگ قولایئندا، پودولسک گوبرناتولئگئندا دوغولیار و ۱۹۲۸-نجی یئلئنگ آوگوستئندا آشغاباتدا آرادان چئقیار.

حان یوموت ۱۹-نجی عاصرئنگ آیاغئندا، ۲۰-نجی عاصرئنگ باشلارئندا تۆرکمنلردن اورسیتـده تربیه آلان ایلکینجی تورکمنلردن بیری. اول ۱۸۸۷-نجی یئلدا پولتاوا (اوکرایئن) کادت کورپوسئنئ (حاربی کورس)، ۱۸۸۹-نجئ یئلدا پتربورگدا ۱-نجی پاولووسک حاربئ مکدبینی غوتاریار. سونگرا ۱-نجی زاکاسپی (حأضیرکی تورکمنیستان) آتئجئلئق باتالیونئنا (گردان تیرانداز) ایشه ایبریلیأر. ۱۸۹۵–۱۹۰۲-نجی یئللاردا یومودسکی زاکاسپی نینگ حاربئ- حالق کؤپچیلیگی ایشلر اداراسئندا و "دورون" پریستاولئگئندا (اداری بؤلوم) ایشلِیأر. ۱۹۰۲-نجی یئلدا یومودسکی پتربورگداکئ حاربئ-یوریدیک آکادمییا (مدرسه عالی حقوق) اوقووا گیریأر و ۱۹۰۷-نجی یئلدا اونئ غوتاریار. ۱۹۰۹- نجئ یئلا چنلی پتربورگدا باش اشتابئنگ آزییا بؤلۆمینده (ستاد فرماندهی ارتش در مورد آسیای میانه) ایشه آلنئپ غالئنیار.

اؤز دؤوری نینگ انقلابی آداملاری بیلن غاتناشانی اۆچین یومودسکی ۱۹۱۰-نجئ یئلدا وظیپه سیندن بوشادئلیار. سونگرااول داشکنت سود پلاتاسئنا (دادگستری) ایشه ایبریلیأر. ۱۹۱۳-نجی یئلدان ارکین یوریست (وکیل) بولوپ، خصوصی آدوکاتadwokat ایشی بیلن مشغوللانیار. کرنسکی نینگ یولباشچیلیغینداقی فورال بورژواز-دموکراتیک رولوتسییاسئندان (انقلاب) سونگ، یومودسکی زاکاسپیده "اوراز سردارینگ" یولباشچیلیغیندا دؤره دیلن و اؤزباشداق تورکمنیستانی اساسلاندیرماق اوغروندا ایش آلیپ باریان "تۆرکمن اجرائیه کمیته تی" دیین ملتچی حؤکۆمتینگ حاطارئنا غوشولیار. یومودسکی ۱۹۱۸-نجی یئلدا "ایشچیلر و عسگرلر" وکیل لری نینگ، کراسنووودسک بؤلۆمی نینگ باشلئغئنا سایلانیار. ۱۹۱۸-یئلئنگ ۱۱-نجی اییولئندا/جولای، زاکاسپیدا پاتیشانینگ طاراپدارلاری (آق گاردلار) اوندان اؤز حؤکۆمتینده پیدالانماق ایسلـِیأر، اما یومودسکی اولار بیلن حئذماتداشلئق اتمه یأر." (تورکمن ساویت اینسکلوپدیاسی)

قیزیل قشون۱۹۲۰-نجی یئلدا کراسنوووسکینی باسیپ آلئپ، چلکنه غولایلاندا، حان یوموت غارینداشلاری نینگ یاشایان یاشایان یری بولان کۆمۆشدپأ گؤچۆپ گیدیأر. اول حان بولانسونگ، اونونگ ائزئ بیلن توتوش طایپاسئ هم گؤچیأر. (حأضیر قیادی فامیلیاسی بیلن اولارینگ نبیره لری کوموش دپه ده، بندرتورکمنده و کوممت قابوسدا یاشایار)

زاکاسپی فرونتی نئنگ یولباشچئلاری (تورکمنیستان جبهه سی) والریان کویـبـیشف، پاسکوتسکی بیلن غایغئسئز آتابایف، ایزینا دولانیپ گلمأگه ائرماق اوچین، حان یومودسکی نینگ یانئنا تـۆرکمن اشیگینی گیدیریپ ایچالئ ایبریأرلر. حان یوموت اونونگ ایچالیدیغینی آنگیار. یاغدایئ اؤورنن ایچالئ، یومودسکی نینگ اؤزی بیلن گؤنی گپلشیک گچیرمک قارارئنا گلیأر. "سووت/ شوروی حؤکۆمتینی قبول ادنلرینگ همه سی ایشه آلئنیار" دیییپ اول سؤز بریأر. حان یوموت ایچالی نینگ بو سؤزلرینه مۆنگکۆرلیک ادیأر، یؤنه اسپسییالیستلری (متخصص) قئزئل قوشونا قوللوغا آلماق بارادا لنین ینگ گؤرکزمه برندیگی بیلن ایچالئ اونئ ائناندئرئپدئر. شوندان سونگرا هؤوس بیلن واطانا دولانجاقدئغئنئ یومودسکی ائغلان ادیپدیر.

کۆمۆشدپأ باران ایچالئ، فرونتـئنگ یولباشچئلارئندان رسمی حات گتیرجگینی وادا بریپدیر: "حان آقا، سیز بو یرده غالسانگئز- دا حور بولمارسئنگئز، اول بللی، یؤنه سیز بیلن بأریک گلن غارینداشلارینگیز یات یورتدا حورلانار، اولار غارئپ آخئرئ" دیییپ، یؤنه کی حالق اۆچین بولشویکلرینگ نأحیلی عاجایئپ دورموش تاییار ادیأنگینی گۆررۆنگ بریپدیر. واطانا دولانماغا رسمی چاقئلئق آلان نیکولای نیکولایویچ یومودسکئ (حان یوموت) أهلی تیره دشلری بیلن تۆرکمنیستانا اؤورۆلیأر (ژورنالیست آشورقلی بایری نینگ یاتلامالاریندان)

بولشویکلر حأکیمییتی ایه لأندن سونگرا، حان یوموت موسکوا گیدیپ، ایلکی حوت استالینینگ اؤزی سونگرا بولسا بۆتین سایوز یاشولئسئ م.کالنین بیلن دوشوشئپ، تۆرکمن اوغلانلارئنئ موسکوادا اوقاتماق اۆچین یؤریته بیر مکدبینگ اساسلاندئرئلماگئ اوغروندا آلادا ادیأر. شئیدیپ موسکاوانئنگ اته گینده "سوسنوویـبار" دیین یرده "تۆرکمن ماغارئف اؤیۆنینگ/ تۆرکمن آنگ- بیلیم اؤیۆنینگ" دۆیبۆنی توتیار. اول تۆرکمن بالالارئنئ بو یره گتیریپ اوقاتماقدا یاداوسئز زأحمت چکیأر و ۱۹۲۶- نجئ یئلا چنلی اؤزی مکدبه مۆدۆرلیک ادیأر. ۱۹۲۷- نجی یئلدا سئرقاولان حان یوموت، آشغابادا دولانئپ گلیأر و عؤمرۆنینگ آخئرقئ یئللارئندا "اۆلکأنی اؤورنیش دولت موزیی نینگ" دیرکتورئ بولوپ ایشلِیأر. اونونگ اوغلئ غاراش حان (یومودسکی غاراش نیکولایویچ) بللی گئولوگ (زمین شناس) عالئمئ بولوپ یتیشیأر و تۆرکمنلرده یکه-تأک "لنین" بایراغئ بیلن سئلاغنان آدام حؤکمۆنده تاریخا گچیأر. (تورکمن ساویت اینسکلوپدیاسی. اوچونجی جلد)

****

گنرال مادریتوف نگ ۱۹۱۶- نجی یئلدا اترک- گورگن تورکمنلرینه غارشی گچیرن غاضاپلی هجومی ماحالی بیر توپار تورکمن هلأک بولیار، مال- غارا تالانیار. یورتدا آچلیق حؤکوم سوریأر. مونونگ اؤنگونی آلماق اوچین گنرال کوروپاتکینینگ اشتابئندا (قرارگأهینده) ادیوتانت (افسر) بولان حان یوموت تۆرکمنلرینگ وکیلی حؤکمۆنده آشغابات اوبلاست کامیسسارلئغئنا تلگرامما یوللاپ، تۆرکمن توپراغئنداقئ حاربئ اوپراتسییانئنگ (هجوم) حایال ادمأن یاتئرئلماغئنئ، تالانان مال-غارالارئنگ ایه لرینه غایتارئلئپ بریلمگینی، هجومده یتیریلن زیانلارئنگ عؤوضی نینگ دولدورئلماغئنئ برک طالاپ ادیأر. حان یومودینگ یازان حاطیندان بیر بؤلک:

"تۆرکمنلرینگ آراسئندا حأضیر آچلئق حؤکۆم سۆریأر، تۆرکمنلر بیلن غاداغان ادیلن سؤودا غاتناشئق غایتادان یولا غویولمالئ، بو ایشی روسلارئنگ گۆرگندأکی حاربئ کاماندیری یرینه یتیرملی."

****

تۆرکمن توپراغی نئنگ دمیرغازئغئندا، حاص دوغروسئ حأضیرکی تۆرکمنیستاندا ارکانا بیر دولتی اساسلاندیرماق اوغرونداقی گؤرشلر گۆیچلندیگیچه اونونگ تأثیری اترک-گۆرگن تۆرکمنلر نینگ آراسئندا-دا آرتیاردی. روس پاتئشاسی نئنگ یرلی پولیسی نئنگ ائزارلاماسئندان بیزار بولان کأبیر تۆرکمن اینتللگنتلری (روشنفکرلری) گۆرگندأکی تۆرکمنلرینگ آراسئنا سئغئنیارلار و انقلابئ تجریبلرینی بو یردأکی ایلدشلری بیلن پایلاشیارلار. اولارینگ اینگ مشهور لاریندان بیری- ده، حان یومودینگ دوغان اوغلئ "لألی" حان دی. اول سیاسی و حاربی مسئله لرده عثمان آحونئنگ یاقئن گنگشچیسی بولیار. کوموش دپه ده غورولان حاربی مکتیه هم لألی حان مدیرلیک ادیپدیر. حان یومودینگ اؤزی بولسا اؤزباشداق بولماق باراداقی بیان نامالاری یازیپ، کوموش دپأ ایبریپ دوروپدیر. بو بارادا انگلستانینگ آسترابادداقی حابارچیسی "مقصودلو" ماغلومات بریپدیر. اونونگ مألیم اتمگینه گؤرأ حان یوموت، ایلکینجی گزک، اترک-گۆرگن تۆرکمنلری نینگ ارکینلیگی اوغرونداقئ بیان ناماسئنئ-مانیفستینی ۱۹۲۴-نجی یئلئنگ ۲۷-نجی مارتئندان تاییارلاپ اونئ یایرادئپدئر. (مخابرات استرآباد- جلد دوم)

. بو سند ده یومودسکی نینگ آدی (یموتیکی) و تورکمنیستان بولسا (ترکستان) گؤرنوشینده یازیلیپدیر. انگلیسلرینگ حابارچیسی اونی روسلارینگ ایبرندگی اؤنگه سوریأر

حان یومودینگ تورکمن حالقینا بیترن حیذملاتلاری غاتی کأن. شونونگ اوچین اونونگ آدی ایل ایچینده همیشه حورمات بیلن توتولیار

آقمیرات گورگنلی

تاریخ علیملارینگ کاندیداتی

مسئله ملی در ایران

2010-10-30T10:42:00.000+02:00

باز هم درباره مسئله ملی در ایران

تاریخ ملت تورکمن در تورکمنستان جنوبی را از زمان عقد قرارداد "آخال" در نهم دسامبر سال 1881، طبق سیاست استعماری روس و انگلیس در نیمه دوم قرن نوزدهم که مطابق آن منطقه ای حایل بین مستعمرات خود در آسیا و آسیای مرکزی با قلمرویی قرار دادی از یک امپراطوری در هم شکسته آسیائی، بنام کشور ایران ایجاد کردند، تلاش برای انطباق خود با این سرنوشت تعیین شده برای یک ملت از طرف بیگانگان و مبارزه برای تأمین برابر حقوق با دیگر ملتهای تشکیل دهنده این واحد جغرافیائی تشکیل داده است. اما، تاریخ دولتهای مرکزی وقت ایران در تورکمنستان جنوبی، طی تمامی این سیزده دهه از تقسیم یک ملت و یک سرزمین، توسل به رذیلانه ترین شیوه ها برای نابودی و سلب هویت ملی، فرهنگ و زبان ما و تحمیل حقوق و جایگاه انسانی درجه دوم و مستعمراتی به ملت ما، سرکوب خشن و تحمیل جنگهای متوالی و محروم ساختن ملتی از کوچکترین دخالت در امورمربوط به زندگی اجتماعی و ملی خود تشکیل داده است.ه

پشتوانه نظری و مشروعیت تراشی برای اینهمه جنایات شوونیستی و برتری طلبی قرون وسطایی در حق یکی از ملتهای تشکیل دهنده ایران، متأسفانه از طرف نخبگان و روشنفکران ملت حاکم برای این دولتهای نژادپرست و شوونیست آفریده شده است.ه

این تئوری بافی های شوونیستی بر بستر فرهنگ دینی – اسطوره ای مسلط در میان ملت حاکم و بر اساس تاریخ نگاری "آنا کروتیسم"، یا از پیش به پس خواندن تاریخ با نادیده گرفتن هویت قومی با هویت ملی و یکی پنداشتن آگاهی تمدنی با آگاهی ملی، از اولین دهه های آغازین قرن بیستم، با نظریات راسیستی رایج در آلمان نازی و با تئوری فاشیستی ایتالیای موسولینی در هم آمیخت و با اتکاء به شلاق حکومتی وعصای سلطنتی رضاخان، فاجعه تبعیض ملی عقب مانده و بربرمنشانه موجود در ایران را پدید آورد! فاجعه ای که با جنون عظمت طلبی و برتری نژادی که هنوز نیز قلمرو ملی را همان قلمرو فرومانروایان متجاوز امپراطوری کهن فلات ایران می پندارد، بر تصوری از یک ایران یکپارچه بر بنیاد یک نژاد که گویا سر منشاء همه چیزهای با ارزش در جهان و مظهر تمامی نیکی های ممکن و ناممکن بشریت است و بر اساس یک زبان، یک فرهنگ، یک دین و با ملتی بدون هیچگونه در آمیختگی با عنصر "بیگانه"، استوار شده است.ه

اما، گوناگونی قومی، ملی و فرهنگی و زبانی در ایران کنونی آنقدر آشکار استکه نمیتوان به ضرب هیچ "تاریخ ملی" آنرا پوشانید. کل مردم ایران و هر یک از همبودهای انسانی عمده آن، چون تورکمنها، تورکها، فارسها، بلوچها، کردها، عربها و ... دیگر حتی قابل تقلیل به یک منشأ قومی نیستند و از آنچه ریشه قومی و قومیت در میان خود آنها باقی مانده است، عمدتاً گویشها و لهجه ها، آداب و سنن، اسطوره ها و حافظه های تاریخی آنها نسبت به گذشته های دور خود آنهاست که علیرغم تغییرات و آمیزش و اختلاطها، خصوصیات و تمایزات خود را حفظ کرده اند. این ملتها در واقع خود بیانگر واحدهای بزرگتر و پیچیده تر از اقوام باستانی و قرون وسطائی خود هستند. این واحدهای انسانی جدید که محصول ترکیب چندین قوم در یکدیگر و دارای نوعی همگونی فرهنگی و زبانی وسیع تر نسبت به اقوام قدیمی تر خود هستند، با برخورداری از سرزمین نسبتاً بزرگ و متمایز، زبان متفاوت و جمعیتی نسبتاً زیاد و یکجا نشین، " ملیت" نام دارند و آن بخش از آنها که در میان مردمان شهرها و روستاها و مناطق دیگر با جمعیتی محدود و پراکنده و جدا از سرزمینهای تاریخی و اصلی خود بسر میبرند، گروه یا " اقلیت ملی" یا " قومی" مربوط به ملتهای خود هستند.ه

بنابراین، چند ملیتی بودن ایران، اولاً یک واقعیت عینی خارج از ذهنهای بیمار شوونیستهای عظمت طلب ملت حاکم است. ثانیاً، کسانیکه با توصیف ایران بمثابه کشوری چند ملیتی مخالفت میورزند و حداکثر آنرا چند قومی، چند مذهبی و دینی می دانند، عمدتاً آنانی هستند که مخالف حقوق ملیت ها نظامهای مبتنی بر خود فرمانی ملیتی، منطقه ای و یا فدرالیستی و جانبدار " قدرت مقتدر مرکزی" یا " حکومت مقتدر ملی" با تکیه بر ارزشهای تنها یک ملت هستند.ه

دیگر هیچ منطقی نمتواند قوم و ملتی را که با برخورداری از خصوصیات مشترک وآگاهی و وجدان جمعی، خواهان حفظ هویت ملی و قومی خود، از طریق زندگی در شرایط برابر با دیگران و یا حتی حق تشکیل یک کشور مستقل نیز باشند را جدائی طلب، آشوبگر و بر هم زننده وحدت ملی ناداشته، بشمار آورد. برای نیروهای دمکرات و ترقیخواه در ایران، اندیشه اساسی در این زبان نو و انسانی نهفته استکه هیچ امری مقدس تر از انسان و آزادی او وجود ندارد و این خود او و نه هیچکس دیگر استکه سرنوشت همبودهای انسانی خود را رقم خواهد زد. اما، میهن پرستی شوونیستی، عقیده ایستکه میهن را برتر از انسان و بالاتر از اصول حق و عدالت می نشاند. در حالیکه عشق به وطن در واقع علاقه به رفاه معنوی و آزادی برای شکوفائی فرهنگها در آن بوده و به هیچوجه با سلطه ملتی بر دیگر ملل در آن ارتباطی نداشته و علاقه و عشق به وطن اگر بخشی از عشق به انسانیت نباشد، چیزی به غیر از بت پرستی نیست.ه

آنچه ایرانیان را درآینده به یکدیگر پیوند خواهد داد، باور جدی به اصول دمکراتیک، تقویت جامعه مدنی و گسترانیدن عدالت اجتماعی بدور از هر گونه تبعیض ملی، احترام به حقوق و اصالت شهروندی و آزدی آنها ونه شوونیسم و توسل به دستورات حکومتی که هیچگاه روشی برای یکپارچه سازی و ایجاد ملتی واحد و نوین در مملکتی چند ملیتی نظیر ایران نبوده است.ه

در آینده تعیین کننده وجه اصلی هویت ایرانی نه فرمولهای شووننیستی و گورستانی چون زبان واحد، سرزمین و تاریخ مشترک، بلکه حس " ملت – بردگی" است که تنها مغزهای کور شوونیستی قادر به درک آن نیستند.ه

در عرصه مسئله ملی باید به سیاستها و تصورات شوونیستی که ایران را فرسنگها از قافله تمدن و حتی از همسایگان جدید آن عقب نگه داشته و به اسارتگاه فرهنگها و ملتها و اقوام مبدل ساخته است، خاتمه داده شود. باید پذیرفت که هیچ کشوری تاریخی یکدست و یگانه نداشته است و ملتها برآیند تاریخی چندگانه وپایداری و مداومت دولتهای مدرن نیز نتیجه سازش و آشتی و آمیزش بین ملتهای تشکیل دهنده هر کشور کثیر الملله است.ه

در ایران، باید بموازات تغییر ساختار عهد عتیق اداره کشور و قدرت و تغییر تقسیم بندیهای نامربوط به سرزمینهای ملی هر یک از ملتها و حق شناسایی حاکمیت ملی خود آنها بر آن، ساختار قدرت متمرکز و مرکزی به ساختاری فدرال، حق شرکت برابرانه تمامی ملل و اقوام در تعیین سرنوشت مجموعه ایران تأمین گردد.ه

کانون فرهنگی – سیاسی خلق تورکمن که اداره حاکمیت ملی ملت خود را یکسال تمام تجربه کرده و افتخار آنرا دارد که برای اولین بار در ایران، در سال 1358 طی بیانیه دوازده ماده ای، سیستم فدرالی اداره کشور را طرح و بمیان کشیده است، هدف خود راغنای هویت ملی ملت تورکمن و هویت ملی ایران، در عین همزیستی با هویت های دیگر ملتهای تشکیل دهنده آن و حفظ شکوفائی آنها در قالب یک نظام دمکراتیک فدرالی و یک همبستگی منطقه ای و جهانی بر پایه همکاری و دوستی ملل میداند. برای تأمین این امر با برقراری مجدد یک " دولت همگون قومی و زبانی" تحت هر عنوانی و با ناسیونالیسم محافظه کارانه بدون ملت و با سرکوبی و استحاله ملی دیگر ملل در تنها یک ملت در فردای بدون جمهوری اسلامی نیز مبارزه خواهد نمود.ه

Doganlyk Türkiýede jemhuriýet joşguny

2010-10-29T12:12:00.001+02:00

Türkiýe jemhuriýeti 87 ýaşaynda

Türkiýäniň milli güni gutly bolsun!

1923- nji ýylyň 29-njy oktiýabrynda Türkiýede jemhuriýet düzgüniniň jar edilen günüdir. Ol ýurt möçberinde dabara bilen bellenýär. Her ýyl jemhuriýet düzgüniniň yglan edilen 28 - 29 oktiýabr günleri “Jemhuriýet Baýramy” hökmünde şowhunly dabaralar bilen gutlanýar.

Jemhuriyetden öň Osmanly İmparatorlygy bardy. Osmanly Döwleti, Osman Beg tarapyndan 1299-njy ýylda ”Sögüt”'de esaslanypdy. Osmanly döwletini patyşa dolandyrýardy. 624 ýylda Osmanly Döwletini, 36 patyşa dolandyrdy. Iň soňkusy bolsa Soltan Wahdetdindir.

1914-nji ýylda Birinji Dünýä Urşy başlandy. Osmanly döwleti, Almanyň ýarany hökmünde urşa goşuldy. Dört ýyl dowam eden urşuň soňunda Almanlar we olaryň ýarany ýeňildi. Urş düzgünine görä ýeňlilen ýurtlar, ýeňler tarapyndan basylyp alyndy, şeýlelik bilen Osmanly Imperatory, İngilisleriň, Yunanlylaryň, Fransuzlaryň, İtalýanlaryň arasynda paýlaşyldy.

Halkyna bil baglan we onuň güýjüne ynanan Mustafa Kemal Paşa, 1919-njy ýylyň 19-njy Maý aýynda Samsuna gelýär. Erzurumda, Siwasda maslahatlar geçirýär. Mustafa Kemal Paşa "Ýeke-täk häkimiýet bar, ol-da Milli häkimiýetdir. Ýurdy ýene-de halkyň güýji halas edip bier" diýip, berk nygtaýar.

1920-nji ýylyň 23-nji iýul/julynda Ankarada “Büyük Millet Mejlisinde/ parlamentinde Mustafa Kemal Paşa, ýurt baştutany hökmünde saýlaýar. Mustafa Kemal Paşanyň ýolbaşçylygynda Büyük Millet Mejlisi Milli Azatediş Göreşini başladýar. Batyrgaý söweşlerden soň, yurt duşmanlardan halas edilýär. Patyşa bolsa yeňilen duşmanlar bilen bile ýurtdan gaçyp gidýär. “Lozan” Parahatçylyk Şertnamasy esasynda ýeni bir döwlet esaslanýar.

1923-nji ýýlyň 29-nji oktiýabrynda Atatürk, milletwekilleri bile duşuşandan soňra jemhuriýet düzgüniniň taslamasyny Büyük Millet Mejlisine hödürleýär. Mejlis bu teklibi kabul edýär.

Şeýlelik bilen Türkiýede jemhuriyet düzgüni esaslanýar. Atatürk gurulan Türkiýe Jemhuriyetiniň ilkinji Jemhurbaşlygyna saýlanýar.

Doganlyk Türkiýe Jemhuriýetiniň milli gününi tüýs ýürekden gutlaýarys.

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

2010-10-28T14:49:00.000+02:00

همایش علمی بین‌المللی "اغوزنامه " در عشق‌آباد برگزار شد

پایگاه خبری ایتنا نیوز: همایش دو روزه علمی بین‌المللی "اوغوزنامه ژانری" به عنوان مرجع تاریخی و فرهنگی " طی مراسمی با حضور محققان، اندیشمندان و تاریخ‌دانان از بیش از 30 كشور دنیا از جمله ایران در عشق‌آباد پایتخت كشور تركمنستان آغاز به كار كرد.

اوغوزنامه، برگرفته از كتاب "جامع التواریخ " اثر "رشیدالدین فضل ا... " از نویسندگان قرن هفتم هجری است. (این هم توهمات شوونیستی نویسنده این خبر است- چرا که اوغوز نامه قرنها قبل از جامع التواریخ در بین مردم سینه به سینه نقل می شده است- حابارچی)

"كومك قلی‌اوف " پژوهشگر و نویسنده تركمنستانی درباره كتاب تاریخی اوغوزنامه می‌گوید: نسخه اصلی این كتاب به زبان تركی قدیم و كهن نوشته شده كه سالیان طولانی مفقود بوده است تا در نهایت "سالار گلعلی " از نویسندگان تركمن قرن 14 میلادی نمونه‌های فارسی آن را پیدا كرده است. (سالیر بابا کولالی) را گلعلی نوشتند. ممکن است او را ایرانی و شیعه اعلام کنند.

-----------------------------------------------------------------------------------------

مهندس"سید مصطفی عقیلی نژاد مدیر امور ماهیان خاویاری استان گلستان گفت: جدیت استاندار گلستان در تشكیل كارگروه تهیه طرح جامع توسعه آشوراده در استان، قابل تقدیر است.

وی با اشاره به اینكه شتاب بخشیدن به مصوبات سفر سوم رییس جمهوری به گلستان موجب نجات خاویار ایران خواهد شد، خاطرنشان كرد: اولویت ویژه استاندار گلستان برحل مشكلات جزیره‌ آشوراده و توسعه صنعت خاویار نوید بخش آینده ای روشن برای این منطقه می باشد. (به چه قیمتی؟ با رنگین ساختن دریا از خون جوانان تورکمن!!)

------------------------------------------------------------------------------------------

دکترای رئیس جدید هلال اهمر و رئیس سابق بهزیستی هم جعلی از کار درآمد

سایت آفتاب: رییس سابق سازمان "ب" و رییس جدید سازمان "ه" كه عنوان دكتر در حكمش از طرف احمدی‌نژاد قید شده متهم به جعل مدارک حضور در جبهه و اخراج از دانشگاه شده است.

ایران: یک عضو کمیسیون آموزش مجلس گفت که برخی از آقازاده‌ها و مسئولان کشور تنها برای اخذ مدرک دکترا به کشورهای آسیای میانه و قفقاز سفر می‌کنند.

------------------------------------------------------------------------------------------------

علیخانی: دولت بدون مجوز به افغانستان کمک کرده؛ چرا جوانان ما از این کمک ها محرومند

جـــرس: درحالیكه رئیس جمهور افغانستان ادعاى كمكهاى میلیون دلارى و نقدى دولت ایران به خود و رئیس دفتر خود را نه تنها تكذیب نكرده، بلكه مورد تایید نیز قرار داده است، و یك روز بعد از تنظیم سوال هفت نماینده اصلاح طلب مجلس از وزیر خارجه، پرسش هاى یكى از نمایندگان اصلاح طلب مجلس پیرامون این موضوع، با واكنش تند رئیس كمیسیون امنیت‌ملى و سیاست خارجى مواجه شد.علیخانى: جوانان ما بیكارند؛ آنوقت بدون اجازه مجلس به خارج كمك مى كنید؟

--------------------------------------------------------------------------------------------------

ایرنا: معاون وزیر و رئیس سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشاركت های مردمی گفت: دایر كردن مدرسه دو زبانه در تمامی مدارس كشور ممنوع است.

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از مركز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، 'علی باقرزاده' افزود: طبق قانون هیچ مدرسه‌ای نمی‌تواند درس ها را به غیر از زبان رسمی كشور در مدارس تدریس كند.

وی ادامه داد: در همین راستا آموزش رسمی موسیقی و یا تدریس دروس تخصصی به غیر از زبان فارس در مدارس غیردولتی و دولتی ممنوع است و در صورت مشاهده با مدارس خاطی برخورد خواهد شد (حانی اول بریلن وعده لر؟!!!)0.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

كوتاه‌ترین ساز جهان در همایش علمی، فرهنگی و هنری كارآواها و آیین‌های موسیقی كار در تهران توسط حاج محمد ایری هنرمند تركمن اجرا شد.

به گزارش پایگاه خبری ایتنا نیوز، هوشنگ جاوید دبیر همایش موسیقی كارآوا گفت: شب گذشته در دومین روز از این همایش كوتاه‌ترین ساز جهان توسط یك هنرمند تركمن اجرا شد. این ساز كه یك نی بدون زبانه است از ساقه جوان نی تهیه شده است. (دیللی تۆیدوگینگ آدینی بیلمه سنگ- ده اوت- دا)

هوشنگ جاوید، با بیان این كه این ساز فقط در فرهنگ تركمن باقی مانده، اظهار داشت: این نی بدون سوراخ ، دارای یك شكاف كوچك است كه كف دست هنرمند و به نوعی در مشت او جای می‌گیرد. نوازنده با حركات دست خود در جلو و بالای نی و تغییر حركات انگشت، ملودی را ایجاد می‌كند.

این پژوهشگر موسیقی نواحی در خاتمه با اشاره به تنها نوازنده این نی كوتاه در جهان گفت: حاج محمد ایری نوازنده تركمن، تنها نوازنده این ساز است كه هم اكنون می‌تواند با این ساز نوای زیبائی را خلق کند.

----------------------------------------------------------------------------

پایگاه خبری ایتنا نیوز: یك هیئت از تركمن‌های عراق در دیدار با دبیركل اتحادیه عرب اعلام كرد كه به دنبال معاونت ریاست‌جمهوری یا نخست‌وزیری عراق هستند.

به گزارش پایگاه خبری ایتنا نیوز و به نقل از فارس، یك هیئت تركمن عراق در دیدار با "عمر موسی" دبیركل اتحادیه عرب خواستار برعهده گرفتن یك پست كلیدی در دولت آتی عراق مانند معاونت ریاست‌ ‌جمهوری یا معاون نخست‌وزیری شدند.

این هیئت كه به ریاست "جاسم محمد جعفر " وزیر ورزش و امور جوانان دولت عراق با موسی در اتحادیه عرب دیدار كرد، به بررسی اوضاع عراق و تلاشهای اتحادیه عرب حمایت از تلاشهای ورزشی و اجتماعی عراق پرداخت.

وزیر ورزش و امور جوانان پس از این دیدار گفت: من نماینده تركمن های عراق در دولت وحدت ملی هستم و ما در دیدار با دبیركل اتحادیه عرب به بررسی نقش تركمن ها در تشكیل دولت عراق پرداختیم. موسی نیز در این دیدار اعلام كرد كه بطور كلی از عراق و بطور خاص از تركمن ها در دولت آتی عراق حمایت می‌كند.

تركمن‌ها پس از عربها و كردها سومین اقلیت قومی عراق محسوب می‌شوند .تركمن‌های عراق مسلمان شیعی و سنی هستند و در شهرهای "كركوك "، "تلعفر "، "موصل "، "اربیل "، "كفری " و "طوز حورماتو " زندگی می‌كنند

----------------------------------------------

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران، روستای همه سین (ترکمن ده) در نزدیکی تهران واقع است که برای آشنای بیشتر به وب سایت این روستا که تازه راه اندازی شده است مراجعه فرمائید:

http://www.hamesin.com/

قابل ذکر است که مدیریت این وب سایت بعهده آقای علیرضا یگانه مجد می باشد و توسط شرکت ایلیاد گنبد طراحی و راه اندازی شده است.

حابارچی: ارتباط و همکاری تورکمنهای تورکمنصحرا و تورکمنهای "تورکمن ده" شایان تقدیر است.

تورکمنیستانینگ پره زندنتی نینگ آتیلان گونی

2010-10-28T07:01:00.002+02:00

تـۆرکمنیستانینگ ایلکینجی پره زیدنتی نینگ آتیلان گونی

1894-1938

تـۆرکمنیستان دؤولتی نینگ برقرار ادیلمگی نینگ ۱۵-نجی ییلی دابارا بیلن بلله نیأرکأ، بو دولت ینگ دؤیبونی توتان ایکی سانی گرچک ییگیدیمیز اییأم یوق ادیلیپدیلر. غایغیسیز آتابایف ۱۹۳۸- نجی ییلینگ فورال آیئندا ماسکوادا، ندیربای آیتاکوف بولسا شول ییلینگ۲۸- نجی اوکتیابریندا غانلی رپره سیانینگ پیداسی بولدی.

ن.آیتاکوف نأحاق توتولیپ یوق ادیلنده باری-یوغی ۴۲ یاشیندادی. اونگا " ژاپن نینگ ایچالیسی" دیین عایپلاما بیلدیریلیپدی. ساویت حؤکـﯚمتی بی گنأدیگینی بویون آلیپ ۱۹۵۶-نجی ییلدا آیتاکوفی آقلادی!

"ن.آیتاکوف داشکنتده ایشلأپ یؤرن دؤورﯚنده عدالت مینیسترلیگینده ایشلأپ یؤرن ابراهیم نورایف دیین بیریسی بیلن تانشیپ سونگرا اونی اؤزی بیلن تـﯚرکمنیستانا آلیپ غایدیار. اول آشغاباتدا "ن ک ود" (سونگراقی ک گ ب) اداراسیندا ایشلیأر، ۱۹۳۸-نجی ییلدا آیتاکوف "حالق دوشمانی" دیییپ توسساغ ادیلنده نورایف مونگا غاتی بگنیأر. یؤریته اؤزی گیدیپ، آیتاکوفی توسساغ ادیأر و سوراغ اتمک مسئله سینی اؤزی آلیپ باریار. سونگرا اول آیتاکوفی آتیپ اؤلدﯚرمأگه اؤزﯚنه روغصات بریلمگینی سورایار. مونگا-دا روغصات بریلیأر. نورایف اؤلـﯚمه حؤکـﯚم ادیلنلری سـﯚیری مانگلاییندان آتیپ اؤلدﯚرر اکن، یؤنه آیتاکوفینگ غاضاپدان دولی ناظارینا تاپ گتیرمأن، اونی ینگسه سیندن آتیپدیر."

نورایف-ده استالینچیلیغینگ غانلی رپرسسییاسیندان سیپیپ بیلمأن، مزدینی آلیار و آتیلیپ، یوق ادیلیأر

تـﯚرکمنیستانینگ ایلکینجی پرزیدنتی نینگ آدی پایتاغت آشغابادینگ اولی کؤچه لری نینگ بیرینه داقیلیپ اونونگ آدی ابدیلشدیریلدی. اونگا یادیگأرلیک هیکل اوتوردیلمادی. یؤنه آیتاکوفام ادیل اگیندشی آتابایف یالی ایکینجی رپرسسییا دوچار بولوپ، آدی نینگ توتولماغینا، آت-آبرایی نینگ، مرتبه سی نینگ بلنده گؤتریلمگینه دیکتاتور نیازوف غاداغانچیلیق گیریزدی. بو هنیزم دوام ادیأر. مونگا غارامازدان بو بییک مرتبه لی انسان حالقیمیزینگ یـﯚرگینده ابدی یاشایار و یاشارام. آیتاکوفینگ ذلیلی و ادوارد دیین اوغوللاری مسکوادا یاشایارلار. اولار عالیم آداملار بولوپ یتیشدیلر.

کؤپرأک ماغلومات ادینمک اوچین سرادینگ

http://ilguyji.blogspot.com/2010/09/blog-post_1392.html

تورکمنیستان دولتی 86 یاشیندا

2010-10-27T08:29:00.002+02:00

تورکمنیستان دؤولتی نأحیلی شرطلرده دؤره دیلدی؟

گؤگ دپه غالاسی باسیلیپ آلاناندان سونگرا، بوتین تورکمن توپراغی روسلارینگ ارکینه گچدی. اوزال قفقازینگ حاربی گوبرناتورلیغینا (فرمانداری نظامی) باغلی ادیلیپ قویلان "زاکاسپی اوبلستی" سونگرا داشکنتدأکی "تورکوستان" گوبرناتورلیغینا اؤرکلندی. 1917- نجی ییلداقی بولشویک انقلابیندان بیرآز سونگرا تورکمن توپراغی ازبکستانینگ دوزومینده "آوتونوم/خودمختار" استاتوسیتا ایه بولدی. داشکنتدأکی "تورکیستان کامیسسارلار شوراسینا" یولباشچیلیق ادن تورکمنینگ مردانا اوغلی غایغیسیز آتابایف، تورکمنیستانینگ اوزباشداق بیر رسپوبلیکا بولماغی اوغروندا گیجه سینی گوندیز ادیپ، اوباما- اوبا دیین یالی آیلانیپ، زأحمت بارینی چکدی. شئیدیپ هم 1924- نجی ییلینگ 27- نجی اوکتیابریندا "تورکمنیستان ساویت سوسیالیستیک رسپوبلیکاسی" اساسلاندیریلدی

حاص دولوسی.

Ýaşasyn Erkana Türkmenistan

2010-10-26T08:29:00.004+02:00

Türkmenistan döwletiniň 86 ýaşy gutly bolsun!

Türkmenistan döwletiniň düýbüni tutanlar: soldan

N.Aýtakow-G.Atabaýew-H.Sähetmyradow

Baryp 86 ýyl mundan ozal, 1924-nji ýylyň 27-nji oktiýabrynda Gaýgysyz Atabaýewiň, Nedirbaý Aýtakowyň...göreşleri netijesinde ilkinji gezek ýer ýüzünde TÜRKMEN halkynyň adyna bir döwlet emele geldi. Rus şounistleri diktoar Staliniň ýolbaşçylygynda halklaryň öz-erkin herket etmegine çydam edip bilmän, tru başdan olary Moskwa örkledi, biraz soňra bolsa, erkin pikir edip bilýän liderlerimiziň başyna ýetdi. Şeýlelik bilen 70 ýyldan gowrak Moskwa ýurdumyz talap geldi.

Türkmenistan döwletiniň döredilendigi jar edilen gurultaý şu binada geçirildi. 1924

1991-nji ýylyň awgust aýyndan başlap, SSSR diýen düzgün dargap ugrady, onuň düzümindäki 15 döwlet özbaşdak bolmak ugrunda hereket edip, öz garaşsyzlygyny jar edip başladylar, emma Türkmenistanyň şol wagtky kommunist partiýasynyň lideri S.A.Niýazow garaşsyzlygyň garşysyna çykyş etdi. 91-nji ýylyň mart aýynda referandom geçirdip, biz SSSR-iň düzüminden çykjak däl diýip, halkyň adyndan ýalan sözledi, ahyry Gorbaçow wezipesinden çekilip, SSSR-iň dargandygynyh yglan edenden soňra ýeke başyna galan Türkmenistan çäresiz garaşsyzdygyny yglan etmeli boldy. Ýöne ýaranjaňlar garaşsyzlygy alyp berenlikde Niýazowy hudaýa meňzetdiler. 17 ýyllap, halkyň başyna, malyna-milkine, namysyna musallat bolan “Türkmenbaşy”nyň hem möwridi ötüp,ol dünýäsini täzeledi. Gezek, ondanam beter öwünjeň, suratyny her yerde asdyryp ýören, kakasynyň we atasynyň adyna mejitdir mekdep biba etdirip ýören, ozal sýyasy arenasynda tejribesi bolmadyk Gurbanguly Berdimuhammedow diýen diş doktora ýetdi.

Garaşsyzlygyň şu geçen 20 ýyl çemesi döwründe ýekeje söz bilen aýdylanda halkyň maddy hal-ýagdaýy aşa pesledi. Ýurtda neşekeşlik, jelepçilik, parahorlyk ýetjek derejesine ýetdi. Halkyň sowat, saglyk we sosýal üpjünçilik ýagdaýy gaty peseldi. Onuň ýerine gerekmejek binalar toplumy bina edilýär.

Biz dünýä türkmenleri öz adymyza bir watanyň bardygyna guwanýarys. Biz baýdagymyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň binasynda beýleki garaşsyz döwletleriň hatarynda galgadyp durandygyna begenýäris hem büýsanýarys. Bu erkena döwletde hem ýürdüň içindäkileriň bol-elinlikde ýaşamagy hem-de Türkmenistan döwlet baştutanlary Eýranda we Owganystanda keseki döwletleriň elinde horlanyp gelýän doganlaryň hemaýat goluny uzadyp, halkara syýasy gatnaşyklarda olara köpräk üns bermegini arzu edýäris.

Ýaşasyn erkana Türkmenistan, ýaşasyn türkmen halky.

Akmyrat Gürgenli

26.10.2010

سالگرد اشغال سرزمین تورکمن توسط ارتش رضاخان

2010-10-23T11:55:00.004+02:00

سالگرد اشغال سرزمین تورکمن توسط ارتش رضاخانی

بعد از یکسال مقاومت قهرمانانه ملت تورکمن در برابر ارتش رضاخانی بالاخره بعداز هجوم لشکر شرق به سرکردگی جان محمد خان علاءالدوله و تیپ شمال به سرکردگی سرهنگ فضل الله زاهدی (همدانی) به سرزمین تورکمن، مقاومت با شکست روبرو شد و ارتش رضاخانی در آبان 1304 وارد گنبدقابوس گردید

بعد از اشغال سرزمین تورکمن، در سراسر شهرها و قصبات حکومت نظامی اعلان گردید و ورود و خروج افراد را منوط به گرفتن اجازه نامه از حاکمان نظامی نمودند

آقمیرات گورگنلی

ادامه ورودی

وضعیت حقوق بشر در ایران

2010-10-23T06:01:00.000+02:00

تبعیض قومی و دینی "گسترده توسط رژیم ایران

فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر در تازه ترین گزارش خود از تبعیض قومی و دینی "گسترده" در زمینه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران خبر داده است.

در این گزارش که با عنوان "رویه پنهان ایران" در اکتبر ۲۰۱۰ (مهر ۱۳۸۹) منتشر شده، آمده است که ایران با اعمال این تبعیض ها "به صراحت" تمامی عهدنامه های بین المللی حقوق بشر را که در آنها عضویت دارد، نقض می کند.

در بخش نتیجه گیری این گزارش آمده است: "رژیم ایران خواست مسالمت آمیز احترام به حقوق اقلیت ھا و رفع تبعیض را با سرکوب و ایجاد وحشت بیشتر، خشونت، دستگیری ھای خودسرانه، شکنجه، محاکمه ھای فوری و اعدام پاسخ می دھد."

این گزارش از مقام های ایرانی خواسته است که "مفاد قانون اساسی، قانون مجازات اسلامی و قانون مدنی" این کشور را که مسلمانان غیر شیعه و غیر مسلمانان را مورد تبعیض قرار می دهد اصلاح کنند.

همچنین در این گزارش از حکومت ایران خواسته شده است که به "تبعیض و آزار و اذیت غیرمسلمانان و مسلمانان اهل سنت، اقلیت های قومی و آزار منظم اقلیت بهایی" پایان دهد.

این گزارش همچنین از نهادهای بین المللی خواسته است که موضوع تبعیض اقلیت ها را در چارچوب روابط و گفتگوهای دوجانبه و چندجانبه مطرح کنند و نتایج مورد اشاره در این گزارش را که قرار است طی قطعنامه ای در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب برسد، مورد توجه قرار دهند.

این فدراسیون همچنین از سازمان بین المللی کار خواسته است که در چارچوب کنوانسیون ۱۱۱ سازمان بین المللی کار درباره تبعیض (استخدام و اشتغال) که ایران تصویب کرده، به موضوع "تبعیض سیستماتیک" در زمینه اشتغال توجه نشان دهد.

عبدالكريم لاهيجى، نايب رئيس فدراسيون بين المللى جامعه هاى حقوق بشر و رئيس جامعه دفاع از حقوق بشر در ايران گفت: «ايران يك موزائيك واقعى است: اين كشور داراى اقليت هاى زيادى است ـ آذرى ها، كُردها، عرب ها و بلوچ ها و ديگران تمامى جمعيت در استان هاى مختلفى از ايران را تشكيل مى دهند، گرچه هيچ آمار رسمى در باره تركيب جمعيت در دست نيست؛ اين موضوع براى دولتمردان تابو است.» او افزود: «اقليت هاى مذهبى نيز علاوه بر اين كه از طريق بازداشت خودسرانه، اعدام هاى فراقضايى، تخريب گورستان ها و اماكن مقدسشان قربانى آزار و اذيت هستند، مورد تبعيض نيز قرار دارند.» قربانيان اين اذيت و آزار هم پيروان آيين بهايى ـ اقليتى مذهبى كه قانون اساسى ايران به رسميت نشناخته است ـ و هم مسيحيان، مسلمانان اهل سنت، دراويش و ديگران هستند.

----------------------

توقیف گذرنامه و ممنوع الخروج شدن برخی از علمای اهل سنت

سنى نيوز: ماموران امنیتی حكومت ايران، گذرنامه تعدادی از علمای برجسته اهل سنت را در فرودگاه امام خمینی تهران توقیف کرده و مانع از سفر آنها به خارج از کشور شدند.

روز پنج شنبه جمعی از علمای اهل سنت که عازم کشور ترکیه برای شرکت در یک کنفرانس بین المللی اسلامی بودند، گذرنامه برخی از آنان توسط ماموران امنیتی توقیف شد.

-------------------------------

خبرنگاران سبز در گزارش یکشنبه 25 مهر 1389 خود نوشته است: “تلاش وابستگان به بیت رهبری برای اقامت در آمریکا… به عنوان مثال یکی از زنان این گروه به نام خانم نیره محمدی گلپایگانی اخیراً خانه ای به قیمت 12 میلیون دلار خریده که فقط 4 باغبان رسیدگی به باغ بزرگ خانه را بر عهده دارند. شخص دیگری در این گروه به نام عزیز خوشوقت خانه ای به مبلغ 8میلیون دلار خریداری کرده و فرد دیگری از اعضای همین گروه خانوادگی، شرکت های معاملات املاک را مأمور خرید خانه ای به قیمت 50 میلیون دلار نموده و رقابت بزرگی را بین این شرکت ها ایجاد کرده است ….”

------------------------------------

طنز جدید تایاق

در جوانی هم ...

به جرأت میتوان ترکمنصحرا را مهد ورزش والیبال نامید .ستارگان خوبی درخشیده اند . کوچک و بزرگ در زمین های خاکی ، پابرهنه توپ میزنند . غیرت و غرور سرکشی در زمین بازی دارند .با جان دل توپ میزنند . علاوه بر نوجوانان و جوانان ، بزرگسالان نیز شلوارها را تا زانو تا کرده ، آستینها را بالا میزنند . حالا می گوئید ، تایاق « مص ، مص نگو ، مصطفی را زودتر بگو ». بله ، میخواستم از این مصطفی بگویم . مصطفی همراه چند تا سالخورده قدم زنان به حیاط مدرسه آمدند . جوانان زیر بیست و پنج سال ، بند و بساط والیبال را زده بودند . قبل از اینکه بازی شروع شود ، روی تور با توپ هنر نمایی میکردند . مصطفی داخل بازی شد و چند بار روی تور بدون توپ پرید. یارگیری شروع شد . بالاخره مصطفی مهمان بود و حبیب خدا ، بچه ها شکسته نفسی نکرده در گروهشان جا دادند . بازی شروع شد و چند دقیقه نگذشته بود که یکی از بچه ها با اسپک قدرتمندش توپ را درست بر سر مصطفی نشاند . زانوهای مصطفی شل شده تلو رفت . دستش را گرفته ، پرسیدم ، حالت خوب است ؟ جواب داد ، حیف که تمرین نداشتم !. پرسیدم چند هفته ای میشه که تمرین نکرده ای ؟ گفت : تقریبا سی ، چهل سالی میشه توپ نزده ام . دید که چشمش به سیاهی رفته تعادلش تعریفی نیست ، خودش را کنار کشید . رفت پیش سالمندان نشست .در حالیکه سرش را تکان میداد ، میگفت : آی .ی.ی.ی جوانی ، کجایی؟ یکی از سالمندان گفت : آی بی پیاز در جوانی هم هیچ پـو...ی نبودی.

حابارچی

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

2010-10-22T11:29:00.004+02:00

درخشش دو کودک تورکمن در جشنواره بین المللی نقاشی

دو عضو تورکمن کانون پرورش فکری گلستان در مسابقه بین المللی نقاشی «لویی فرانسوا و تیان جین» برگزیده شدند

به گزارش مهر، گلسا پناهی 12 ساله از مرکز فرهنگی هنری بندر ترکمن در فراخوان لویی فرانسوا 2010 موفق به دریافت دیپلم افتخار و جایزه این فراخوان شد. نقاشی گلسا پناهی اثر برگزیده از بین 20 اثر ارسالی از کانون پرورش فکری کودکان نوجوانان استان گلستان و یکی از 2 اثر برگزیده ایرانی در مسابقه لوئی فرانسواست.

همچنین ثریا کلته 7 ساله از مرکز فرهنگی هنری گمیشان نیز موفق شد گواهی شرکت در پنجمین مسابقه بین المللی نقاشی تیان جین سال 2009 را دریافت کند.

ثریا کلته نیز یکی از 30 عضو مراکز فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان نوجوانان در سطح کشور است که این گواهی را از آن خود کرده است. گفتني است بیش از 50 هزار کودک و نوجوان گلستان تحت پوشش 12 کانون پرورش فکری مشغول فعالیت هستند (منبع: سایت اولکامیز- آق قالا)0

-------------------------------

قائم مقام ستاد مدیریت بحران کشور گفت: استان گلستان در بحث حوادث در زمینه سیل اول است و بعد از آن بلایای زلزله و آتش سوزی قرار دارد.

به گزارش خبرنگار مهر در گرگان، رحمت الله شیشه گر ظهر دوشنبه در همایش مخاطرات زمین شناسی در گرگان افزود: تلفات جانی کشور براثر بروز حوادث و بلایای غیرمترقبه زیاد است، بطوری که 10 درصد از این تلفات تنها مربوط به زلزله است.

-------------------------------

اين هفته نشريه سلیم پيامي از يك آق قلايي چاپ كرده است :

من ساكن محله حكيم آباد آق قلا هستم , در محله ما كوچه ها تابلو ندارد و آسفالت هم نيست . پس از بارندگي مانند يك باتلاق

مي شود.از شهرداري آق قلا تقاضا دارم به اين موضوع رسيدگي كند. بدراق نژاد

------------------------------------------------------------------------------------

آنه حاجی طبری نیا ــ دبیر (باز)نشسته آموزش و پرورش-26 مهر1389

شرارت های جوانان در بندرترکمن و راه حل آن

مدتی است که شهر بندرترکمن ناآرام شده است. گروهی بنام جوانان بیکار موتورسوار و ماجراجو هرروز حادثه آفریدند. آنها با همراه داشتن سلاح سرد از زور گفتن به مردم و نوامیس مردم هیچ ابایی نداشتند.

اوضاع روز به روز بدتر شد و قتل و جنایت مشکل روز گشت. هرچند روزی یک بار خبر قتل بگوش میرسید. مردم امنیت مالی و جانی خود را در خطر دیدند و به وحشت افتادند. کار به جایی رسید که مسئولان شهر احساس خطر کردند و بفکر چاره جویی افتادند. تنها راه حل را در آن دیدند که موتورسواران را دستگیر کنند. موتورهایشان را به پارکینگ فرستادند و خودشان را بعنوان مخل نظم عمومی به دادگاه فرستادند.

آیا نیروی قهریه تنها راه حل این مشکل است؟

اصل قضیه در این است که ضعف اقتصادی در منطقه بیداد می کند، زمین های کشاورزی شوره زار است، دریا خالی شده، صنایع دستی کمکی به اقتصاد خانواده نمی کند و کارخانجات شهر هم یکی پس از دیگری تعطیل شده اند، بطوریکه هیچگونه فرصت شغلی و کسب درآمد برای جوانان باقی نمانده است. کمتر خانواده ای را میتوان یافت که چند جوان بیکار در آن نباشد. بیشتر جوانان منطقه، از تحصیل کرده تا دیگر اقشار، بیکار و سربار خانواده هستند و خانواده ها هم به علت ضعف اقتصادی و عدم بضاعت مالی توان برآورد نیازهای آنان را ندارند. در نتیجه جوان بیکار از صبح تا پاسی از شب سوار بر موتور و سرگردان است و در این میان با انواع کارهای خلاف برخورد می کند و ناخودآگاه تدریجا به خلاف کشیده می شود.مسئولان محترم استانی و شهری(!) برای حل معضل موتورسواری و ریشه کن کردن پدیده حمل سلاح سرد و آدم کشی باید فکر اساسی کرد. باید بفکر اشتغال این نیروی جوان و خلاق بود. باید آنها را به آینده امیدوار ساخت. فکر نکنیم که برای همیشه می توان آنها را با رعب و وحشت آرام کرد. باید کاری کنیم که روزنه های امید به آینده در آنها باز شود. منبع: نشریه صحرا ـ شماره 351

------------------------------------------

نقدی بر دیدگاهها

سخني فراتر از نگاه-- آلتاي گ.

اخبار مربوط به اعلام انتشار کتابچه ای با محتواي 3500 نام ترکمنی از طرف حكومت جمهوري اسلامي ايران، در بين برخي از روشنفكران تركمن به بحثهايي دامن زد كه عمدتا ناشي از غالبيت احساسات و غلظت گرايشهاي سياسي بر منطق و واقعيتها ميباشند.بدون ارزيابي و تحليل از علتهاي عيني و ذهني رويكردها و گزينه هاي سياسي حكومت جمهوري اسلامي ايران و بدون شناخت از محتواي واقعي آن، نميتوان از حمايت و استقبال و يا مردود انگاشتن چنين سياستهايي سخن راند. آقاي يوسف كر در مصاحبة خود با “راديو تركمن سسي” از جايگاه ” نماينده و سخنگوي” جامعة تركمنها!!!، اظهار نظر ميكند و ميگويد؛

” تركمنها آنرا به فال نيك ميگيرند و از اين تصميم با آغوش باز استقبال بعمل ميآورند”

و در مقابل، آقاي احمد مرادي چنين اشاره و تأكيد ميكند كه؛” … این رژیم به بسیاری از اصول قانون اساسی کشور اعتقادی نداشته و اشاره آن به برخی از این اصول، صرفا شکلی تبلیغی و پوپولیستی داشته و دارد.”

اولاً: آقاي يوسف كر براساس كدام حقوق سياسي به نمايندگي از طرف تركمنهاي ايران مدعي ميشوند كه ” تركمنها آنرا به فال نيك ميگيرند و از اين تصميم با آغوش باز استقبال بعمل ميآورند” براساس كدام معياري ميتوان نظر شخصي و منحصر بفرد وي را برابر با نظر جامعة تركمنهاي ايران قلمدادكرد؟

کل مقاله: در وبلاگ "گفتمان ترکمن

http://turkmentalk.wordpress.com/

----------------------------------------

براساس جدول رده بندی گزارشگران بدون مرز، ایران در میان ده کشوری است که آزادی مطبوعات در این کشورها در وضعیت وخیم قرار دارد. جدول رده بندی ۱۷۸ کشور جهان را در برمی‌گیرد که در آن جمهوری اسلامی در رده ۱۷۵ جای گرفته است. کره شمالی، ترکمنستان و اریتره بعد از ایران، آخرین کشورهای سیاه این جدول هستند. فنلاند، ایسلند، نروژ، هلند، سوئد و سوئیس در راس جدول قرار دارند.

-----------------------------------------------------------

معرفی سایت جدید: ترکمن های "ترکمن ده" (همه سین)0

www.hamesin.com
------------------------------------------------
Bildirişler
Täzegül ejäniň ýatlamasy
Gadyrly uýalar, Gadyrdan dostlar,
Geliň, November aýynyň onüjüne (13.11.2010, şenbe güni) Dr. Hudaýnazar Seýdiniň maşgalasy, merhum Täzegül enä jennetden jaý diläp, ruhuny şatlandyryp, hatyralarymyzy ýatlarda berkitmek üçin aý sadakasynda bir ýere toplanyp, bile bolaýlyň!
Gelmeli ýeri: Bürgerzentrum Ehrenfeld , Venloer Str. 429, 50825 Köln
Zamany: 16:30 - 22:00
Türkmen Kultur Ojagy- Köln 20.10.2010
---------------------------------------
Çakylyk
Hormatly Ildeşler! Kölniň Türkmen Kultur Ojagy November aýynyň 6-synda ikinji umumy oturyşlygyny geçirýär. Her bir Türkmeniň şu oturyşlyga goşulmasy biziň isleg hem ýürek arzuwmyzdyr. Öňki oturyşlykda karara gelişine görä aşakdaky mazmunlar orta alynyp maslahatdan geçiriljekdir
Türkmen Kultur Ojagy - Köln

حابارچی

غصب زمین و سیاست ترکمن زدایی رژیم

2010-10-21T12:30:00.003+02:00

سرنوشت تـۆرکمن ده

اسیرینگ ایلرسی باریپدیر تهران

غایراسی دولوپدیر حیوا، سیدی." (ذلیلی)

غصب زمین و کوچاندن افراد غیربومی به سرزمین آبا و اجدادی تورکمنها یکی از سیاستهای شوم دوره پهلوی و ج. اسلامی بوده و است. عوامل رژیم نه تنها این سیاست را در سرزمین تورکمن، بلکه در هرجایی که نشانی از تورکمن باشد با شدت تمام اعمال می کنند. روستای تورکمن ده نیز قربانی این سیاست رژیم شده است. ابتدا نام روستا را از تورکمن ده به "همه سین" و اینک به مجموعه سرخه حصار تغییر داده، زمینهای آن در اختیار شهرداری ناحیه شرق تهران قرار گرفته است (رجوع شود به پی نوشت ها). ولی بر طبق سندی که در زیر نشان خواهیم داد معلوم می شود که صاحبان اصلی این منطقه تورکمنها بوده و زمین این روستا را طبق سند رسمی از مقامات حکومتی خریداری کرده اند

این سند که تاریخ آن به پانزدهم شهر ربیع الثانی 1214 ه. قمری ( بر میگردد مربوط به فروش تمامی مزرعه هامسین و سرخ حصار مشهور به رباط به تورکمنها به مبلغ یکصد و پانزده تومان (رایج المعامله طهران) توسط بلدیه تهران است. اسامی تورکمنهایی که در این سند آمده (متأسفانه اسامی تمامی آنها خوانا نمی باشد): قرجه آقا، کریم ولد محمد قربان، آدینه آراض (پنج دانگ)

برای آشنایی بیشتر با سابقه تاریخی این روستا خاطره سفری را که در سال 1985 در نتیجه گفتگو با ریش سفیدان آنجا انجام داده ام را در اینجا می آورم

ایرانینگ پایتختی تهرانینگ 20 کیلومتر گوندوغاریندا، تورکمنصحرا گلیأکأنگ، یولونگ ساغ طاراپیندا "ترکمن ده" دیین اولی یازغی اؤتن- گچه نینگ اونسونی اؤزنه چکیأر. "تورکمنلر بو یرلره نأدیپ دوشدولرکأ" دییپ بیر گزک اوبا گیدیأن یولی آلیپ گیدیبردیم. اوبانینگ اوجووندا گۆنشلأپ اوتوران بیر یاشولینی گؤروپ، یانینا باریپ سالاملاشدیم. یاشولی مهر بیلن سالامیمی آلدی. من اوندان "بو اوبا تورکمن ده می" دییپ سورامدا، اول بیر حیل تورکچه لأپ "حاوا" دییدی- ده "سن نیردن بولیارسینگ؟" دییپ مانگا یوزلندی. من اونگا "تورکمنصحرالی" دییپ جوغاپ بردیم. تورکمنصحرانگ آدینی اشیدن یاشولی یریندن توروپ: "واخ اؤز دوغانیم آوو" دییپ غوجاقلاپ، سونگ بولسا منی اوبا آلیپ غاییتدی. اوبانینگ آبرایلی آدامسی نینگ (ائرضا تورکمنینگ) اؤیونده میخمان آلیندیم. دم- سالیمدان سونگرا اوبا آداملاری ییغناشدیلار. چای گتیریلدی. گوررونگه باشلاندی.

اؤیونگ ایه سی (ائرضا تورکمن) اؤزی نینگ آتا- بابالاری نینگ شو یرده اوتوراندیغینی، سونگرا تهرانه گوچوپ، "شرکت واحد" اتوبوس شوفری بولاندیغینی، حآضیر اؤیونینگ نارمک محله سینده دیگینی آیتدی. من: "آتا- بابالارینگیز بو یرلره نأدیپ دوشدی، آصلینگیز نیردن؟" دییپ سورادیم.

- "بیزینگ آتا- بابالاریمیزی 160 ییل موندان اوزال آقامحمد خان قاجار، تورکمنلر بیلن آلیپ باران اورشوندا اسیر ادیپ تهرانا آلیپ غایدیار. ایلکی بیلن تهرانینگ دمیرغازیغینداقی شمیرانات دا یرلشدیریار. داغلیق هم ساویق یر بولانی اوچین سونگرا تورکمنلر- شو یرده اوتورماغا روغصات سورایارلار. بو یرده بیر طاراپدان آو-شکار کؤپ بولانی، آیری طاراپدان فرصت دؤرأن یاغداییندا تورکمن توپراغینا آشماغا آماتلی یر حاساپلاپدیرلار. یؤنه واقتینگ گچمگی، شئیله- ده بو یردأکی بئیله کی شایی تورکلر بیلن قیز آلیپ- برمک سبأپلی ایمیقلی اوتروملی بولوپدیرلار. اولار دورا- بارا شایی مذهبینی هم قبول ادیپدیرلر."

- "سیز تورکمنلرینگ حایسی طایپاسیندان" دییپ برن سوراغیما، آنیق جوغاپ بریپ بیلمه دیلر، دینگه گوگلنگ، جافاربای، حوجه نفس یالی آتلاری سانادیلار.

- "سیزینگ آتا- بابالارینگیز سونگقی دؤورلرده تورکمنصحرا گیدیپ، اؤز غارینداشلارینی ایزارلامادیلارمی" دییپ سورامدا، محمد تورکمن بیر یاشولی شئیله جوغاپ بردی:

- "حاوا، اولار گیدیپ، اؤز قوملارینی تاپیپدیرلار. کومیش دپأ گیدندیکلری حاقیندا برن گوررونگلری یادیمدا، یؤنه سونگقی دؤورلرده دؤرأن قینچیلیقلار بو گلیم- گیدیمینگ کسلیمگینه سبأپ بولدی."

- "او نأحیلی قینچیلیقلار؟" دییپ برن سوراغیم تماملانمانقا اؤی ایه سی "ائرضا تورکمن" ناهارینگ تاییار بولاندیغینی آیتدی هم- ده ارتیره- ده گوررونگ غالمالی دییدی. ادیل تورکمن پالاوی، ادیل تورکمن ساچاغی. ترتیب- دوزگون ادیل اوزالقیسی یالی...

ارتیر اوبا آراسینا آیلانیپ چیقدیق. اوبا آداملاری گؤک اؤنوملر اؤندوریپ، اونی تهرانینگ بازارلاریندا ساتیارلار. شئیله بیر اوللوقان پامیدورلار (گوجه)، أپت بادامجان و ایر- ایمیشلر، حایران غالارسینگ. سونگرا مازارچیلیغا آیلاندیق. مازارلارینگ اوستوندأکی داش یازغیلار و اونگا چیزیلان ناغیشلارا اونس بردیم. بیرسینده "آباقولی کورداری اوغلی" دیین یازغیدا، اونونگ 160 ییل موندان اوزال وفات بولاندیغی یازیلیپدیر. یئنه بیرسینده "آیشه" دیین زنانینگ مازار داشیندا دوقما داراق هم سیننی (قیچی) نینگ شکلی غازیلیپدیر.

داغ قوچی- تورکمن ده

یئنه چای باشیندا یاشوللار بیلن صحبتی دوام اتدیردیک. چایئنی آوورتلاپ "حسن تورکمن" شئیله گوررونگ بردی

-حاوا، رضا شانینگ دؤورینده کؤپ سانلی دوغانلاریمیز ایرانینگ ساوه و ورامین دیین یرلرینه سورگون ادیلدی. شاه ییقیلاندان سونگرا اولار ایزینا دولانیپ گلدیلر. نأمه قینچیلیقلار بولدی- دییپ سورادینگ، حایسی بیرینی آیدایلی. اوغلی محمدرضا شاه بولسا بیزی بو یردن قاودیرماق اوچین یؤریته ژنرالینی- ابوالفتح آتابایی- بیزینگ اوستومیزه کؤشگوردی- بو یر شاه نینگ یؤریته شکارگأهی بولمالی، سیز بو یردن گیتملی دییپ آزار بارینی بردی. بیر گون بولسا اوبامیزا یولبارس قویبردیلر- اما بیز قورقمادیق و اؤز توپراغیمیزی قورادیق. شوندان بأری نه بیزه الکتریک بردیلر، نه- ده توربالی آغیز سوو، حتی جای سالماغا روغصات حاطینی- ده بره نوقلار- جایلار بی قانون دییپ ییقجاق بولدولار. خمینی گلنده یاغدای قاولاشار دییدیک، اما پاسدارلار- بو یر حاربی مقصد اوچین اولانیلجاق- پارچین حاربی صنایع بار- شونونگ اوچین سیز بو یردن گؤچملی دییدیلر، اوبامیزینگ تابلونی قوپاردیلار، داشینا بولسا سیم آیلادیلار. اما بیز اؤز توپراغیمیزی تأ اؤلیأنچاق قوراریس" دییپ، حیجوولی یاشولی حسن تورکمن ایزینی کسمأن گوررونگ بردی.

یاشولی نینگ گوررونگینه دیم- دیرس بولوپ، قولاق آسیپ اوتورانلارینگ آراسیندا اورتا یاشلی بیر ییگیت، باشغا بیر حاقیقاتینگ اوستونی آچدی. قربان تورکمن شئیله گوررونگ بردی:

-"بیر گزک یاغدایی شکایت ادیپ، مجلسه باردیق. شوندا شکایتمیزه قولاق آسماغینگ یرینه منی اوین زندانینا آتدیلار. شول یرده تورکمنصحرادان غایدوسسیز ییگیت بیلن تانیش بولدوم. اونونگ آدی طواق محمد واحدی دی. انقلابدان سونگرا بیر گون توماج، واحدی، بیر اخون آدم شو اوبامیزا گلیپ، ایسله سنگیز تورکمنصحرا گؤچونگ بیز سیزه ممکینچیلیک بره یلی" دییدیلر...

دوغانلاری مینگ دوردأنه سؤزلریندن غانماسامام، چأره سیز اولاری ترک اتملی واقت گلدی. اولار منی ادیل غارشی آلیشلاری یالی مهر بیلن یولا سالدیلار. یول بویی اولارینگ گؤرن عاذاپلاری، گؤرن گؤرگولری، واطاندان آیرا دوشوپ چکن حورلوقلاری یادیما دوشوپ، کأمحال گؤزوم چیغجاریاردی. یؤنه بویسانچلی طاراپی اولارینگ همه سی دیین یالی فامیل لارینی "ترکمن" دییپ آلاندیقلاری دی.

واطاندانلاریندان، حتی مذهبلریندن جدا دوشن بو دوغانلاریما موندان بئیلأک تورکمنصحرا بیلن کؤپرآک غاتناشیقدا بولماقلارینی خواهش اتدیم. شوندان سونگ "ائرضا ترکمن" بیرنأچه گزک بیزه میخمانچیلیغا گلدی. من اونی مختومقلی نینگ قونومچیلیغینا- دا آیلادیم. اول هر گزک شو سطری غایتالایاردی:

"ایلندن آیرا دوشن آخ اورار ایلی گؤزلأر،

یولوندان آیرا دوشن جهد ادر یولی گؤزلأر"

تورکمن ده لی بیر ییگیدینگ حاطیندان:

روستایی در شرق تهران به نام همه سین (ترکمن ده) وجود دارد که طبق روایات اجداد آنها را از منطقه خوجه نفس بعنوان تک تیرانداز و نگهبان و مربی تربیت اسب به ورامین و سپس به محل کنونی روستا که در سنه 1211ه ق خریداری شده آورده اند. در کتاب "یادداشهای ناصرالدین شاه" نیز به این موضوع اشاراتی شده است. ضمنا اسامی تمام کوههای آن منطقه بنامهای ترکمنی می باشد (بعنوان مثال توشان تپه واقع درشرق تهران که معروف به دوشان تپه می باشد از اسامی کوههای آن منطقه میباشد.

آقمیرات گورگنلی

پی نوشت ها:

اینترنت سایتلاریندا ترکمن ده (همه سین) نینگ توریستیک مکانلاری نینگ آتلاری یرلشدیریلیپدیر. اولاردان کأبیری: داود مالیه- چشمه هاشم خان- چمن آب- کوه ترکمن- کوه خاک سفید- هاجر آباد.

یؤنه بو یر حأضیر "منطقه توریستی سرخه حصار" دییلیپ ایرانینگ نقشه سینده بلله نیأر.

http://www.hobohideout.com/mp_iran_map.php

تغییر نام ده و زدودن نام ترکمنی از آن یکی از سیاستهای شوونیستی رژیم اسلامی است که بشدت تمام علیه تمامی ملل غیرفارس ایران از آنجمله تورکمنها اعمال میشود. آنها نام ترکمن ده را به سرخه حصار تغییر دادند و در آدرسهای اینترنتی بصورت زیر آمده است:

روستای ترکمن ده سابق

آدرس: سرخه حصار

این هم آخرین اقدامان مقامات ج. اسلامی برای غصب کامل روستای ترکمن ده

تخریب بناهای غیرمجاز و 144 پرونده زمین خواران در ترکمن ده

http://www.not.ir/news/60330.aspx

حدود 18 روز پیش1389/7/10 (14:48)

ایلنا: شهردار منطقه 13 از صدور 176 رای در کمیسیون ماده صد برای تخریب بناهای غیرمجاز و 144 پرونده زمین خواران برای متصرفات غیر قانونی در ترکمن ده ونواحی اطراف آن خبر داد.

به گزارش خبرگزاري ايلنا، معصومه ابتکار رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران در نود و پنجمین نشست این کمیته که به گزارش پیشرفت مصوبه شورای شهر در مورد الزام شهرداری برای حفظ پارکهای ملی خجیر و سرخه حصار اختصاص داشت گفت: پارک های ملی خجیر و سرخه حصار جزء ذخایر حفاظتی شهر تهران است و قدیمی ترین پارک ملی در جهان محسوب می شود که گذشتگان توانسته اند طی این مدت آن را برای ما حفظ و حراست کنند و ما نیز باید برای حفظ آنها کوشا باشیم...او با اشاره به اینکه ورود مصالح ساختمانی به منطقه را ممنوع کرده ایم گفت: ساخت و سازهای منطقه کاملا تحت کنترل شهرداری است .

شهید عبدالله قیزیل

2010-10-20T11:43:00.002+02:00

شهید عبدالله قیزیل یورکلرده یاشایار

1335-1359

عبدالله بیلن ایلکینجی مکدبینگ 5-نجی، 6-نجی کلاسلاریندا ساپاقداشدیم. اولارینگ اوباسی "حوجه لاردا" دینگه دؤرت کلاسه چنلی مکتب باردی. عبدالله هر گون 7، 8 کیلومتر یول سؤکوپ بیزینگ اوبامیزا (اولی آریق) غاتناپ اوقایاردی. تومسونا بولسا آرابا بیلن سووسیز اوبالارا سوو داشاپ، اوقوو حازجینی غازانیاردی. اول یاشلیقدان آغیر زأحمته بیشیپ، غاریپلیغینگ آجی شارپیغینی دادیپ گلیپدی.

ایراندا حالقلارینگ 1357-58 نجی ییللارداقی انقلابی حرکتلرینه عبدالله هم باتیرغای غاتناشیپدی. سونگ بولسا "مدنی و سیاسی اوجاغینگ/ کانون فرهنگی و سیاسی" نینگ دویبونی توتوجیلارینگ بیری بولوپ اورتا چیقدی. رژیم ینگ کوممت غاویزا بیرینجی هجومینده عبدالله دوشمانینگ بیلینی سیندیریپدی.

پارتیزانلیق اوقیبینیی اؤسدورمک ماقصادی 58-نجی ییلینگ تومسوندا بیلن هم- ده کرد حالقینا یارادام برمک اوچین عبدالله سنندجه گیدیأر. سونگقی گزک من عبدالله نی حاولیقماچ یاغدایدا کوممت باریارقا بندرتورکمنینگ مینی بوس گاراژینده گؤروپدیم. آیاغیندا آق فوتبالی کووش باردی.

ایکینجی اورشونگ اودی توتاشدی. عبدالله بیرنأچه آرقاداشی بیلن کوممت ینگ آشاق یوزوندأکی بوغدایلیقلارینگ ایچی بیلن شهره گیرمأگه سینانشیاردی. اما دوشمان اونی غاباپ، تانک دان آتیلان کالیبر 30 بیلن دیزیندان یارالایار. شئیله لیک بیلن عبدالله جلادلارینگ الینه دوشیأر.

توماج و یولداشلاری نینگ ترور ادیلندیگینی اشیدن عبدالله یئنه اؤز گپی نینگ اوستونده مرتلیک بیلن دوردی. آرا دوشوپ اونگا "اؤتونچ حاطینی" یازدیرماقچی بولیان تورکمن آخون- ملالاری ایزینا قاوراردی. زندانداقی آغیر غیناغلار- دا اونی باریان یولوندان دأندریپ بیلمه دی. دادگاه انقلاب- دا آدینی و فاملینی سورانلاریندا: "آدیم انقلاپ، فامیلیم بولسا ضد انقلاب" دییپ، قاضی لاری و پاسدارلاری ماسغارالاپدیر.

عبدالله نینگ جانینا حاوپ آبانیاندیغی حاقیندا تهراندا چاپ بولیان "کار" روزنامه سیندا دویدوریش چاپ ادیلدی. اما جلادلار رحمسیزلیک بیلن بوتین صأحرامیزدا اؤلوم توخمینی سپیأردیلر

ادیل 1359-نجی ییلینگ تیر آیندا آجی بیر حابار، یاغنی عبدالله نینگ زنداندا آتیلان حاباری بوتین صأحرانی یاسا بوغدی. حوجالارینگ آشاق یوزوندأکی عبدالله لارینگ غاریپ چاتماسینی نینگ اؤنگونده آدمدان حیم بریأردی. رژیمینگ حایباتینا قولاق غابارتماق تورکمنلر اونی سونگقی یولونا اوغراتدیلار. عبدالله نرسسه هنیز 24 یاشینداقا بو دونیأ بیلن حوشلاشمالی بولدی. اول "بهاءالدین" قونومچیلیغیندا توپراغا بریلدی.

عبدالله بوتین عمرینی حالقینگ ارکینلیگی اوغروندا صارپ اتدی، شونونگ اوچین المیداما حالقینگ یوره گینده ابدی یاشایار.

یاتان یری یاغتی، یولی دواملی بولسون

آقمیرات گورگنلی

من هرگز آن شب تلخ تیرماه ۱۳۵۹ را فراموش نخواهم کرد. ساعت یک و نیم شب بود. نگهبان زندان صدا زد: عبدالله قیزیل. وقتی قزیل را می بردند همه زندانیها در خواب بودند. او بدون اینکه یاران خود را بیدار کند رفته بود. فقط به یکی از زندانیان عادی که بیدار بود گفته: "مرا برای اعدام می برند". او می گوید: "چرا دوستانت را بیدار نمی کنی؟" گفته بود که: "نمی خواهم در آخرین لحظات زندگیم دوستانم را ناراحت ببینم". اندکی بعد طنین صدای عبدالله "مرگ بر جلادان، زنده باد خلق تورکمن" فضای زندان گنبد را بلرزه در اورد." (از خاطرات یکی از هم بندان عبدالله)0

Ajy zamana

2010-10-19T15:37:00.001+02:00

Gelin

İşin goýup,uturup, surata bakýar gelin,
Tussagda ýatan ýaryn, gursagyna gysýar gelin.
Diýýär: "Länet günlere, bu düşümsiz dillere,
"Bigünä" diýip illere, ýaşyny dökýär gelin.

"Häzir bize zamana diýseň gaty ýaman" diýip,
"Nijeler mähnet içire, nije ondan aman" diýip.
“Ýigrim ýaşyň içinde, garyp başym duman" diýip,
Uzak ýola göz dikip, didara bakýar gelin.

Edmişine näme diýip, oýlananda bilenok,
Ajy zaman elinden, ýiten ýary gelenok,
Ýakyp giden çyrasy heniz bugüne sönenok,
El işinden ýag berip, lampany ýakýar gelin.

Onuň dokan halysy soňky göle ýetipdir,
Bir gün giden ýoldaşy gözlerinden ýitipdir,
Günler-aýlar dolanyp nije ýyllar ötüpdir,
Maýa ýaly çyrpynyp, çäresiz çökýär gelin.

Iki sanjak çagasy: "Atam" diýip soraýar,
Gelin: "Allaý-allaý" diýip, gulpaklaryn daraýar,
Daglar gary ereýär, baglarda gül-döreýär,
Sona guş deý söýgüläp,çagasyn öpýär gelin.

Dokap otyr uly halyny,uzak gije geçer diýip,
Parahat gün ýetişer, ýaman günler öter" diýip
Garaňky kümämize güneş nuryn seçer diýip",
Mylgyp duran surata, gaýtalap bakýar gelin.

Häzir geler ataňyz, sabyr kylyň çagalar,
Azat edr ataňyz, at götören agalar,
On barmagym sag bolsa, hassa halym sagalar,
Şeýle diýip, halyny ögderäk çitýär gelin.

Settar

نگاهی به اجداد صفویان

2010-10-18T21:08:00.001+02:00

اجداد صفویان شیعۀ قیزیلباش کـُرد هستند

آیا می دانستید جد صفی الدین ادربیلی به کردهای سنجابی می رسید؟ در این باره این بزاز در کتابش "صفه الصفا"- فصل اول به نقل از شیخ صفی دلیل می آورد.

شیخ صفی- شیخ امین الدین جبرئیل- صالح قطب الدین ابوبکر- صلاح الدین رشید- محمد حافظ- عوض- پیروز کرد سنجابی

ضمنا مورخی بنام راجر ساوری می نویسد:

Roger M. Savory. "Safavids" in Peter Burke, Irfan Habib, Halil İnalcık: History of Humanity-Scientific and Cultural Development: From the Sixteenth to the Eighteenth Century, Taylor & Francis. 1999.
Excerpt from pg 259: "From the evidence available at the present time, it is certain that the Safavid family was of indigineous Iranian stock, and not of Turkish ancestry as it is sometimes claimed. It is probable that the family originated in Persian Kurdistan, and later moved to Azerbaijan, where they adopted the Azari form of Turkish spoken there, and eventually settled in the small town of Ardabil sometimes during the eleventh century."

ترجمه: "خانواده صقویان تبار ایرانی داشته، آنطور که ادعا میشود ترک نیستند. احتمالا اصالت خانوادگی شان به کردهای فارسی می رسد. بعدا آنها به آذربایجان مهاجرت کرده، زبان ترکی را قبول کرده در قرن یازدهم قصبه کوچک اردبیل سکنی گزیدیند" (توضیحاتی از ص 259 کتاب)

آیا می دانید اروپائیان به منظور جلوگیری از گسترش امپراطوری عثمانی یک زن مسیحی به نام کاترینا را به عقد اوزین حسن آق قویونلو در می آورند. مارتا، مادر شاه اسماعیل (دختر اوزین حسن) از کاترینا بدنیا آمد.

آیا می دانید شاه اسماعیل برای در هم کوبیدن تورکمنها و چپاول سرزمین آنها از آستراباد تا ماری قشونکشی کرده، قتل عام وسیعی براه انداخت.

آیا می دانید شاه عباس به منظور انقیاد تورکمنها گروهی از اجداد کُردش را به سرزمین تورکمنها کوچانیده، از کردکو تا قوچان مناطق کردنشین بوجود آورد و نفوس سرزمین تورکمن را با کوچانیدن کردها به زیان ملت تورکمن بهم زد.

آیا می دانید شاه تهماسب بعداز کشتار قیام تورکمنها به سرکردگی آبا سردار ساخلوی نظامی در آق قالای کنونی تأسیس کرد.

... و این تورکمن کشی تا به امروز توسط حاکمان شیعی مذهب ایران بدون وقفه ادامه دارد

کریم شاهیرینگ دوغولان گونی

2010-10-18T19:09:00.000+02:00

کریم شاهیرینگ دوغولان گونی

18 okt 1928-1 sep 1988

توركمن حالقى نينگ اولى سؤيگوسنى قازانان كريم شاهير، دينگه توركمنيستانينگ چأكلرينده دأل- ده ايسم، دونيأ توركمنلرى نينگ ديلينى بايلاشديرماقدا، آدامزادينگ اونگات طاراپلارينى وصف اديأن قيليق- حأصيتلرينى اوْنـدأپ وصف ادنى اوچين اولى حورماتا مناسيبـدير.

توركمنصحرألى توركمنلرينگ آراسيندا انه ديليميزى اؤسدورمكده كريم شاهيرينگ قيزيلا قاپلايمالى قوشغولارى گويچلى تأثير ادندگينى هم- ده اديپ گليأنديگينى قيـپـينچ ادمأن آيتسا بولار.

ارتير بولماز يالى ديللرينگ پلتـك،

تأزه منزيللره يتملى انتـك

دووشسا- دا يولونگدا موْنگ دوْرلى كؤتـك

ديمه: " دينچ قـولاغيم، آچ باشيم بسدير!"

اؤز سچـن كأرين اونگارسا هركيم

يآرپى ينگلدرميش دنيأنينگ يوْكين.

يكجه هنأره يؤره تسنگ حؤكوم-

ايلينگه برگيدار بولماشينگ بسدير.

اولى ديرين اؤيتمه اتسه لر تآريپ! تعريف= اؤوگـى

كيچى ديرين اؤيتمه پـسلتسه گؤريپ! باخيل

نه اولى، نه كيچى، نه بآى، نه غاريپ،

توْيس باريپ ياتانى- شو بولشونگ بسدير.

ايلى ياغى چاپسين- دألدير پارخينا،

بير يوردى ير حوپسون- دألدير پارخينا

قـينانماق، قووانماق يآتدير روحونا

اوُنى دوْونيك بيلن دنگه شيم بسدير.

شاهير! شاهيرليغينگ چين بوليان بولسا،

سونيپ، يانيپ، يئنه سؤنيپ- يانيپ گيت

انسانليق يازغيدينگ چونگ بوليان بولسا،

قارا يره چوْميپ،

چيقيپ،

چوْميپ گيت.

هم عاقيل بر، هم ايلينگدن عاقيل آل.

كتابدان دأل، قارا يردن ناقيل آل،

آلان زادينگ دمينگ بيلن ياقيپ آل،

سونگ يئنه- ده يرينگ سويدين اميپ گيت

....

شاهیرینگ اورنی همیشه یورکلرده آراسسا پأهیملری بیلن تولقون آتیپ دوراندیر

Gynanç haty

2010-10-18T09:55:00.000+02:00

شامگاه روز شنبه ۲۴ مهر ماه ۱۳۸۹ تاج مراد (تاشان) بهروز یکی از فعالین سیاسی قدیم ترکمن در اثر سکته قلبی در بیمارستان گرکان در سن ۵۹ سالگی درگذشت. فوت نابهنگام او رابه خانواده محترم تسلیت گفته و برای بازماندگان مرحوم آرزوی صبر داریم.

یادش گرامی و راهش پر رهرو باد!

گروهی از هواداران کانون فرهنگی- سیاسی خلق تورکمن

مقاله تحلیلی

2010-10-16T12:22:00.001+02:00

سر آغاز تصمیم گیری نهایی برای مبارزین ترکمن در خارج از کشور

بنظر میرسد که مبارزین و روشنفکران ترکمن در خارج از کشور، به مرحله ای از تصمیم گیری نهایی و سرنوشت ساز، گام نهاده اند. زیرا، اگر از یکسو، دورانی تلخ از سالهای نسبتاٌ طولانی تشتت، انفعال و بحران سیاسی تشکیلاتی را تجربه کرده اند، از سوی دیگر نیز الزامات و شرایط تحول یابنده مبارزات داخل کشور و روند پرشتاب سیاست بین المللی در مورد خاورمیانه وایران وضرورت عاجل ارتقای مبارزات خارج از کشوربه جایگاهی منطبق با توان تاریخی و واقعی جنبش ملی – دمکراتیک ترکمن در میان اپوزیسیون رژیم ودر مجامع بین المللی، غلبه براین بحران درونی و تأمین امر وحدت را به امری حیاتی و مبرم، برای آنها مبدل ساخته است.ر

سؤال اساسی در این رابطه اینستکه آیا مبارزین و روشنفکران ترکمن توان و آمادگی و ظرفیت سیاسی لازم برای این تصمیم گیری نهایی و برپائی نقطه عطفی بزرگ در جنبش ملی – دمکراتیک ترکمنها، یعنی نقطه ای بی بازگشت به وضعیت پر تشتت و پراکندگی امروزه را دارند؟

جواب به این سؤال، برای کسانیکه به روانشناسی عمومی و به رشد سطح شعور ملی و سیاسی در میان جمع مبارزین و روشنفکران ترکمن در خارج از کشور آگاهی دارند، بدون ذره ای تردید مثبت است. مشروط براینکه :ر

اولاٌ، به نیروی واقعی و پتانسیل نهفته و عظیم در خود، این جمع کاملاٌ پی ببرد و با آزاد سازی این پتانسیل، آنرا در خدمت مبارزه بکار گیرد.ر

ثانیاٌ، از انزوای گروهی بدرآید و مرزبندیهای مصنوعی بین جریان استقلال و وابستگی که در زمان اعلام استقلال کانون در میان مبارزین و روشنفکران ترکمن بوجود آمده بود را پشت سر بگذارد.ر

ثالثاٌ، نیروی مبارزه را در خارج از کشور، فراتر از جمعی که سالها بدان خو گرفته است دیده و از دایره جستجوی متحدین برای خود تنها از میان این جمع باید خودداری ورزد.ر

رابعاٌ، اگر به تغییر صف بندیها و تغییر شرایط مبارزه و امکانات خود در داخل کشور آگاهی کامل بیابد، این امر در تسریع امر وحدت مبارزین خارج کمک مستقیم خواهد نمود.ر

حال به صورت مبسوطتری به این شروط بپردازیم.

ادامه ورودی

یک عکس تاریخی

2010-10-15T17:59:00.000+02:00

اعضای تیم والیبال گنبدقابوس. 1337

معانی واژگان ایران، آریا و پارس

2010-10-14T10:11:00.001+02:00

معانی واژه های "ایران"، "آریا" و "پارس"

محقق تاریخ باستانی تورکها و تورکمنها جناب آقای بگمراد گری در مقاله اخیر خویش که در واقع انتقادی به مقاله رضامرادی غیاث آبادی می باشد سعی کرده است تا معانی دقیق ایران، آریا و پارس را به دقت تشریح نماید. بخشهایی کوتاهی از این مقاله را در اینجا آوریم. آدرس مقاله .

http://turkmensahramedia.net

***************************

نام ایران یا آریا عیناً در هیچیک از کتیبه های اَکدی/ بابلی، آشوری، عیلامی، اورارتویی، هیتیایی، لولوبی، هیروگلیف مصری و دیگر کتیبه های شرق باستان دیده نشده است. دلیل این سکوت در کتیبه ها می تواند ناشی از موجودیت نداشتنِ چنین نام هایی باشد و یا ناشی از فاصله جغرافیایی تمدن ها با یکدیگر.

واژه «أر» درست به همین معنی درترکی قدیم و امروزی نیز موجود می باشد.در کتیبه های ترکی اورخون و ترکی امروز به معنی مرد و شوهر (بمعنی مرد رُشد یافته ) و مرد جنگی است گفته می شود (آن، ان و ن) در ترکی قدیم علامت جمع می باشد. امروز درکشور ترکیه به سرباز "ار" گفته میشود. پیرمردان ترکمن وقتی که بر اساس باورهای قبل ازاسلام خودشان، ادعیه و اورادی می خوانند می گویند "ارن لر یولداش بولسون" یعنی محافظین (مادی و معنوی) همراهیت کنند.

واژه آریا

هم در زبان سومری و هم در ترکی قدیم و جدید به معنی پاک، تابان و شفاف می باشد.

در ترکمنی گفته میشود «آی دان آری، گون دَن دوری » به معنی شفاف و تابان.همچنین کلماتی چون آردینجیراماق (گلو صاف کردن)، "آرینماق" یعنی خودرا تمیز کردن، "آرلیق" یعنی تمیزی بچه، "آریتماق" یعنی پاک کردن، "آرنا" و "آریق" یعنی آب روان که مظهر و وسیله تمیزی می باشد...

واژه پارس/فارس

این واژه سومری نبوده، بلکه ایلامی است که در آسوری هم وارد شده است و به معنی کناره و حاشیه است. ماد (آمادای)به معنی«سرزمین میانه » است که در مقابل واژه پارس( دور ازتمدن) می باشد که دررابطه با شغل نگهبانی و پاسدارشدن آنان (سگ نگهبان) می دانند و "پارس کردن" آنان را در ارتباط با سگ نگهبان تصویر می کنند. کلمه "پرسه زدن" و "پرت" (دور افتاده) را به ذهن متبادر میکند.

ادامه بازداشت یک تورکمن

2010-10-14T08:08:00.000+02:00

حکم زندان برای رابط ستاد موسوی با مردم گنبد کاووس

سایت میزان خبر: رابط ستاد انتخاباتی مهندس موسوی با اهالی گنبد کاووس، به حبس تعزیری و محرومیت از فعالیت خبرنگاری محکوم شد.

آرش سقر (ساقغار) که از اعضای ستاد انتخاباتی مهندس موسوی در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته بوده است، توسط شعبه 15 دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی به هشت سال حبس تعزیری و پنج سال ممنوعیت از هرگونه فعالیت خبرنگاری محکوم شده است.

به گفته ی منابع آگاه در حکم پرونده سقر، تنها اعترافات وی که زیر فشار روحی و جسمی اخذ شده است، مورد استناد قاضی قرار گرفته است.

این زندانی سیاسی، از آذر ماه سال گذشته تا کنون در بند 209 اوین به سر می برد.

Kümmet gowzung hakyky ady Gürgendir

2010-10-13T10:45:00.002+02:00

Türkmen şäheri Gürgeniň

taryhy barada kelam agyz söz

Gonbed-e Gabusuň hakyky ady GÜRGENDIR

مختصری درباره تاریخچه شهر تورکمنی گرگان

نام حقیقی گنبدقابوس، گرگان (گورگن) است

در این نقشه قدیمی جایگاه شهرهای آستراباد، جورجان (گرگان) و دهستان بطور مجزا نشان داده شده است

رژیم پهلوی با دگرگون ساختن اسامی اماکن و شهرها باعث پریشانی در تاریخ این منطقه شده و با تغییر عمدی نام گرگان به گنبدقابوس و نهادن نام گرگان به آستراباد خواست تمامی افتخارات این شهر را به جای دیگر وصل کند.

Baryp biziň eýýamymyzdan 3000-4000 ýyl öň, ilkinji taryhy çeşmerlerde şol sandan ýunanlaryň belli taryhçysy Heredotyň eserinde «Hirkany», «Girkany» ady bilen tanalyp gelýän Gürgen şäherimiziň ady Yrza şa Pähleviniň döwründe ogurlandy we ol Ästrabada berildi, şeýdibem gidip ýatan taryh galplaşdyryldy, wakalar bilgeşleýin bulaşdyryldy.

Türkmen topragy baslyp alnandan bir ýyl soňra 1926/1305–nji ýylda Yrza şa bu ýerlere gezelenje gelýär. Türkmensährany aýlanyp çykandan soňra ol Ästrabada barýar. Okap, ýazyp bilmeýän, sowatsyz patyşa bu şäheriniň adynyň manysy soraýar, ondan beter sowatsyz geňeşçileri: «gatyr abat قاطر آباد» diýýärler. [äster-gatyr] Emma onuň hakyky manysy «Ýyldyz abat» bolmaly [äster- latinçada- star- ýyldyz] Şäheriň belentlikde ýerleşenidigini nazara tutsaň onuň beýle bolmagy ahmal.

Gatyryň adyny eşiden sowatsyz Yrza şa: «Ýok, bu ady halamadym, şähere başga at tapyp dakyň» diýýär. Onda töweregindäkiler: «Türkmenleriň Gürgen diýen şäheri bar, ol ady alaýlyň» diýip maslahat berende, şah: «haladym, ol ady olardan alyň-da bu şähere dakyň, Türkmenleriň Gürgen şäherine bolsa Gonbed-e Gabus dakyň» diýýär. Şeýdip bu sebtiň taryhynda uly bulaşyklyk döredilär. Şondan soň Gürgeniň gadymy taryhyna degişli ähli waklar Ästrabadyň taryhyna berilýär. Ästrabadyň öz taryhynda bolup geçen wakalar-da ýene bu şähere (Ästrabada) degişli edilýär, şeýdip, Türkmenlere degişli wakalara olaryň taryhyndan alnyp başgalara berilýär.

Gürgen, Türkmen medeniýetiniň ojagydyr

Gürgen adynyň gelip-çykyşy: Ähli Türki halklaryň şol sandan Türkmenleriň mifologiýasynda (hemasy dastanlarynda) Gurduň uly rolunyň bardygy hemmelere mälim bolsa gerek. Rowaýatlara görä, Gurt, Türkleriň nesilbaşy bolan çagany öz penasynda saklap, soňra olaryň «Ergen kon»dan ata ýurtlaryna aşmagyna ýardam edip, ýol beledi boýlar. Şondan soňra Türkler baýdaklaryna gurduň kellesini nagyş edýärler. Gurt mukaddes saýylýar, hatta henizem «gurt ýüzi mübärekdir», täze çaga doganda «gurt tutduňmy, gutly bolsun», «gurt geldi, gut/mukaddes geldi» diýen nakyllar ýörgünli. Ýaňy ýakynlara çenli Türkmensährada gurduň dişinden hem tüýnden dagdan, doga-tumar edip çagalaryň boýnuna dakardylar… Gurt bilen baglanşykly aýdara zat kän ýöne temamyz bu däl.

Pars taryhçylary bu ýeriň adyny Gurt sözünden terjime edip onuň parsça görnüşini alyp göterdiler. Olar öz sözlerine delil getirip, hamana Heredot,da ol «Hirkan, Wereg» diýlip ýazylypdyr diýýärler, rus taryhçylary-da parslar ýaly oňa şeýle many biçipdirler. Aslynda, bularyň barysy toslanyp tapylan atlar, şol başda aýdyşymyz ýaly, Gürgen, biziň mifologiýamyzda güýçli rol oýnan Gurt adynyň terjime edilen görnüşidir.

Gürgen medeniýetiniň çäkleri

Öz adyny bu jülgäni suwdan gandyryp gelýäň akara/derýa beren [Gürgen derýasy] bu ýaýlada ägirt uly şan-şöhratly medeniýet döredi. Şadepede, Türeňdepede, Kümüşdepede we Narlydagda/Halat nebide ýerleşen şol medeniýetiň bir bölegi bize mälim edildi, heniz mälim bolman galan taraplary gaty köp. Şonda Gürgen ýaýlasynda 6-7 müň ýyllyk medeniýetiň bardygyna dünýä göz ýetirdi. Dünýä belli arhioloklar Amerikanly Wulsen, Swedenli J.Arne we başgalar gazuw işlerinde muny subut etdiler.

Gürgen ýaýlasy bilen Dah,laryň (häzirki Daz,laryň) ata-babalary ýaşan Dehistanyň aralygynda gadymy medeniýetiň galyndylaryny Türkmenistanly alymlar şol sandan prof. Ýegen Atagarryýev dagy ýüze çykardylar. Araplarda «g» harpy bolmansoň bu şähere Gürgen diýmegiň deregine «Jorjan» diýýärler. Orta asyrdaky çozuşlaryň ylaýta-da Mongollaryň hüjüminde Gürgen medeniýeti şol sandan häzirki Gürgen şäherimiz dargaýar. Soňra tebigi betbagytçylyklar¬¬–ýer yranmalar, suwuň joimagy we … şähir düýbünden diýen ýaly ýok etdi. Şeýdibem biziň gadymy Gürgen şäherimiz diňe ýykylman galan Kowus patyşanyň ýädigärligi zererly öz ömrüni dowam etdrip geldi. Men bu kiçijik makalada Gürgen şäherimiziň taryhy barada jikme-jik durasym gelenok-da onuň adynyň namartlyk bilen alnyp, Ästerabada dakylşy hakda durmakçy.

Gürgen adynyň deregine oňa Gonbed-e Gabus dakylmagy-da geň zat. Eger şu pikirden ugur alsak onda Tahrana-da «Gonbed-de Şehýad», Fransiýanyň paýtagty Parisa «Gonbed-e Eýfel» we ş.m dakylmaly-da. Ýa-da birsiniň kellesinde saç bolmasa, onuň adyna derek mysal üçin «Kel han» diýmelimi?!

Gürgeniň öz hak eýesine berilýänçä biz giň möçberde kompanýa/ gores alyp barmaly. Diňe şeýdilen ýagdaýynda bu ülkäniň hakyky taryhyny öwrenip bileris hem ony ebedileşdirip bileris. Ýöne häzir gynansagam obadyr şäher atlarymyzyň barha parslaşdyrylmagyna gerekli protesti/ nägileligi görkezip bilmän gelýäris. Bu babatda il arasynda sözleri geçýän Türkmen ahun-mollalarynyň paýyna köp zat düşýär.

Sözümi jemläp aýtsam,

Gonbed-e Gabusuň hakyky ady GÜRGENDYR

A.Gürgenli

تجلیل از هزارمین سالگرد امپراطوری سلجوقی

2010-10-12T12:38:00.001+02:00

انجمن فرهنگی ترکمن های افغانستان از هزارمین سالروز تاسیس امپراتوری سلجوقیان در غرب این کشور تجلیل کرد

شماری از چهره های فرهگی کشور های ترکمنستان، افغانستان و ایران و همچنین مقامات دولتی افغان و کنسولگری ترکمنستان در شهر هرات نیز در آن شرکت داشتند.

شرکت کنندگان در این مراسم، علاوه بر بررسی دوران امپراتوری سلجوقی ها، با ارائه مقالاتی در مورد نحوه حکومت سلاطین این سلسله، یادگارهای معماری باقی مانده از این دوره را ستودند.

http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/2010/10/101011_k01_herat_conference.shtml

چهره حقیقی ایران

2010-10-12T08:49:00.003+02:00

فقر، گرسنگی، بی خانمانی، اعتیاد، فحشا، جنایت... محصول حکومت آخوندی در ایران است. وقتی پایتخت به چنین روزی افتاده باشد، وای به حال شهرستانها و روستاهای دور افتاده کشور. نگاهی برخی از اطلاعات درز شده کافی است تا عمق
نگون بختی ایران آخوند زده را نشان دهد
رئيس ستاد نماز: 30 هزار مسجد در کشور کم داريم

اين روزها قبل از آنكه کارگران شهرداري براي تفكيك زباله به سراغ مخازن بروند، كودكاني گوي سبقت را ربوده و از محتويات زباله‌ها زندگي مي‌كنند/هر ده دقيقه، حدود 30 كودك زباله‌گرد در خيابان‌هاي تهران مشغول به‌كار هستند

خبرگزاری مهر: مسئولان در حالی از اشتغالزایی برای 1.1 میلیون نفر در سال جاری خبر داده اند که نرخ بیکاری 11.9 درصدی سال گذشته بالاترین نرخ در پنج سال گذشته بوده است به طوری که کارشناسان معتقدند روند اشتغالزایی کنونی حاکی از افزایش مجدد نرخ بیکاری در سال جاری است. جدا از تاثیرات که بیکاری بر روی اقتصاد کشور دارد، مسائل و مشکلات وسیعی را در سطح اجتماع به وجود می آورد که تبعات منفی بالایی را بر نهاد خانواده و به خصوص جوانان دارد. فقر اقتصادی و به دنبال آن ناتوانی در امر ازدواج و تشکیل خانواده، فسادهای اخلاقی، افزایش اختلافات خانوادگی و طلاق، اعتیاد و...ابتدایی ترین و بدیهی ترین مسائلی است که بیکاری می آفریند.

مصرف ماهيانه دهها تن مواد مخدر در ایران...مسئولان امر بايد پاسخگو باشند که اين مقدار کلان مواد مخدر از کجا وارد کشور مي شود و به چه شيوه اي؟ آيا اين تناژ بالاي مواد مخدر مصرفي در تهران به وسيله کيف دستي و جاسازي در صندلي ماشين وارد تهران مي شود يا با کاميون و کانتينر؟ / حتي در دور افتاده ترين روستاهاي ما که جاده درست و حسابي و امکانات اوليه زندگي به طور کامل فراهم نيست، افراد به مواد مخدر دسترسي دارند.

امام جمعه گرگان: مردم ازمحروميتهای زيادی رنج می برند

اعمال مجازات قطع دست یک مرد متاهل در قزوین

در ایران 48 میلیون نفر زیر خط فقر قرار دارند

و آقایان در چه فکرند
رئيس ستاد نماز: 30 هزار مسجد در کشور کم داريم

خبرگزاري موج - رئيس ستاد اقامه نماز کشور در حاشيه نوزدهمين اجلاس سراسري نماز در خراسان جنوبي گفت: حداقل 30 هزار مسجد در کشور کم داريم که در اين راستا بايد گام هاي اساسي برداشته شود.
حابارچی

Yene-de Ene kabe hakynda

2010-10-11T13:16:00.003+02:00

Şenbe güni irden (09.-nji Oktoberda) Täze Ggül (Aguzy) Seýýdiý, Almanyň Düren şäherinde 78 ýaşynda aradan çykdy. Merhum1934-nji ýylyň 04-nji aprilinda (Şamsi ýylynda 1313) Türkmensähranyň Kümüşdepe şäherinde eneden dogypdy. Täze Gül Dr. Hudaý-Nazar Seýýdiýnyň maşgalasydy. Ondan bir ogul we bir gyz galdy. Täze Gül Seýýdiy Eýran ynkylabyndan soň ýurdy terk edip çykdy. Ol bosgunlykda agyr günleri başyndan geçirdi. Täze Gül ilden aýra düşsede soňky demine çenli „Ah urup ili gözledi“ we öz goşgylary bilen başyndan geçiren agyr günlerni beýan ederdi. Täze Gülüň aramyzdan gitmegi hasam daşary ýurtlarde ýaşaýan Türkmenleri gaty gynandyrdy we olar Dr. Hudaý-Nazar Seýdiý, ogly Nurjan we gyzy Bibijan bilen bu agyr derdi deñ paýlaşýarlar we olara sabyr dileg edýärler. Merhumyñ ýatan ýeri ýagty bolsun! Jaýy jennetden bolsun!

Merhum Ene käbäniñ (Täzegüliñ) dädesi Hajy han Oguzynyň tussag edilmegini, soňra ölümini eşidip goşan goşgusy:

“Üç ýaşymda äkitdiler atamy,
Dört ýyldan soñ ýok etdiler käbämi,
Şondan bäri meniñ çeken jepamy,
Aýdar bolsam daglar-daşlar ereýär.
Garyp başym dertler bilen ýöreýär.”
*******
Kümüşdepä bagyşlan goşgusy:

«Başlygymyz Nury Magtym, Gökleñi,
Hajy han, Gurban han, ol Kyýat hany.
Elýas ballym bilen ol Kerim jany,
Olary hem gutargyn hudaýym.

İñ yzyndan getirdiler Nepesi,
Dargandyr-da garadagyñ depesi,
Ol onda diýip, hassadyr, öñ hemmesi,
Hassa janym gutargyn hudaýym.

İki rejap atdaşyñ bolan adynyñ,
Ol Tagy, hemsaýa salnan Dawudyñ,
Ýykyñ kärhanasyn, için awydyñ,
Golunda ynsaby bolmaz çaýşygyñ.»
*****************

Agzalan atlar hakyndan:

Nury Magtym- Täçberdi gökleñ (intelligent)- Hajy han Oguzy- Gurban han (intelligent, tuda partyýasyna goşulan Araz Kyýadynyñ dädesi)- Araz Kyýady- Seheng Elýas Magtym- Kerim Muzafferi- Nepes Kemaly (Mämiýany, solçy topardan intelligent)- Hassa (türmeden outran dädesi)- Bir Rejep (Rejep ahun, beýlekisi Rejep Nazeri)- Gara Tagy Mämiýany (Osman ahunyñ döwründe aktiw rol oýnan)- Dawud (Gereýlerden, Hydyr Erjumendiñ dädesiniñ dogany, ol-da tussag edilipdi)- Çaýşyk (Yrza şadan maksat)
*******************

ممالک ایران

2010-10-11T09:55:00.001+02:00

برگهایی از تاریخ معاصر ایران

در متن زیر که ملاحظه خواهید نمود مظفرالدین شاه قاجار نخستین بار فرمان تأسیس مجلس شورایملی را صادر می کند. شایان توجه است که در آن ایام عنوان رسمی کشور "ممالک محروسه ایران" بوده و سیستم ایالتی و ولایتی بر کشور حاکم بوده است. به بیانی دیگر هر یک از مناطق کشور با عنوان مملکت نامیده می شد (مملکت خراسان، مملکت گیلان...) و بجای اختیار محدود استانی- در آن موقع سیستم ولایتی حاکم بوده و کشور به نوعی به صورت فدراتیو اداره می شد. نگاهی به یکی از روزنامه های عهد ناصری صدق گفته های فوق است:

اولین مجلس شورایملی ایران

چهاردهم مهر سالروز تشكیل اولین مجلس شورا یملی در تاریخ ایران است. مجلسی كه ریشه های شكل گیری آن را باید در حوادث مشروطیت جستجو كرد . در تاریخ تحولات سیاسی ایران از صدور "فرمان مشروطیت " به عنوان اولین ثمره نهضت مشروطه یاد می شود . فرمانی که 7 ماه بعد از دستور " تاسیس عدالتخانه " صادر شد.

تأسیس عدالتخانه یامجلس شورا و تدوین نظامنامه یا قانون اساسی و همچنین برقراری حكومت مشروطه از نتایج نهضت مشروطه هستند. مظفرالدین شاه در تاریخ 1284 شمسی «فرمان تأسیس عدالتخانه‌» را صادر کرد. که به شرح زیر انتشار یافت‌.

فرمان تأسیس عدالتخانه‌

"... تأسیس عدالتخانه دولتی برای اجرای احكام شرع مطاع و آسایش رعیت از هر مقصود مهمی واجب‌تر است‌. باید در تمام ممالك محروسه ایران عاجلاً دائر شود، بر وجهی كه میان هیچیك از طبقات رعیت فرقی گذاشته نشود و ... در تمام ولایات دائر و ترتیبات مجلس آن هم بر وجه صحیح داده شود. همین دستخط ما راهم به عموم ولایات ابلاغ كنید.

شهر ذی‌القعده 1322 »

در 8 دی 1285، اولین قانون اساسی ایران مشتمل بر 51 اصل تدوین شد و به امضای شاه رسید.

مجلس جمهوری تورکمنها

2010-10-10T18:10:00.001+02:00

مجالس مشورتی (غورولتای تورکمنها)0

در طول تاریخ سیاسی و اجتماعی شان تورکمنها تصامیم حیاتی خویش را در مجالس مشورتی شان اخذ کردند. در غورولتای ها نمایندگان تمامی مردم شرکت کرده و با رأی مساوی، مستقیم و اغلب آشکار تصمیمی را اتخاذ میکردند. و این نمایانگر دمکراسی در جامعه سیاسی این ملت بوده و هست. از مهمترین غورولتای ها می توان به مجلس سران تورکمن در سال 1924 در روستای اومچالی اشاره کرد. نقش و رول این مجالس مشورتی تا به امروز حفظ و ادامه یافته است. نگاهی به ترکیب اعضای رهبری "کانون فرهنگی- سیاسی" از آغاز تشکیل خود بخوبی نمایانگر این مسئله حیاتی است. نمایندگان کانون تصامیم مهم را در شورای مصلحتی اخذ کردند، رهبری کانون نه به دست یک نفر بلکه شورایی مرکب از رهبران بود.

یکی از مهمترین مجالس مشورتی تورکمنها در آستانه دفاع از قلعه "گؤک دپه" و سرزمین تورکمن در مقابل تهاجم اشغالگرانه قشون روسیه تزاری برپا شد. این شورا که به "جمهوریه" معروف بود نقشی اساسی در نحوه دفاع و گرد آوردن رزمندگان داشت. در مورد این مجلس مشورتی گرودوکف که افسر مشاور ژنرال اسکوبلف بود در کتاب خویش بنام "جنگ در سرزمین تورکمن" اطلاع داد. او تأکید میکند که در میان تورکمنها برای خبرچینی به نفع روسها حتی یک نفر را نتوانستند پیدا کنند.

آ.گورگنلی

*********************

ژنرال گرودوکوف

تركمانهای آخال علاوه بر خان‌هایشان كه یا منتخب می‌كردند و یا آنكه موروثاً بود مجلس شورایی نیز داشتند كه نزد خودشان به «جمهوریه» معروف است. این مجلس در واقع پارلامنت كلی تمام تكه‌ها می باشد. این پارلامنت مركب است از مردان محترم اوبه‌ها كه بتوسط خان جهت اینكار تعیین شده‌اند. در اصل این اشخاص هر كدام یك یا دو نفر آق‌سقل به همراهی خود می‌آوردند و علاوه بر آنها در این جمهوریه علمای مذهبی كه «ایشان» می‌ نامند مداخله تام دارند. در این مجالس درباره هجومهای بزرگ، و یا طرز مدافعه كردن و یا حمله بردن و همچنین بعضی امورات داخله و بعضی رسومات و عادات و اعمال مذهبی بحث می کنند. در این مجلس منتهای سعی را می‌كردند كه تمام یكصدا شوند. و اگر هر آینیه در مطلبی آرای مختلف بهم رسد در آن صورت سه‌ روز تمام در آن باب گفتگو نمایند.

تكه‌ها می‌گویند خان، خادم تمام آخال می باشد و احترام او بر تمام مردم واجب است. در صورتیكه آداب و رسوم را بر هم نزند تمامی احكام او باید بدون هیچ گونه موانعی به انجام رسد. ولی اگر یكی از عادات آنها را به هم زند از اطمینانی تا آن وقت به او داشتند از او محروم شده، وی عوض کرده و خان جدیدی بر می گزینند. تغییر دادن عادات آنها بقسمی سخت است كه اگر كسی از رؤسا عادتی را تغییر دهد یا او را بكلی از مجلس شورا خارج می‌كنند یا آنكه او را مجبور می‌كنند كه همان عادات قدیم را دوباره اجرا کند. هر اوبه برای خود یك نفر رئیس و بزرگتری انتخاب می کند و به او در اوقات جنگ به عوض خدمات جنگی لقب‌خانی می‌دهند. وی به واسطه همین لقب در تمام آخال سرافراز است. جهت اجرای احكام قطعی مجلس جمهوریه در هر دهی از آق‌سقل‌های آن ده مجلسی فراهم می‌آورند و آن مجلس را مصلحت می‌نامند.

علاوه بر خان و مجلس مصلحت، تكه‌ها مانند سایر ملت‌ اسلام قاضی نیز دارند كه از روی شریعت حكم جاری می‌كنند، لیكن چون تكه ها در قواعد مذهبی چندان ایستادگی ندارند لهذا قاضیها چندان عظم و تسلطی ندارند و احكامات آنها مجری نمی‌شود مگر به توسط مجلس مصلحت. اغلب كار قاضیها رفع نزاعهای جزئی و شكایت زن از شوهر خود و طلاق و عقد آنهاست. در اوقات جنگ تكه‌ها با روس‌ در تمام آخال دو نفر ملا معروف بوده است اول «كریم‌بردی‌ایشان» كه در تقدس و تقوا معروف بوده است ودرهنگام محاصره گوگ‌تپه كشته شد، دیگری «قربان‌مراد‌ایشان» كه به واسطه رشادت جنگی خود معروف بود. هر دوی آنها نزد خان بسیار محترم و مقرب بودند و در مصلحت‌ها مداخله تام داشتند.

خان و بزرگان اُبه‌ها و قریه‌ها مواجب معینی از ملت داشتند و علاوه بر آن مواجب چهل‌نفر فراَش و یك سرداری كه در خدمتگزاری خان می‌بودند از میان آنها به تفاوت مبلغ هزار‌تومان جمع میشود. تكه‌هایی كه امروز معاصرند با ما، سردارهای ذیل را خاطر دارند كه در عصر آنها بودند: اول قارجا‌ اوغلان سردار آرچمانی كه بعد از فوت او پسرش صالح را به سرداری برگزیدند. بعد از او «قارا ‌اوغلان اونبگی ‌خان» بوده است كه «دوردن» را مسخر کرد. بعد از فوت او دوباره رجوع به خانه و اوبه قاراجا ‌سردار نموده آق‌محمد سردار را معین كردند ولی بزودی او را مغرول كرده و برادرش عوض «صالح‌سردار» را برگزدیند. بعد از او نوبت ریاست و سرداری به «نوربردی‌خان» رسید. تكه‌ها خدمات دو نفر از این سردارها را تعریف می‌كنند، یكی «قارا اوغلان اونبگی» و دیگری «نوربردی‌خان» كه در واقع شخصیت بزرگی داشته و بیش از حد معروف است".

"در اوقات جنگ با تكه‌ها (بخوان تورکمنها. آ.گ) ما یك نفر جاسوس از میان خود آنها نداشتیم.

از کتاب: نسخه خطی «جنگ در تركمانیه» اثر گرودكف. ترجمه مترجم دوره ناصری امان‌الله‌میرزا. موجود در کتابخانه ملی ایران- تهران

(. از سایت: ترکمن دایره المعارفی- ارازمحمد سارلی. انشای متن تغییر داده شد. آ.گ)

چاغالار انه دیلده گورله سین

2010-10-10T12:22:00.000+02:00

چاغالارمئز انه دیل ده سایراسئن

دوُقوز آی كؤپ زأحمت لر بیلن گؤوره سینده ساقلان انم! دوٌنیأ ایندردینگ منی. اؤز شیرین جانئنگدان اؤنن مأهیرلی سوٌیدوٌنگدن غانداردئنگ منی. گیجه دیمأنی، گوٌندیز دیمأنی اوقودان غالئپ منی شیدیپ اولالتدئنگ سن. بارا - بارا اولالئپ دیل آچدئم من، اؤورِدن دیلینگ بیلن آز - آزدان گپلأپ باشلادئم. سن انه حؤكموٌنده دیل آچانئما كؤپ بگنیأردینگ، یؤنه من گیتدیگیچه بیر زادئنگ یری نینگ بوُش دئغئنی دوییاردئم.

هوُوا انه جان! دیلیم شیله سایراسادا، هزیل آلئپ یوٌره گیمدأكی دویغولارئمی آیدئپ بیلمه یأردیم، بو یاغدایا نأمه سباپ بوُل دئقا؟ هر حالدا عاقلئم دوُلوپ دوٌشوٌنجأم اؤسدوٌگچه اؤزوٌمدن هم انمدن تامام كؤپه لیأردی. من آصلئمی، كؤكوٌمی، كیمدیگیمی بیله سیم گلیأردی. امما بیلمزدیم. اوُنونگ سبأبی: ای مأهریبان انم، جایی جنّت بوُلان انم، گیجه گوٌندیز یادامانی جانی نئنگ شیره سیندن امدیریپ، اكلأپ، ساقلان انم، سن انه دیلیمی مانگا اؤورتمأندیرسینگ! منینگ آصلئمی، كؤكوٌمی، دیلیمی تاناتماندئرسئنگ!

موٌنگلرچه یئلدان بأری آرقابا آرقا گلن، تارئخئمئزی بزأن بالدان سوٌیجی دیلیمیزی غوُراپ سانگا یتیریپدیرلار، امما سن اؤز عزیز بالانگا یتیرمأندیرسینگ. جان انم! نأم اوٌچین بو میراثی، بو آماناتی مانگا غوُوشئرمادئنگ؟ ادرمن شیر یالی انه لرینگ غایراتی بیلن بیزینگ دیلیمیز شو گوٌنه چنلی دیری غالئپ دئر. نأمه اوٌچین سن بو دیلی اؤزوٌنگه كم لیك بیلدینگ؟

واخ اجه جان! ایندی دوٌشوٌندیم .شو كمچیلیگی، یوٌره گیمینگ ائنجالمایانئنی، دویغولارئم یوٌره گیمده دوٌگون بوُلوپ غالیانئنی. سبأبی من انه دیلیمی بیلمه یأن اكن!

انه جان بو سؤزلری بالانگ طاراپئندان یازغارماق حؤكموٌنده گؤرمأور بلكی زارئن سؤز حاساپ ات.

گل ایندی گچنه اؤكوٌنمأن تأزه أدیملر أده یلی .گِلجك لره اوُیلانایلی .شوُنگا گؤرأ سیز مأهریبان انه لره یوٌزله نیپ یالباریارئن :

چاغالارمئز انه دیل ده سایراسئن.

بهروز ایری/ گنبد قابوس

صحرا غازیاتی. ییل سیزده. سان 349

Gynanç haty

2010-10-10T06:59:00.000+02:00

با كمال تاسف مطلع شدیم كه خواهر گرامی و بزرگوارمان تازه گـول اوغـوزی (انه کأبه) همسر جناب آقای دكتر سیدی، بعد از تحمل فشارهای طاقت فرسای ناشی از مهاجرت اجباری، در روز ‏شنبه‏ 2010‏/10‏/09 بدرود حیات گفته اند. این ضایعة ناگوار را به همسر و فرزندان آن مرحوم از صمیم قلب تسلیت گفته، خود را به همراه تمامی تركمنهای خارج از كشور، در غم این بزرگوارِ از دست رفته، شریك میدانیم. یاتان یری یاغتی جایی جنتدن بولسون- غالانلارا صابیر دیله یأریس.

کانون فرهنگی- سیاسی خلق تورکمن

**** IL Güyji ایــل گـویـجـی ****

بیلدیریش

سیاسی

سیاسی

وقتی تاریخ تحریف می شود

اسناد ساواک درباره غصب اراضی ملت تورکمن

بحثی درباره فدرالیسم

قرارداد شوم 9 دسامبر 1881

ادبی میراث

ادبی- مدنی

Türkmenistandaky diktarorçylyk

گورشجنگ شاهیرا آنناسولطان ککیلوا

Goshgy

Milli Şahsyyetlerıizi yatlap

مسئله ملی

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

درد دل همسر یک زندانی سیاسی تورکمن

Ene dilim

خبر

خبر

ادبی میراث

سیاست شوونیستی

محدودیت بیشتر فرهنگی

غوشغی

محدودیت بیشتر فرهنگی

خبر خبر خبر

یئنه من بار

مدافع حقوق زنان نسرین ستوده را آزاد کنید

تکرار جنایت اوقی تپه ولی این بار...

جانیان عذرخواهی می کنند

Türkmenistan

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

ملی شاخصیتلاریمیز حاقیندا

مسئله ملی در ایران

Doganlyk Türkiýede jemhuriýet joşguny

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

تورکمنیستانینگ پره زندنتی نینگ آتیلان گونی

تورکمنیستان دولتی 86 یاشیندا

Ýaşasyn Erkana Türkmenistan

سالگرد اشغال سرزمین تورکمن توسط ارتش رضاخان

وضعیت حقوق بشر در ایران

بیزینگ سایلان حابارلاریمیز

غصب زمین و سیاست ترکمن زدایی رژیم

شهید عبدالله قیزیل

Ajy zamana

نگاهی به اجداد صفویان

کریم شاهیرینگ دوغولان گونی

Gynanç haty

مقاله تحلیلی

یک عکس تاریخی

معانی واژگان ایران، آریا و پارس

ادامه بازداشت یک تورکمن

Kümmet gowzung hakyky ady Gürgendir

تجلیل از هزارمین سالگرد امپراطوری سلجوقی

چهره حقیقی ایران

Yene-de Ene kabe hakynda

ممالک ایران

مجلس جمهوری تورکمنها

چاغالار انه دیلده گورله سین

Gynanç haty

IL Güyji ایــل گـویـجـی